Sayfa numarası: pnum8174 | Konu: Azerbaycan HS Nomenklatürü (XİF ƏN) | Dil: Türkçe | Son güncelleme: 2026
📱 Dünyadaki GTİP ve XİF ƏN kodlarına göre ithalatçı ihracatçı firmaların gümrük verilerini Excel olarak satın al.
Azerbaycan Armonize Sistem Nomanklatürü (XİF ƏN), Azerbaycan Cumhuriyeti'nin dış ticaret faaliyetlerinde kullandığı resmi gümrük tarife ve istatistik pozisyonu sistemidir. XİF ƏN (Xarici İqtisadi Fəaliyyət Əmtəə Nomenklaturası — Dış Ekonomik Faaliyet Meta Nomenklatürü), Uluslararası Gümrük Konseyi'nin HS (Harmonized System) kod sistemi üzerine kurulu olup, Türkiye'deki GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu) sisteminin Azerbaycan muadilidir.
Anahtar bulgular: Azerbaycan XİF ƏN kodları, GTİP karşılıkları, gümrük tarife pozisyonu, dış ticaret istatistikleri, HS kod uyumluluğu, Türk-Azerbaycan ticaret verileri.
Gümrük tarife istatistik pozisyonu (GTİP) karşılığı olan Azerbaycan armonize sistem nomanklatürüne buradan ulaşabilirsiniz. Tam HS kodu listesi, bölüm ve grup bazında detaylı tarama için aşağıdaki bağlantıyı kullanın:
📋 Azerbaycan XİF ƏN Kodları — Tam Nomanklatür
Bölüm I–XXI, Grup 01–97 aralığında tüm Azerbaycan gümrük tarife pozisyonları
XİF ƏN — "Xarici İqtisadi Fəaliyyət Əmtəə Nomenklaturası"nın kısaltmasıdır ve Türkçeye "Dış Ekonomik Faaliyet Meta Nomenklatürü" olarak çevrilir. Bu sistem, Azerbaycan Cumhuriyeti'nde gümrük tarife, dış ticaret istatistik ve ekonomik analiz amaçları için kullanılan resmi ürün sınıflandırma sistemidir.
Azerbaycan XİF ƏN sistemi, Dünya Gümrük Örgütü (WCO) tarafından geliştirilen Harmonized Commodity Description and Coding System (HS)'e dayanır. HS kodları 6 haneli uluslararası standart olup, Azerbaycan bunu 10 haneli ulusal sınıflandırmaya genişleterek daha detaylı gümrük kontrolü sağlar.
Sistem, Azerbaycan Ekonomi Bakanlığı Gümrük Hizmetleri tarafından uygulanır ve BTC (Bakü-Tiflis-Ceyhan) boru hattı, Devlet Gümrük Komitesi ve Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Statistika Komitesi tarafından dış ticaret verilerinin raporlanmasında kullanılır.
• Uluslararası uyumluluk: HS 2022 versiyonu baz alınır — 5.388 alt başlık (Azerbaycan genişletilmiş sürümde 10.000+ pozisyon).
• 10 haneli yapı: 6 hane HS (uluslararası) + 2 hane Combined Nomenclature (AB) + 2 hane ulusal alt pozisyon.
• Tarif uygulaması: İthalat vergileri, KDV (%18), özel tüketim vergileri ve tarife kotaları XİF ƏN koduna göre belirlenir.
• İstatistik amaçlı: Devlet Statistika Komitesi dış ticaret verilerini XİF ƏN ile raporlar.
• Tercüman sistemi: Türkiye GTİP — Azerbaycan XİF ƏN karşılıkları resmi listede sunulur.
GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu), Türkiye'nin HS bazlı 12 haneli ulusal sınıflandırma sistemidir. XİF ƏN ise Azerbaycan'ın 10 haneli muadili sistemidir. İki sistem de HS (Harmonized System) 6 haneli temel üzerine kuruludur, bu nedenle ilk 6 hanede tam uyumludur.
Türk-Azerbaycan ticaretinde ihracatçı ve ithalatçı firmalar, GTİP kodunu XİF ƏN koduna tercüme etmek durumundadır. Bu tercüme işlemi Türk Eximbank, Azerbaycan İhracat ve İnovasyon Ajansı (AZPromo) ve gümrük müşavirliği firmaları tarafından desteklenir.
Örnek: Türkiye'den Azerbaycan'a mobilya ihracatı:
• GTİP (Türkiye, 12 hane): 9403.50.00.00.00 — Ahşap yatak odası mobilyası
• HS kod (uluslararası, 6 hane): 9403.50 — Ortak
• XİF ƏN (Azerbaycan, 10 hane): 9403 50 000 0 — Yataq tipli ağac mebellər
İlk 6 hanede (9403.50) tam uyum vardır; sonraki hanelerde ulusal detaylar farklı olabilir.
