Muhasebe uygulamaları, bir işletmenin finansal işlemlerinin sistematik olarak kaydedilmesi, sınıflandırılması ve raporlanması sürecidir. Bu yazımızda yevmiye defteri, defter-i kebir ve pratik kayıt örneklerini inceleyeceğiz.
1. Yevmiye Defteri Nedir?
Yevmiye defteri, işletmede oluşan tüm ekonomik olayların tarih sırasıyla kaydedildiği defterdir. Vergi Usul Kanunu (VUK) Madde 221'e göre her işletme yevmiye defteri tutmak zorundadır. Her kayıtta borç ve alacak tarafları eşit olmalıdır (çift taraflı kayıt sistemi).
Yevmiye kaydı örneği:
- Tarih: 15.01.2026
- 100 KASA — Borç: 5.000 TL (Açıklama: Peşin satıştan elde edilen nakit)
- 600 YURTİÇİ SATIŞLAR — Alacak: 5.000 TL (Açıklama: Peşin satıştan elde edilen nakit)
2. Defter-i Kebir Nedir?
Defter-i kebir, yevmiye defterindeki kayıtların hesap bazında toplandığı defterdir. Her hesap için ayrı bir sayfa açılır. Örneğin "100 KASA" hesabına ait tüm borç ve alacak hareketleri tek bir sayfada toplanır.
3. Pratik Muhasebe Kayıt Örnekleri
Örnek 1 — Bankaya para yatırma:
- 102 BANKALAR — Borç: 10.000 TL
- 100 KASA — Alacak: 10.000 TL
Örnek 2 — Mal alımı (kredili):
- 153 TİCARİ MALLAR — Borç: 20.000 TL
- 320 SATICILAR — Alacak: 20.000 TL
Örnek 3 — Personel maaşı ödeme:
- 770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ — Borç: 15.000 TL
- 335 PERSONELE BORÇLAR — Alacak: 15.000 TL
4. Muhasebe Kaydı Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Tarih doğruluğu: Her kayıt, işlemin gerçekleştiği tarihte yapılmalıdır
- Belge düzeni: Her kayıt bir belgeye dayanmalıdır (fatura, makbuz vb.)
- Borç-alacak dengesi: Her kayıtta borç toplamı alacak toplamına eşit olmalıdır
- Hesap kodu doğruluğu: Tek Düzen Hesap Planı'ndaki doğru kodlar kullanılmalıdır
- Açıklama: Her kayıt için yeterli açıklama yazılmalıdır
5. Dijital Muhasebe Uygulamaları
Günümüzde muhasebe kayıtları çoğunlukla dijital ortamda yapılmaktadır. E-Fatura, e-Defter, e-Arşiv gibi uygulamalar zorunlu hale gelmiştir. Popüler muhasebe yazılımları: Logo, Mikro, Netsis, Orka.
Bu konuyla ilgili sorularınızı bu başlık altında paylaşabilirsiniz. TurkExim ekibi olarak muhasebe dersleri kategorisinde pratik örneklerle devam edeceğiz.