848490 GTIP Nolu Ürünün Açıklaması — Contalar (HS 8484) (PNUM7077)

Güncelleme: 2026-10-15 | Yazar: TurkExim | Sayfa ID: PNUM7077 | GTIP: 8484 / 8484.90

GTIP 8484 kodu, Türkiye Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTIP) sisteminde "Diğer maddeler ile birleştirilmiş metal tabakalardan veya iki yada daha fazla metal tabakalardan yapılmış contalar; poşet, zarf veya benzeri ambalajlara farklı kompozisyonlarda takım veya grup halinde tertiplenmiş contalar; mekanik salmastralar" ürün grubunu kapsamaktadır. Bu GTIP kodu, Uluslararası Harmonized System (HS) kodu ile uyumludur ve dünya genelinde gümrük işlemlerinde aynı şekilde sınıflandırılmaktadır. Contalar (gaskets), makine ve tesisatlarda sızıntıyı önleyen, iki yüzey arasına yerleştirilen sızdırmazlık elemanlarıdır — otomotiv, sanayi, petrokimya, enerji ve inşaat sektörlerinde kritik öneme sahiptir.

GTIP 8484 pozisyonu üç ana alt gruba ayrılmaktadır: 8484.10 (metal tabakalı contalar — iki metal tabaka arasında amyantlı contalar dahil), 8484.20 (mekanik salmastralar) ve 8484.90 (diğer contalar). Ayrıca, ilgili pozisyon olarak GTIP 8487.90.90.00.11 altında "yağ sızdırmazlık halkaları (yağ keçeleri)" de contalar kategorisinde değerlendirilmektedir. Bu sayfada, GTIP 8484 pozisyonunun tam tarife hiyerarşisi, her alt pozisyonun ürün açıklaması, conta türleri ve uygulama alanları, Türkiye conta ithalat-ihracat verileri ve sık sorulan sorular yer almaktadır.

1. GTIP 8484 Tarife Hiyerarşisi — Tam Pozisyon Tablosu

Aşağıdaki tablo, GTIP 8484 pozisyonunun tam tarife hiyerarşisini ve her alt pozisyonun resmi açıklamasını göstermektedir. Tablo, Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTIP) sisteminde kayıtlı resmi tanımlardır.

2. Contalar (Gaskets) Nedir? — Temel Tanım ve Fonksiyon

Conta (gasket), iki veya daha fazla rijit yüzey arasında yerleştirilen ve bu yüzeyler arasındaki akışkan sızıntısını (sıvı, gaz, buhar) önleyen sızdırmazlık elemanıdır. Contalar; basınç, sıcaklık ve kimyasal etkenlere dayanıklı malzemelerden üretilir ve makine birleştirme noktalarında (flanş bağlantıları, kapak contaları, boru ek yerleri, motor bloğu contaları) kritik bir fonksiyon yerine getirir. Contanın temel çalışma prensibi; sıkıştırma kuvveti altında deformize olarak yüzey aralarındaki mikroskobik boşlukları doldurmak ve sızdırmaz bir bariyer oluşturmaktır.

Contalar; mekanik mühendisliğin hemen her alanında kullanılmaktadır — otomobiller (motor contaları, manifold contaları, yağ keçeleri), sanayi tesisleri (boru flanş contaları, kazan kapak contaları), petrokimya (rafineri boru hatları, tank contaları), enerji santralleri (türbin contaları, buhar hattı contaları), gemiler (gövde contaları, pervane mil salmastraları), hava araçları (hidrolik conta, kabin sızdırmazlık), beyaz eşya (kompresör contaları, pompa contaları) ve daha yüzlerce uygulama alanında.

Contaların Temel Fonksiyonları

• Sızdırmazlık (Sealing): İki yüzey arasındaki akışkan (sıvı, gaz, buhar) geçişini engellemek
• Basınç dayanımı: Yüksek basınç altında bile sızdırmazlığı korumak (1 bar'dan 1000+ bar'a kadar)
• Sıcaklık dayanımı: -200°C (kriyojenik) ile +1000°C (egzoz, fırın) arası sıcaklıklarda çalışma
• Kimyasal direnç: Asit, baz, yağ, yakıt, solvent ve diğer agresif kimyasallara dayanım
• Titreşim sönümleme: Makine titreşimlerini emerek bağlantı noktalarını korumak
• Termal genleşme telafisi: Sıcaklık değişimlerinde yüzeylerin genleşme/büzüşmesini telafi etmek
• Yüzey düzensizliklerini telafi: İşleme toleransları ve yüzey pürüzlerini doldurmak

3. Conta Türleri ve Malzeme Sınıflandırması

Contalar, kullanılan malzemeye ve üretim yöntemine göre çeşitli türlere ayrılır. Her conta türü, belirli uygulama koşulları için optimize edilmiştir — sıcaklık, basınç, kimyasal ortam ve maliyet göz önüne alınarak seçilir.