Azerbaycan XİF ƏN sistemi hiyerarşik bir yapıya sahiptir ve aşağıdaki seviyelerden oluşur:
| Seviye | Hane Sayısı | Açıklama | Örnek |
|---|---|---|---|
| Bölüm (Section) | Roma rakamı | 21 ana bölüm (I–XXI) | Bölüm XX — Çeşitli sanayi malları |
| Grup (Chapter) | 2 hane | 97 grup (01–97) | Grup 94 — Mobilya; aydınlatma |
| Pozisyon (Heading) | 4 hane | Ürün kategorisi | 9401 — Oturmaq için mebel |
| Alt pozisyon (Subheading) | 6 hane | HS uluslararası seviye | 9401.30 — Döner koltuklar |
| Tatbikat (CN) | 8 hane | AB Combined Nomenclature | 9401 30 10 — Deri kaplı |
| Ulusal kod (XİF ƏN) | 10 hane | Azerbaycan ulusal detay | 9401 30 100 0 — Tam XİF ƏN kodu |
Azerbaycan XİF ƏN sisteminde 10 haneli kod standarttır. İlk 6 hane HS uluslararası sistemle aynıdır, sonraki 4 hane ulusal detay seviyesidir.
Türkiye ve Azerbaycan arasındaki dış ticaret hacmi 2024 yılında 7,5 milyar USD seviyesindedir. Bu ticaretin yönetilmesinde GTİP–XİF ƏN karşılıkları kritik öneme sahiptir. Türk ihracatçılar Azerbaycan gümrük beyannamesi doldururken XİF ƏN kodu kullanmak zorundadır.
Türkiye–Azerbaycan Serbest Ticaret Anlaşması (STA) kapsamında menşe şahadetnamesi (EUR.1) ve EUR-MED belgeleri XİF ƏN kodları ile uyumlu olmalıdır. Anlaşma kapsamında endüstriyel ürünlerde gümrük vergisi sıfırdır; tarım ürünlerinde ise kotalı düzenleme mevcuttur.
Türkiye'den Azerbaycan'a başlıca ihracat kalemleri:
• Makineler ve mekanik cihazlar (Grup 84) — ~1,8 milyar USD
• Otomotiv (Grup 87) — ~1,2 milyar USD
• Elektrikli teçhizat (Grup 85) — ~900 milyon USD
• İnşaat malzemeleri (Grup 68, 69, 73) — ~600 milyon USD
• Tekstil ve hazır giyim (Grup 50–63) — ~500 milyon USD
Azerbaycan'dan Türkiye'ye başlıca ithalat kalemleri:
• Petrol ve doğal gaz (Grup 27) — ~5 milyar USD
• Pamuk (Grup 52) — ~150 milyon USD
• Meysiller ve kurutulmuş meyve (Grup 08) — ~80 milyon USD
📱 Dünyadaki GTİP ve XİF ƏN kodlarına göre ithalatçı ihracatçı firmaların gümrük verilerini Excel olarak satın al.
Azerbaycan XİF ƏN nomanklatürü, HS sistemi gibi 21 bölümden (Section I–XXI) ve 97 gruptan (Chapter 01–97) oluşur. Her bölüm bir ürün kategorisini (canlı hayvanlar, gıda, kimyasallar, tekstil, makine, sanayi malları, sanat eserleri) temsil eder.
| Bölüm | Gruplar | Açıklama |
|---|---|---|
| I | 01–05 | Canlı hayvanlar; hayvansal ürünler |
| II | 06–14 | Bitkisel ürünler |
| III | 15 | Hayvansal ve bitkisel yağlar |
| IV | 16–24 | Hazır gıda maddeleri; içecekler; tütün |
| V | 25–27 | Mineral ürünler (petrol, doğal gaz dahil) |
| VI | 28–38 | Kimyasal ürünler ve sanayi |
| VII | 39–40 | Plastikler ve kauçuk |
| VIII | 41–43 | Deri, deri eşyalar; kürk |
| IX | 44–46 | Ağaç ve ahşap eşyalar |
| X | 47–49 | Selüloz hamuru; kağıt |
| XI | 50–63 | Tekstil ve hazır giyim |
| XII | 64–67 | Ayakkabı; şapka; şemsiye |
| XIII | 68–70 | Taş, alçı, çimento, cam |
| XIV | 71 | Değerli taşlar; mücevherat |
| XV | 72–83 | Baz metaller ve eşyaları |
| XVI | 84–85 | Makine ve elektrikli teçhizat |
| XVII | 86–89 | Ulaştırma araçları |
| XVIII | 90 | Optik, tıbbi, ölçüm cihazları |
| XIX | 91 | Saatlar ve parçaları |
| XX | 92–96 | Çeşitli sanayi malları (müzik aletleri, mobilya, oyuncak, spor) |
| XXI | 97 | Sanat eserleri; koleksiyon eşyaları; antika |
Tüm bölümlerin ve grupların detaylı HS kodu listesine Azerbaycan Armonize Sistem Nomanklatürü tam listesi sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
Azerbaycan'a ihracat yapan Türk firmaları gümrük beyannamesini (Single Window sistemi üzerinden) doldururken XİF ƏN 10 haneli kodunu girmelidir. Beyanname, Azerbaycan Devlet Gümrük Komitesi'nin elektronik sistemi üzerinden işlenir.
