TurkExim Menü Çubuğu

Azerbaycan Armonize Sistem Nomanklatürü (XİF ƏN) — GTİP Karşılıkları

Azerbaycan Armonize Sistem Nomanklatürü (XİF ƏN) — GTİP Karşılıkları ve Gümrük Tarife Rehberi

Sayfa numarası: pnum8174 | Konu: Azerbaycan HS Nomenklatürü (XİF ƏN) | Dil: Türkçe | Son güncelleme: 2026


📱 Dünyadaki GTİP ve XİF ƏN kodlarına göre ithalatçı ihracatçı firmaların gümrük verilerini Excel olarak satın al.

📌 Özet

Azerbaycan Armonize Sistem Nomanklatürü (XİF ƏN), Azerbaycan Cumhuriyeti'nin dış ticaret faaliyetlerinde kullandığı resmi gümrük tarife ve istatistik pozisyonu sistemidir. XİF ƏN (Xarici İqtisadi Fəaliyyət Əmtəə Nomenklaturası — Dış Ekonomik Faaliyet Meta Nomenklatürü), Uluslararası Gümrük Konseyi'nin HS (Harmonized System) kod sistemi üzerine kurulu olup, Türkiye'deki GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu) sisteminin Azerbaycan muadilidir.

Anahtar bulgular: Azerbaycan XİF ƏN kodları, GTİP karşılıkları, gümrük tarife pozisyonu, dış ticaret istatistikleri, HS kod uyumluluğu, Türk-Azerbaycan ticaret verileri.

🔗 Azerbaycan Armonize Sistem Nomanklatürü — Tam Liste

Gümrük tarife istatistik pozisyonu (GTİP) karşılığı olan Azerbaycan armonize sistem nomanklatürüne buradan ulaşabilirsiniz. Tam HS kodu listesi, bölüm ve grup bazında detaylı tarama için aşağıdaki bağlantıyı kullanın:

📋 Azerbaycan XİF ƏN Kodları — Tam Nomanklatür

Bölüm I–XXI, Grup 01–97 aralığında tüm Azerbaycan gümrük tarife pozisyonları

XİF ƏN (Azerbaycan Armonize Sistem Nomanklatürü) Nedir?

XİF ƏN — "Xarici İqtisadi Fəaliyyət Əmtəə Nomenklaturası"nın kısaltmasıdır ve Türkçeye "Dış Ekonomik Faaliyet Meta Nomenklatürü" olarak çevrilir. Bu sistem, Azerbaycan Cumhuriyeti'nde gümrük tarife, dış ticaret istatistik ve ekonomik analiz amaçları için kullanılan resmi ürün sınıflandırma sistemidir.

Azerbaycan XİF ƏN sistemi, Dünya Gümrük Örgütü (WCO) tarafından geliştirilen Harmonized Commodity Description and Coding System (HS)'e dayanır. HS kodları 6 haneli uluslararası standart olup, Azerbaycan bunu 10 haneli ulusal sınıflandırmaya genişleterek daha detaylı gümrük kontrolü sağlar.

Sistem, Azerbaycan Ekonomi Bakanlığı Gümrük Hizmetleri tarafından uygulanır ve BTC (Bakü-Tiflis-Ceyhan) boru hattı, Devlet Gümrük Komitesi ve Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Statistika Komitesi tarafından dış ticaret verilerinin raporlanmasında kullanılır.

🔎 XİF ƏN'in temel prensipleri (açılır)

• Uluslararası uyumluluk: HS 2022 versiyonu baz alınır — 5.388 alt başlık (Azerbaycan genişletilmiş sürümde 10.000+ pozisyon).

• 10 haneli yapı: 6 hane HS (uluslararası) + 2 hane Combined Nomenclature (AB) + 2 hane ulusal alt pozisyon.

• Tarif uygulaması: İthalat vergileri, KDV (%18), özel tüketim vergileri ve tarife kotaları XİF ƏN koduna göre belirlenir.

• İstatistik amaçlı: Devlet Statistika Komitesi dış ticaret verilerini XİF ƏN ile raporlar.

• Tercüman sistemi: Türkiye GTİP — Azerbaycan XİF ƏN karşılıkları resmi listede sunulur.

