PRZEMYSŁ STOCZNIOWY W TURCJI

Wprowadzenie

Turcja, otoczona morzem z trzech stron, jest naturalnym mostem między Azją a Europą. Graniczy z Morzem Czarnym, Śródziemnym, Egejskim i Morzem Marmara.

Rozwój handlu światowego, wysokie stawki frachtowe, odnawianie flot handlowych zgodnie z międzynarodowymi przepisami oraz czynnik chiński, będący numerem jeden w handlu światowym, wpływają na rozwój transportu morskiego i przemysłu stoczniowego. W wyniku położenia geograficznego Turcji i globalnych trendów, turecki przemysł stoczniowy doznał znacznego ożywienia.

Historia i Tradycja

Budowa statków to 600-letnia tradycja w Anatolii. Pierwsza stocznia została założona w 1390 roku, za panowania osmańskiego w Gelibolu. W 1455 roku Fatih Sultan Mehmet położył fundamenty pod stocznię Haliç w Stambule, której kamienne baseny przetrwały do dziś. W XVI wieku tureckie stocznie były już największe na świecie. Po utworzeniu Republiki stoczniom nadano szczególne znaczenie. Początkowo zlokalizowane były wokół Bosforu i Haliç (Złotego Rogu), ale po 1969 roku zostały przeniesione do Zatoki Aydınlı w Tuzli.

Nowoczesny Przemysł

Tradycyjne umiejętności w budowie statków w połączeniu z nowoczesnymi technikami i edukacją umożliwiły tureckiemu przemysłowi stoczniowemu rozwinięcie się w międzynarodowo rozpoznawalną markę od wczesnych lat 90. Turcja jest rosnącą siłą w międzynarodowym sektorze morskim. Turecki przemysł stoczniowy dysponuje nowoczesnymi, zaawansowanymi technologicznie i certyfikowanymi pod względem jakości stoczniami, a także dobrze doświadczoną siłą roboczą. Przemysł ten w krótkim czasie osiągnął znaczący rozwój. W ciągu ostatnich pięciu lat Turcja gwałtownie rozwinęła swój przemysł stoczniowy, stając się piątym co do wielkości krajem stoczniowym na świecie.

Wysokie oczekiwania co do rozwoju przemysłu stoczniowego pociągają za sobą równoległe inwestycje. Liczba stoczni wzrosła do 87 (3 wojskowe i 84 prywatne). W tureckich stoczniach produkowane są fabrycznie nowe statki, jachty, megajachty i żaglówki. Oprócz tego świadczone są usługi naprawcze i konserwacyjne. Tureckie stocznie zlokalizowane są w regionach Tuzla, Marmara, Morza Czarnego i Morza Śródziemnego.

Zdolności Produkcyjne

Tureckie stocznie mają zdolność budowy nowych statków o łącznej nośności 1 miliona DWT (ton nośności), zdolność napraw i konserwacji na poziomie 14,6 miliona DWT, zdolność przetwarzania stali wynoszącą 600 000 ton oraz możliwość budowy jednego statku o nośności do 80 000 DWT. Tureckie stocznie dysponują 15 dokami pływającymi różnej wielkości i jednym suchym dokiem.

Turecki przemysł stoczniowy wnosi znaczący wkład w turecką gospodarkę, generując 1,5 miliarda USD z budowy nowych statków oraz 1 miliard USD z działalności naprawczej i konserwacyjnej. Rozwój sektora wspiera również krajową produkcję materiałów i wyposażenia wykorzystywanych w budowie statków. Ponadto przemysł ten tworzy możliwości zatrudnienia dla około 25 000 osób bezpośrednio i 63 000 osób łącznie z branżami pokrewnymi.

Produkcja i Standardy

Do listopada 2009 roku dostarczono 72 statki o łącznej nośności 550 000 DWT. Typy i tonaże tych statków pod turecką i obcą banderą były zróżnicowane: tankowce naftowe, chemikaliowce, łodzie rybackie, kontenerowce, masowce, jachty, holowniki, żaglówki, drobnicowce, statki interwencyjne, jednostki straży przybrzeżnej, łodzie motorowe, statki wielo- i specjalnego przeznaczenia, jednostki wojskowe, tankowce serwisowe, barki bunkrowe i inne typy łodzi żaglowych i motorowych.