Conta Malzemeleri

• Metaller: Çelik, paslanmaz çelik (304, 316), alüminyum, bakır, pirinç, Inconel, Monel — metal tabakalı contalarda ve spiral sargılı contalarda
• Grafit: Esnek grafit (flexible graphite / expanded graphite) — yüksek sıcaklık uygulamaları için (egzoz, buhar hattı)
• PTFE (Teflon): Polytetrafluoroethylene — mükemmel kimyasal direnç ve düşük sürtünme katsayısı
• Elastomerler: NBR (nitril), EPDM, FKM (Viton), Silicone, HNBR, FFKM — lastik contalarda
• Fiber malzemeler: Aramid (Kevlar), selüloz, cam elyaf — kompozit contalarda
• Mineral dolgular: Amyant (esbest — artık çoğu ülkede yasak), wollastonite, kaolin
• Kompozit: Metal + grafit, metal + PTFE, fiber + lastik — çok katmanlı contalarda

4. GTIP 8484.10 — Metal Tabakalı Contalar

GTIP 8484.10 alt pozisyonu, "diğer maddelerle birleştirilmiş metal tabakalardan veya iki yada daha fazla metal tabakalardan yapılmış contalar" kategorisini kapsar. Bu contalar; en az iki metal tabakanın birleştirilmesi ve/veya aralarına dolgu malzemesi sıkıştırılmasıyla üretilir. Metal tabaka genellikle karbon çeliği, paslanmaz çelik veya alüminyumdur; dolgu malzemesi ise amyant (esbest), grafit, PTFE veya fiber olabilir.

Bu alt pozisyon iki 12-digit GTIP koduna ayrılır:

8484.10.00.00.11 — İki Metal Tabaka Arasında Sıkıştırılmış Amyantlı Contalar

Bu alt pozisyon, esbest (amyant) liflerinin iki metal tabaka arasında sıkıştırılmasıyla üretilen contaları kapsar. Esbest contalar; 20. yüzyılda otomotiv (silindir kapak contaları), sanayi (boru flanş contaları) ve kimya endüstrisinde yaygın olarak kullanılıyordu — esbestin yüksek sıcaklık dayanımı, kimyasal direnci ve düşük maliyeti nedeniyle tercih ediliyordu. Ancak, esbestin kanserojen etkilerinin kanıtlanması üzerine Avrupa Birliği ve Türkiye dahil birçok ülkede esbest kullanımı yasaklanmıştır. Bu nedenle, bu GTIP kodu altındaki ithalat-ihracat hacmi son yıllarda dramatik biçimde azalmıştır — yerini amyantsız fiber contalar (8484.10.00.00.19) almıştır.

8484.10.00.00.19 — Diğerleri

Bu alt pozisyon, esbest içermeyen tüm metal tabakalı contaları kapsar. Günümüzde üretim büyük ölçüde bu kategoriye kaymıştır — aramid lif dolgulu, grafit dolgulu, PTFE dolgulu ve camsız elyaf dolgulu metal tabakalı contalar bu kategoriye girer. Otomotiv silindir kapak contaları, manifold contaları, sanayi flanş contaları ve enerji santrali buhar hattı contaları bu kategorinin başlıca ürünleridir. Türkiye'de bu kategoride hem üretim hem ithalat hacmi yüksektir — başta otomotiv yan sanayi ve sanayi tesisleri için.

5. GTIP 8484.20 — Mekanik Salmastralar

GTIP 8484.20.00.00.00 pozisyonu, "mekanik salmastralar" (mechanical seals) kategorisini kapsar. Mekanik salmastra; dönen bir mil ile sabit bir gövde arasındaki sızdırmazlığı sağlayan, iki adet sürtünme yüzeyinin birbirine basınçla temas etmesiyle çalışan dinamik sızdırmazlık elemanıdır. Statik contalardan (flanş contaları, kapak contaları) temel farkı, mekanik salmastranın çalışan bir makine içinde dönen mil etrafında görev yapmasıdır.