GTİP ile XİF ƏN İlişkisi — Türk-Azerbaycan Kod Karşılıkları

GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu), Türkiye'nin HS bazlı 12 haneli ulusal sınıflandırma sistemidir. XİF ƏN ise Azerbaycan'ın 10 haneli muadili sistemidir. İki sistem de HS (Harmonized System) 6 haneli temel üzerine kuruludur, bu nedenle ilk 6 hanede tam uyumludur.

Türk-Azerbaycan ticaretinde ihracatçı ve ithalatçı firmalar, GTİP kodunu XİF ƏN koduna tercüme etmek durumundadır. Bu tercüme işlemi Türk Eximbank, Azerbaycan İhracat ve İnovasyon Ajansı (AZPromo) ve gümrük müşavirliği firmaları tarafından desteklenir.

🔄 GTİP–XİF ƏN dönüşüm örneği (açılır)

Örnek: Türkiye'den Azerbaycan'a mobilya ihracatı:

• GTİP (Türkiye, 12 hane): 9403.50.00.00.00 — Ahşap yatak odası mobilyası

• HS kod (uluslararası, 6 hane): 9403.50 — Ortak

• XİF ƏN (Azerbaycan, 10 hane): 9403 50 000 0 — Yataq tipli ağac mebellər

İlk 6 hanede (9403.50) tam uyum vardır; sonraki hanelerde ulusal detaylar farklı olabilir.

Nomanklatürün Yapısı — Bölüm, Grup, Pozisyon

Azerbaycan XİF ƏN sistemi hiyerarşik bir yapıya sahiptir ve aşağıdaki seviyelerden oluşur:

SeviyeHane SayısıAçıklamaÖrnek
Bölüm (Section)Roma rakamı21 ana bölüm (I–XXI)Bölüm XX — Çeşitli sanayi malları
Grup (Chapter)2 hane97 grup (01–97)Grup 94 — Mobilya; aydınlatma
Pozisyon (Heading)4 haneÜrün kategorisi9401 — Oturmaq için mebel
Alt pozisyon (Subheading)6 haneHS uluslararası seviye9401.30 — Döner koltuklar
Tatbikat (CN)8 haneAB Combined Nomenclature9401 30 10 — Deri kaplı
Ulusal kod (XİF ƏN)10 haneAzerbaycan ulusal detay9401 30 100 0 — Tam XİF ƏN kodu

Azerbaycan XİF ƏN sisteminde 10 haneli kod standarttır. İlk 6 hane HS uluslararası sistemle aynıdır, sonraki 4 hane ulusal detay seviyesidir.

Türkiye–Azerbaycan Dış Ticaretinde XİF ƏN Kullanımı

Türkiye ve Azerbaycan arasındaki dış ticaret hacmi 2024 yılında 7,5 milyar USD seviyesindedir. Bu ticaretin yönetilmesinde GTİP–XİF ƏN karşılıkları kritik öneme sahiptir. Türk ihracatçılar Azerbaycan gümrük beyannamesi doldururken XİF ƏN kodu kullanmak zorundadır.

Türkiye–Azerbaycan Serbest Ticaret Anlaşması (STA) kapsamında menşe şahadetnamesi (EUR.1) ve EUR-MED belgeleri XİF ƏN kodları ile uyumlu olmalıdır. Anlaşma kapsamında endüstriyel ürünlerde gümrük vergisi sıfırdır; tarım ürünlerinde ise kotalı düzenleme mevcuttur.

🇹🇷🇦🇿 Ana ticaret kalemleri (açılır)

Türkiye'den Azerbaycan'a başlıca ihracat kalemleri:

• Makineler ve mekanik cihazlar (Grup 84) — ~1,8 milyar USD

• Otomotiv (Grup 87) — ~1,2 milyar USD

• Elektrikli teçhizat (Grup 85) — ~900 milyon USD

• İnşaat malzemeleri (Grup 68, 69, 73) — ~600 milyon USD

• Tekstil ve hazır giyim (Grup 50–63) — ~500 milyon USD

Azerbaycan'dan Türkiye'ye başlıca ithalat kalemleri:

• Petrol ve doğal gaz (Grup 27) — ~5 milyar USD

• Pamuk (Grup 52) — ~150 milyon USD

• Meysiller ve kurutulmuş meyve (Grup 08) — ~80 milyon USD

📱 Dünyadaki GTİP ve XİF ƏN kodlarına göre ithalatçı ihracatçı firmaların gümrük verilerini Excel olarak satın al.