© Republika Turcji - Ministerstwo Gospodarki, 2012

Statki produkowane w Turcji są wytwarzane zgodnie z międzynarodowymi standardami (Certyfikaty Jakości ISO 9000 i AQAP) oraz pod nadzorem określonych towarzystw klasyfikacyjnych.

Będąc czołowym producentem chemikaliowców o niskim tonażu w Europie, tureckie stocznie otrzymują wiele zamówień na tankowce naftowe, chemikaliowce, żaglówki i łodzie rybackie. Produkcja megajachtów to kolejny ważny obszar produkcji tureckich stoczni. W ostatnich latach Turcja poczyniła ogromne postępy w budowie i wyposażaniu łodzi, jachtów i megajachtów. Turcja zajmuje czwarte miejsce na światowej liście producentów megajachtów (jachtów o długości powyżej 25 m).

Dodatkowo świadczone są usługi naprawy i konserwacji statków. Wiele statków zostało zmodernizowanych lub naprawionych, włączając w to platformy wiertnicze. Wśród usług świadczonych przez tureckie stocznie, naprawy/konserwacja odgrywają ważną rolę. W 2008 roku tureckie operacje naprawcze osiągnęły poziom 5 500 000 DWT.

Recykling Statków

Złomowanie statków jest również ważną częścią tureckiego sektora morskiego. Sektor recyklingu statków to proces technologiczny polegający na demontażu starych i/lub wycofanych z eksploatacji statków, z poszanowaniem środowiska i zasad bezpieczeństwa. W Turcji działa 21 firm zajmujących się recyklingiem statków. Zdolność recyklingowa tych firm wynosi milion ton metrycznych rocznie (5. co do wielkości obszar recyklingu na świecie). W 2008 roku w Turcji poddano recyklingowi 152 757 ton.

EKSPORT

Turecki przemysł stoczniowy ma znaczny potencjał eksportowy przy rosnącej zdolności produkcyjnej. W 2010 roku eksport wyniósł 1,1 miliarda USD, co stanowiło spadek o 39% w porównaniu z rokiem poprzednim. W 2011 roku eksport sektora wzrósł do 1,2 miliarda USD, co oznacza wzrost o 14,9% w porównaniu z 2010 rokiem. W 2011 roku na pierwszym miejscu znalazł się eksport statków wycieczkowych, łodzi turystycznych, promów, statków towarowych, barek i podobnych jednostek do transportu osób lub towarów, o wartości 822 milionów USD. Eksport jachtów i innych jednostek rekreacyjnych lub sportowych, łodzi wiosłowych i kajaków wyniósł 251 milionów USD, zajmując drugie miejsce w ogólnym eksporcie przemysłu stoczniowego. Główne rynki dla tureckiego przemysłu stoczniowego to Malta, Wyspy Marshalla, Panama i Wielka Brytania.

W związku z rozwojem tureckiego przemysłu stoczniowego i światowym popytem, nastąpił gwałtowny wzrost wolumenu produkcji i różnorodności produktów w branżach okołostoczniowych w Turcji. Sektor ten może produkować kotwice, łańcuchy, pachoły, wyposażenie zamykające, wciągarki i osprzęt, kable elektryczne oraz jednostki hydrauliczne. W 2009 roku globalny kryzys gospodarczy poważnie dotknął sektor, ale w latach 2010 i 2011 klimat gospodarczy uległ poprawie, co znalazło odzwierciedlenie również w sektorze stoczniowym.

Głównymi eksportowanymi częściami zamiennymi do statków są morskie silniki napędowe, o wartości 3,6 miliona USD. Główne rynki dla tureckiego przemysłu okołostoczniowego to Iran, USA, Niemcy i Grecja.

PRZYDATNE LINKI

• Stowarzyszenie Tureckich Budowniczych Statków

  www.gisbir.org 

• Stowarzyszenie Eksporterów Statków i Jachtów

  www.iib.org.tr