Mekanik Salmastranın Yapısı

• Dönen yüzey (rotor): Mile bağlı olarak dönen, genellikle grafit, seramik, tungsten karbür veya silisyum karbürden üretilmiş sürtünme yüzeyi
• Sabit yüzey (stator): Gövdeye sabitlenmiş, dönen yüzey ile temas eden karşıt sürtünme yüzeyi
• Yay sistemi: Dönen ve sabit yüzeyleri birbirine basınçla temas ettiren mekanizma
• O-ring veya V-ring contalar: Salmastra gövdesi ile mil arasındaki ikincil sızdırmazlık elemanları
• Gövde: Salmastra elemanlarını bir arada tutan metal yapı

Kullanım Alanları

Mekanik salmastralar; pompalar (sanayi pompaları, su pompaları, kimyasal pompalar), kompresörler, karıştırıcılar (agitörler), türbinler (buhar, gaz, su türbinleri), redüktörler ve dönen ekipmanlarda kullanılır. Özellikle yüksek basınçlı, yüksek sıcaklıklı veya agresif kimyasal içeren uygulamalarda, mekanik salmastra, alternatif olan packings (dolgu salmastralar)'a göre çok daha üstün sızdırmazlık performansı sağlar. Türkiye'de mekanik salmastra üretimi; Otomotiv yan sanayi, pompa üreticileri ve sanayi tesisleri için yoğunlaşmıştır.

6. GTIP 8484.90 — Diğer Contalar (Bu Sayfanın Ana Konusu)

GTIP 8484.90.00.00.00 pozisyonu, GTIP 8484 ana pozisyonu altında "diğerleri" kategorisini kapsar — yani 8484.10 (metal tabakalı contalar) ve 8484.20 (mekanik salmastralar) pozisyonlarına girmeyen tüm conta türleri bu kategoriye girer. Bu, conta ithalat-ihracat istatistiklerinde genellikle en yüksek hacme sahip alt pozisyondur — çünkü çok çeşitli conta türlerini kapsar ve sanayide kullanılan contaların önemli bir kısmı bu kategoride sınıflandırılır.

8484.90 Kapsamındaki Başlıca Conta Türleri

• Grafit contalar: Saf esnek grafit (flexible graphite) levhalardan kesilen contalar. Yüksek sıcaklık uygulamaları için (buhar hatları, egzoz sistemleri, fırınlar). -200°C ile +600°C (oksidatif ortamda) / +3000°C (inert ortamda) arası çalışma sıcaklığı. Genellikle sanayi tesislerinde flanş contası olarak kullanılır.
• PTFE (Teflon) contalar: PTFE levhadan veya PTFE dolgu malzemesinden üretilen contalar. Mükemmel kimyasal direnç (neredeyse tüm asit ve bazlara dayanıklı), düşük sürtünme katsayısı ve geniş sıcaklık aralığı (-200°C ile +260°C) nedeniyle kimya, eczacılık ve gıda sektöründe tercih edilir.
• Lastik contalar (elastomerik contalar): NBR (nitril), EPDM, FKM (Viton), Silicone, HNBR, FFKM malzemelerden üretilen contalar. Düşük-orta basınç ve sıcaklık uygulamaları için. O-ring, dikdörtgen kesitli conta, özel profilli conta formatta üretilebilir. Otomotiv, beyaz eşya, tesisat ve gıda sektöründe yaygın.
• Spiral sargılı contalar (spiral wound gaskets): V şeklinde metal şerit (genellikle paslanmaz çelik 304, 316 veya Inconel) ile dolgu malzemesinin (grafit, PTFE, seramik) spiral sarılmasıyla üretilen contalar. Yüksek basınç ve sıcaklık uygulamaları için optimize edilmiştir — ASME B16.20 standardına göre flanş contası olarak üretilir. Rafineri, petrokimya ve enerji santrallerinde kritik öneme sahiptir.
• Fiber contalar: Aramid (Kevlar), selüloz veya cam elyafın bağlayıcı reçine ile sıkıştırılmasıyla üretilen levhalardan kesilen contalar. Esbestin yasaklanmasından sonra en yaygın kullanılan genel amaçlı conta malzemesidir. Sıcaklık: -100°C ile +400°C, basınç: 100 bar'a kadar. Geniş uygulama alanı: su, buhar, yağ, yakıt, soğutucu hatları.
• Kamprofils (canlı profil) contalar: Metal çekirdek üzerinde konik dişli (serration) profiller ve grafit/PTFE kaplamadan oluşan contalar. Yüksek basınç ve zorlu sızdırmazlık gerektiren flanş bağlantılarında kullanılır.
• Poşet/zarf ambalajlı conta setleri: Farklı kompozisyon ve boyutlardaki contaların tek bir poşet veya zarf içinde takım halinde paketlenmesiyle oluşturulan ürünler. Otomotiv tamir setleri (örneğin motor revizyon conta setleri), sanayi makine bakım setleri ve tesisatçı conta setleri bu kategoriye girer.
• Misina contalar (packings): Pamuk, keten, aramid, PTFE veya grafit emdirilmiş liflerden örülen misina formundaki contalar. Vanaların gövde milinde, pompaların milinde ve diğer dönen/salınan ekipmanlarda dolgu salmastrası olarak kullanılır.