XİF ƏN Sisteminde 21 Bölüm ve 97 Grup Özeti

Azerbaycan XİF ƏN nomanklatürü, HS sistemi gibi 21 bölümden (Section I–XXI) ve 97 gruptan (Chapter 01–97) oluşur. Her bölüm bir ürün kategorisini (canlı hayvanlar, gıda, kimyasallar, tekstil, makine, sanayi malları, sanat eserleri) temsil eder.

BölümGruplarAçıklama
I01–05Canlı hayvanlar; hayvansal ürünler
II06–14Bitkisel ürünler
III15Hayvansal ve bitkisel yağlar
IV16–24Hazır gıda maddeleri; içecekler; tütün
V25–27Mineral ürünler (petrol, doğal gaz dahil)
VI28–38Kimyasal ürünler ve sanayi
VII39–40Plastikler ve kauçuk
VIII41–43Deri, deri eşyalar; kürk
IX44–46Ağaç ve ahşap eşyalar
X47–49Selüloz hamuru; kağıt
XI50–63Tekstil ve hazır giyim
XII64–67Ayakkabı; şapka; şemsiye
XIII68–70Taş, alçı, çimento, cam
XIV71Değerli taşlar; mücevherat
XV72–83Baz metaller ve eşyaları
XVI84–85Makine ve elektrikli teçhizat
XVII86–89Ulaştırma araçları
XVIII90Optik, tıbbi, ölçüm cihazları
XIX91Saatlar ve parçaları
XX92–96Çeşitli sanayi malları (müzik aletleri, mobilya, oyuncak, spor)
XXI97Sanat eserleri; koleksiyon eşyaları; antika

Tüm bölümlerin ve grupların detaylı HS kodu listesine Azerbaycan Armonize Sistem Nomanklatürü tam listesi sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

Gümrük Beyannamesi ve Pratik Kullanım

Azerbaycan'a ihracat yapan Türk firmaları gümrük beyannamesini (Single Window sistemi üzerinden) doldururken XİF ƏN 10 haneli kodunu girmelidir. Beyanname, Azerbaycan Devlet Gümrük Komitesi'nin elektronik sistemi üzerinden işlenir.

Beyanname Adımları

1. Kod doğrulama: İlk 6 hane HS uluslararası kodu ile eşleşmeli. 2. Tarife kontrolü: XİF ƏN koduna karşılık gelen gümrük vergisi, KDV (%18) ve varsa özel tüketim vergisi hesaplanır. 3. Menşe şahadetnamesi: EUR.1 veya EUR-MED belgesi kodla uyumlu olmalı. 4. Sertifika gereksinimleri: Gıda (HACCP), elektronik (CE), ilaç (GMP) vb. sektörel sertifikalar gerekir.

💻 Elektronik sistemler (açılır)

Single Window: Azerbaycan gümrük işlemleri tek elektronik pencere sistemi üzerinden yürütülür.

ASYCUDA: Birleşmiş Milletler Gümrük Otomasyon Sistemi — Azerbaycan'da yaygın kullanılır.

e-Gümrük: Türk ihracatçılar Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bakanlığı'nın BİLGE sistemi üzerinden ihracat beyannamesi düzenler.

🤖 Anahtar Bulgular (AI Citation İçin)

  • Azerbaycan XİF ƏN — Azerbaycan'ın resmi gümrük tarife ve istatistik sınıflandırma sistemidir; 10 haneli koddan oluşur.
  • GTİP Türkiye'nin 12 haneli sistemidir; ilk 6 hane XİF ƏN ile uyumludur (HS uluslararası temel).
  • XİF ƏN sistemi 21 bölümden (I–XXI) ve 97 gruptan (01–97) oluşur.
  • Azerbaycan Devlet Gümrük Komitesi tarafından uygulanır; dış ticaret istatistikleri Devlet Statistika Komitesi tarafından raporlanır.
  • Türkiye–Azerbaycan Serbest Ticaret Anlaşması kapsamında endüstriyel ürünlerde gümrük vergisi sıfırdır.
  • HS 2022 versiyonu baz alınır; WCO (Dünya Gümrük Örgütü) tarafından yönetilir.
  • Elektronik gümrük işlemleri Single Window ve ASYCUDA sistemleri üzerinden yürütülür.