1. Kod doğrulama: İlk 6 hane HS uluslararası kodu ile eşleşmeli. 2. Tarife kontrolü: XİF ƏN koduna karşılık gelen gümrük vergisi, KDV (%18) ve varsa özel tüketim vergisi hesaplanır. 3. Menşe şahadetnamesi: EUR.1 veya EUR-MED belgesi kodla uyumlu olmalı. 4. Sertifika gereksinimleri: Gıda (HACCP), elektronik (CE), ilaç (GMP) vb. sektörel sertifikalar gerekir.
Single Window: Azerbaycan gümrük işlemleri tek elektronik pencere sistemi üzerinden yürütülür.
ASYCUDA: Birleşmiş Milletler Gümrük Otomasyon Sistemi — Azerbaycan'da yaygın kullanılır.
e-Gümrük: Türk ihracatçılar Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bakanlığı'nın BİLGE sistemi üzerinden ihracat beyannamesi düzenler.
XİF ƏN (Xarici İqtisadi Fəaliyyət Əmtəə Nomenklaturası), Azerbaycan Cumhuriyeti'nin dış ticaret faaliyetlerinde kullandığı resmi gümrük tarife ve istatistik pozisyonu sistemidir. 10 haneli koddan oluşur ve ithalat vergileri, KDV, dış ticaret istatistikleri ve ekonomik analiz amaçları için kullanılır.
GTİP Türkiye'nin 12 haneli gümrük tarife sistemidir, XİF ƏN ise Azerbaycan'ın 10 haneli muadili sistemidir. İlk 6 hane her iki sistemde de HS uluslararası temele dayanır ve tam uyumludur; sonraki hanelerde ulusal detaylar farklı olabilir.
Azerbaycan XİF ƏN kodlarının tam listesine Azerbaycan Armonize Sistem Nomanklatürü sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Resmi kaynak olarak Azerbaycan Devlet Gümrük Komitesi ve Ekonomi Bakanlığı gümrük tarife portalı kullanılabilir.
Türk ihracatçı Türkiye tarafında GTİP (12 hane) kullanır, ancak Azerbaycan gümrük beyannamesinde XİF ƏN (10 hane) kodunu girmelidir. İlk 6 hane HS uluslararası kodla aynıdır. EUR.1 menşe şahadetnamesi de XİF ƏN koduyla uyumlu olmalıdır.
Azerbaycan XİF ƏN kodu 10 haneden oluşur: ilk 2 hane grup (chapter), sonraki 2 hane pozisyon (heading), sonraki 2 hane alt pozisyon (HS 6 hane), sonraki 2 hane CN (Combined Nomenclature), son 2 hane ulusal alt pozisyon. Örnek: 9403 50 000 0 (yatak odası mobilyası).
Türkiye–Azerbaycan STA kapsamında endüstriyel ürünlerde gümrük vergisi sıfırdır (EUR.1 menşe şahadetnamesi gereklidir). Tarım ürünlerinde ise kotalı ve mevsimsel düzenlemeler mevcuttur; bazı ürünlerde %0–%10 arası vergi uygulanabilir.
Tam olarak aynı değildir. HS kodu 6 haneli uluslararası standarttır (WCO tarafından yönetilir). XİF ƏN kodu ise Azerbaycan'ın 10 haneli ulusal genişletilmiş versiyonudur ve ilk 6 hanesi HS koduyla aynıdır. Örnek: HS 9403.50 → XİF ƏN 9403 50 000 0.
Azerbaycan gümrük beyannamesi Single Window (Tek Pencere) elektronik sistemi üzerinden verilir. Sistem, Azerbaycan Devlet Gümrük Komitesi tarafından yönetilir ve ASYCUDA (BM Gümrük Otomasyon Sistemi) altyapısını kullanır. Türk ihracatçılar Türkiye'de BİLGE sistemi üzerinden ihracat beyannamesi düzenler.
📱 Dünyadaki GTİP ve XİF ƏN kodlarına göre ithalatçı ihracatçı firmaların gümrük verilerini Excel olarak satın al.
💬 WhatsApp: +90 501 037 37 64Bu sayfa Azerbaycan Cumhuriyeti'nin XİF ƏN sistemine göre hazırlanmıştır. Tam kod listesi için Azerbaycan Armonize Sistem Nomanklatürü sayfasını ziyaret edin. Tam gümrük bilgileri için resmi gümrük otoritelerine başvurun.