7. GTIP 8487.90.90.00.11 — Yağ Sızdırmazlık Halkaları (Yağ Keçeleri)

GTIP 8487.90.90.00.11 pozisyonu, "yağ sızdırmazlık halkaları" yani halk diliminde "yağ keçeleri" (oil seals / shaft seals) olarak bilinen ürünleri kapsar. Teknik olarak GTIP 8484 pozisyonu içinde yer almaz — 8487 ("Bu bölümde başka yerde belirtilmeyen makine aksam ve parçaları") altında sınıflandırılır — ancak fonksiyonel olarak sızdırmazlık elemanı olduğu için conta kategorisi ile birlikte değerlendirilir.

Yağ Keçelerinin Yapısı

Yağ keçeleri; lastik gövde + metal takviye halkası + yaylı sızdırmazlık dudağı yapısına sahiptir. Lastik gövde genellikle NBR (nitril — genel amaçlı, yağ direnci iyi), FKM (Viton — yüksek sıcaklık ve kimyasal direnç), silicone (yüksek/ düşük sıcaklık), EPDM (su ve buhar direnci) veya HNBR (yüksek mekanik dayanım) malzemelerinden üretilir. Metal takviye halkası (genellikle karbon çeliği) keçenin boyut stabilitesini sağlar. Yaylı sızdırmazlık dudağı, mile belli bir basınçla temas ederek yağın dışarı sızmasını engeller.

Kullanım Alanları

• Otomotiv: Şanzıman keçeleri, diferansiyel keçeleri, tekerlek rulman keçeleri, krank mili keçeleri, kam mili keçeleri, hub keçeleri
• Sanayi: Elektromotor keçeleri, redüktör keçeleri, pompa keçeleri, kompresör keçeleri
• Beyaz eşya: Çamaşır makinesi tambur keçesi, bulaşık makinesi pompa keçesi
• Tarım: Traktör aktarma organları keçeleri, biçerdöver keçeleri
• İnşaat: İş makinesi hidrolik silindir keçeleri, vinç keçeleri

8. Contaların Uygulama Alanları ve Sektörler

Contalar, modern sanayinin hemen her alanında kullanılan kritik sızdırmazlık elemanlarıdır. Aşağıda, başlıca uygulama sektörleri ve her sektörde kullanılan conta türleri özetlenmektedir:

Otomotiv Sektörü

• Motor contaları: Silindir kapak contası (metal tabakalı — GTIP 8484.10), silindir bloğu contası, supap kapağı contası, yağ karteri contası (lastik/fiber — GTIP 8484.90)
• Manifold contaları: Egzoz manifold contası (grafit — GTIP 8484.90), emme manifold contası (fiber — GTIP 8484.90)
• Şanzıman ve aktarma: Şanzıman yağ keçeleri (GTIP 8487.90.90.00.11), diferansiyel keçeleri, tekerlek keçeleri
• Fren sistemi: Fren hidroliği contaları (EPDM — GTIP 8484.90), ABS modülü contaları
• Soğutma sistemi: Radyatör contaları, su pompası contası (EPDM — GTIP 8484.90)

Sanayi ve Tesisat Sektörü

• Boru flanş contaları: Düşük basınç (fiber — GTIP 8484.90), orta basınç (spiral sargılı — GTIP 8484.90), yüksek basınç (kamprofil — GTIP 8484.90)
• Pompa salmastraları: Mekanik salmastra (GTIP 8484.20), dolgu salmastrası (misina — GTIP 8484.90)
• Vana contaları: Vana gövde contası, vana mil salmastrası
• Kazan ve basınçlı kaplar: Kaplan kapağı contaları, manifold contaları, kazan kapak contaları
• Kompresörler: Kompresör mil salmastrası, silindir contaları, intercooler contaları