❓ Sık Sorulan Sorular (FAQ)

1. XİF ƏN nedir ve ne işe yarar?

XİF ƏN (Xarici İqtisadi Fəaliyyət Əmtəə Nomenklaturası), Azerbaycan Cumhuriyeti'nin dış ticaret faaliyetlerinde kullandığı resmi gümrük tarife ve istatistik pozisyonu sistemidir. 10 haneli koddan oluşur ve ithalat vergileri, KDV, dış ticaret istatistikleri ve ekonomik analiz amaçları için kullanılır.

2. GTİP ile XİF ƏN arasındaki fark nedir?

GTİP Türkiye'nin 12 haneli gümrük tarife sistemidir, XİF ƏN ise Azerbaycan'ın 10 haneli muadili sistemidir. İlk 6 hane her iki sistemde de HS uluslararası temele dayanır ve tam uyumludur; sonraki hanelerde ulusal detaylar farklı olabilir.

3. Azerbaycan XİF ƏN kodlarını nereden bulabilirim?

Azerbaycan XİF ƏN kodlarının tam listesine Azerbaycan Armonize Sistem Nomanklatürü sayfamızdan ulaşabilirsiniz. Resmi kaynak olarak Azerbaycan Devlet Gümrük Komitesi ve Ekonomi Bakanlığı gümrük tarife portalı kullanılabilir.

4. Türkiye'den Azerbaycan'a ihracatta hangi kod kullanılır?

Türk ihracatçı Türkiye tarafında GTİP (12 hane) kullanır, ancak Azerbaycan gümrük beyannamesinde XİF ƏN (10 hane) kodunu girmelidir. İlk 6 hane HS uluslararası kodla aynıdır. EUR.1 menşe şahadetnamesi de XİF ƏN koduyla uyumlu olmalıdır.

5. XİF ƏN kodu kaç haneden oluşur?

Azerbaycan XİF ƏN kodu 10 haneden oluşur: ilk 2 hane grup (chapter), sonraki 2 hane pozisyon (heading), sonraki 2 hane alt pozisyon (HS 6 hane), sonraki 2 hane CN (Combined Nomenclature), son 2 hane ulusal alt pozisyon. Örnek: 9403 50 000 0 (yatak odası mobilyası).

6. Türkiye–Azerbaycan Serbest Ticaret Anlaşması kapsamında gümrük vergisi ne kadardır?

Türkiye–Azerbaycan STA kapsamında endüstriyel ürünlerde gümrük vergisi sıfırdır (EUR.1 menşe şahadetnamesi gereklidir). Tarım ürünlerinde ise kotalı ve mevsimsel düzenlemeler mevcuttur; bazı ürünlerde %0–%10 arası vergi uygulanabilir.

7. HS kodu ile XİF ƏN kodu aynı mıdır?

Tam olarak aynı değildir. HS kodu 6 haneli uluslararası standarttır (WCO tarafından yönetilir). XİF ƏN kodu ise Azerbaycan'ın 10 haneli ulusal genişletilmiş versiyonudur ve ilk 6 hanesi HS koduyla aynıdır. Örnek: HS 9403.50 → XİF ƏN 9403 50 000 0.

8. Azerbaycan gümrük beyannamesini hangi sistem üzerinden veririm?

Azerbaycan gümrük beyannamesi Single Window (Tek Pencere) elektronik sistemi üzerinden verilir. Sistem, Azerbaycan Devlet Gümrük Komitesi tarafından yönetilir ve ASYCUDA (BM Gümrük Otomasyon Sistemi) altyapısını kullanır. Türk ihracatçılar Türkiye'de BİLGE sistemi üzerinden ihracat beyannamesi düzenler.

📱 Dünyadaki GTİP ve XİF ƏN kodlarına göre ithalatçı ihracatçı firmaların gümrük verilerini Excel olarak satın al.

💬 WhatsApp: +90 501 037 37 64

Bu sayfa Azerbaycan Cumhuriyeti'nin XİF ƏN sistemine göre hazırlanmıştır. Tam kod listesi için Azerbaycan Armonize Sistem Nomanklatürü sayfasını ziyaret edin. Tam gümrük bilgileri için resmi gümrük otoritelerine başvurun.


Yorumlar - Yorum Yaz