Petrokimya ve Enerji Sektörü

• Rafineri boru hatları: Yüksek sıcaklık/basınç flanş contaları (spiral sargılı Inconel + grafit — GTIP 8484.90)
• Türbinler: Buhar türbini salmastraları (GTIP 8484.20), gaz türbini contaları
• Isı değiştiriciler: Plakalı ısı değiştirici contaları (NBR, EPDM, Viton — GTIP 8484.90), borulu ısı değiştirici tüp sacları
• Valf ve kontrol sistemleri: Aktüatör contaları, kontrol vanası contaları
• Doğal gaz hatları: Yüksek basınç flanş contaları (spiral sargılı — GTIP 8484.90), vana salmastraları

Gıda ve İlaç Sektörü

• Gıda işleme: FDA onaylı PTFE contalar, EPDM contalar (süt, içecek, bira, meşrubat hatları)
• İlaç üretimi: Sanitary clamp contalar (silikon — GTIP 8484.90), tri-clamp contalar
• Kozmetik: Hijyenik pompa salmastraları, vana contaları

9. Türkiye Conta İthalat ve İhracat Pazarı

Türkiye, conta (GTIP 8484) ithalat ve ihracatında önemli bir pazar konumundadır. Türk sanayisinin güçlü olması — otomotiv (Ford Otosan, Tofaş, Oyak-Renault, Toyota, Hyundai), beyaz eşya (Arçelik, Vestel), makine (textile machinery, construction machinery), petrokimya (Tüpraş rafinerileri) ve enerji santralleri — conta talebini yüksek tutmaktadır. Türkiye, hem conta ithal eden bir ülke hem de özellikle otomotiv contaları kategorinde ihraç eden bir ülkedir.

Türkiye Conta İthalatı

Türkiye, yıllık USD 100-150 milyon civarında conta ithalatı yapmaktadır. Başlıca ithal kaynakları: Almanya (Freudenberg, Klinger, ElringKlinger — premium conta markaları), İtalya (Garlock, G-tec — sanayi contaları), Çin (düşük maliyetli lastik ve fiber contalar), ABD (John Crane, Flowserve — mekanik salmastralar), Japonya (NOK, Eagle Industry — yağ keçeleri ve mekanik salmastralar), Güney Kore (otomotiv contaları) ve Fransa (Saint-Gobain, Hutchinson). İthalat; özellikle yüksek teknoloji gerektiren mekanik salmastralar (GTIP 8484.20) ve premium yağ keçeleri (GTIP 8487.90.90.00.11) kategorilerinde yoğunlaşmaktadır.

Türkiye Conta İhracatı

Türkiye, conta ihracatında de önemli bir konumdadır — yıllık USD 50-80 milyon civarında conta ihracatı yapmaktadır. Türk conta üreticileri; başta otomotiv yan sanayi contaları (silindir kapak contası, manifold contası, şanzıman contası) olmak üzere, Avrupa ve Orta Doğu pazarlarına ihraç yapmaktadır. Başlıca ihracat pazarları: Almanya (otomotiv OEM contaları), Fransa, İtalya, İspanya, İngiltere, Polonya, Rusya, BAE ve Suudi Arabistan. Türk conta üreticileri; Türkiye-AB Gümrük Birliği sayesinde AB pazarına %0 gümrük vergisi ile ihraç yapabilmektedir — bu da Türk conta sektörüne Çin ve Uzakdoğu rakiplerine karşı önemli bir rekabet avantajı sağlamaktadır.

Türkiye'de Öne Çıkan Conta Üreticileri

Türkiye'de hem yerli sermayeli hem de yabancı sermayeli conta üreticileri faaliyet göstermektedir:

• Yerli üreticiler: Özellikle otomotiv contaları, sanayi contaları ve lastik contalar üreten Konya, Bursa, İstanbul, İzmir ve Gaziantep merkezli firmalar
• Yabancı sermayeli üreticiler: Freudenberg (Vital Parts — Bursa), ElringKlinger, NOK, Garlock'un Türkiye distribütörleri ve lisanslı üreticileri
• Otomotiv OEM conta tedarikçileri: Ford Otosan, Tofaş, Oyak-Renault, Toyota, Hyundai'nin Tier-1 conta tedarikçileri (genellikle Bursa ve Kocaeli'de konumlanmış)

10. Sık Sorulan Sorular