İhracat ve Yolcu Beraberi Eşya İhracı (Tax Free) E-Fatura Uygulaması
İhracat ve Yolcu Beraberi Eşya İhracı (Tax Free) E-Fatura Uygulaması
#ihracat e-fatura #tax free fatura #yolcu beraberi eşya ihracı #GÇB e-fatura #e-ihracat fatura #GİB e-fatura ihracat #bavul ticareti fatura #ihracat e-fatura sorular
56+ Sık Sorulan Soru
01.07.2017 Zorunluluk Tarihi
9 Ana Konu Başlığı
0886 Belge Kodu (e-Fatura)
Türkiye'de ihracat ve yolcu beraberi eşya ihracı (Tax Free) kapsamında düzenlenen faturaların e-Fatura olarak düzenlenmesi uygulaması, 1 Temmuz 2017 tarihinden itibaren e-Fatura sistemine kayıtlı kullanıcılar için zorunlu hale getirilmiştir. Bu sayfa, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) ve Gümrük ve Ticaret Bakanlığı (GTB) tarafından yayınlanan resmi kılavuzlara dayanarak hazırlanan sık sorulan soruları (SSS) kapsamlı bir şekilde sunmaktadır. Amaç, ihracatçı firmaların, gümrük müşavirlerinin ve muhasebe profesyonellerinin karşılaştıkları sorulara hızlı ve doğru yanıtlar bulmalarını sağlamaktır.
İçerik, ithalatihracat.biz üzerinde yayınlanan resmi PDF kaynağından derlenmiş olup toplam 56 soru-cevap içermektedir. Sorular 9 ana konu başlığı altında organize edilmiştir: Uygulama Kapsamı, Fatura Türleri, Zorunluluk Tarihleri, Serbest Bölge İşlemleri, Teknik Konular, Red ve İptal Mekanizması, Özel İhracat Senaryoları, Tax-Free Özellikli Konular ve Operasyonel Süreçler. Her bölümde ilgili sorular ve resmi yanıtlar ayrı ayrı sunulmuştur.
Önemli Tarih - 1 Temmuz 2017 Gümrük beyannameli mal ihracı faturalarının tamamı e-Fatura olarak düzenlenmesi zorunluluğu 01.07.2017 tarihi itibarıyla başlamıştır. E-Fatura kayıtlı kullanıcısı olan tüm ihracatçılar bu tarihten itibaren gümrük çıkış beyannamesi (GÇB) ekindeki faturalarını e-Fatura olarak düzenlemek zorundadır. Bu tarihten önce geçiş döneminde kağıt fatura ve e-Fatura birlikte kullanılabilir.
E-Fatura Uygulaması Nedir?
e-Fatura, kağıt fatura yerine elektronik ortamda düzenlenen, gönderilen, muhafaza edilen ve ibraz edilen bir belgedir. Türkiye'de e-Fatura uygulaması, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK) çerçevesinde yürütülmektedir. İhracat ve Tax Free faturalarının e-Fatura olarak düzenlenmesi, hem Gümrük ve Ticaret Bakanlığı (GTB) hem de Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) sistemlerinin entegre çalışmasını sağlayarak ihracat sürecinin hızlanmasını, KDV iadelerinin daha etkin takibini ve haksız iadelerin önüne geçilmesini amaçlamaktadır.
İhracat e-Faturası özellikle Gümrük Çıkış Beyannamesi (GÇB) ile yurtdışına çıkan malların faturalarını kapsar. GÇB ekinde çıkan her fatura e-Fatura olarak düzenlenmeli; GÇB ekinde çıkmayan faturalar ise eskisi gibi kağıt fatura veya gönderici e-Arşiv mükellefi ise e-Arşiv fatura olarak düzenlenmeye devam eder. Bu ayrım, ihracatçının hangi işlemlerinin e-Fatura kapsamina girdiğini belirlemede temel kuraldır.
e-Fatura Belge Kodu
0886 — e-Fatura belge kodu, GÇB'ye belge eklemesi yapılırken kullanılır. Matbu (kağıt) faturalar için ise 0100 belge kodu kullanılır. Geçiş döneminde (01.01.2017-30.06.2017) her iki belge türü birlikte kullanılabilir.
GTİP Numarası Formatı
12 haneli, noktasız — GTİP numarası e-Fatura ve GÇB'de zorunlu bir bilgidir. Yanlış yazılması durumunda usulsüzlük cezası uygulanabilir. Format: 12 karakter, noktasız, tam ve eksiksiz.
23 Haneli Referans Numarası
e-Fatura GTB sistemlerine iletildiğinde 23 haneli referans numarası oluşturulur. Bu numara sistemi yanıtı içerisinde gelir ve aynı zamanda GTB Portalı üzerinden sorgulanabilir. e-Fatura üzerinde gösterimi mümkün değildir; GÇB'ye 0886 belge kodu ile aktarılır.
Zorunluluk Takvimi ve Geçiş Dönemi
İhracat e-Fatura uygulaması kademeli olarak yürürlüğe girmiştir. Aşağıdaki takvim, önemli tarihleri ve bunların anlamlarını özetlemektedir:
Zorunluluk Takvimi
01.01.2017
Merkez geçiş tarihi: İhracatçı firmalar merkezleri için e-Fatura uygulamasına geçiş yapabilirler. Bu tarihten itibaren GÇB ekinde e-Fatura ve kağıt fatura birlikte kullanılabilir.
26.12.2016
İlk kılavuz yayını: e-Fatura Uygulaması Gümrük İşlemleri Kılavuzu ilk kez yayınlandı. Bu kılavuz, Tax-Free fatura iptal/iade süreçleri ve aracı kurum bilgilendirme yöntemlerini düzenlemektedir.
04.05.2017
Kılavuz v1.4 yayını: Tax-Free faturalar hakkında tam bir açıklık getirildi. Mağaza ve aracı kurum arasındaki bildirim yöntemi serbest bırakıldı; Başkanlık uygulamaları hayata geçirene kadar email, SMS, elektronik kayıt girişi vb. yöntemler kullanılabilir.
30.06.2017
Geçiş dönemi sonu: 01.07.2017 tarihine kadar bir kısım ihracatlarınızı e-Fatura, bir kısım faturalarınızı kağıt olarak düzenleyebilirsiniz. 30 Haziran 2017'ye kadar sisteminizi kurmak için bu geçiş döneminden faydalanabilirsiniz.
01.07.2017
Tam zorunluluk başlangıcı: Bu tarihten itibaren e-Fatura kayıtlı kullanıcısı olan tüm ihracatçılar, gümrük beyannameli mal ihracı faturalarının tamamını e-Fatura olarak düzenlemek zorundadır. Şube geçişleri de bu tarihte tamamlanmalı.
1) Uygulama Kapsamı ve Sınırları
Aşağıdaki sorular, ihracat e-Fatura uygulamasının hangi işlem türlerini kapsadığını ve hangilerini kapsamadığını açıklamaktadır. Özellikle transit ticaret, hizmet ihracı, fason işçilik ve proforma fatura gibi sınır durumlar bu bölümde ele alınmıştır.
Türkiye sınırlarına girişi olmayan Transit Ticaret kapsamındaki satışlar ihracat e-faturası olarak düzenlenmeli midir?
Hayır. Sadece Gümrük Çıkış Beyannamesi (GÇB) ile yurtdışına çıkan malın faturası ihracat e-faturası şeklinde düzenlenmeli; GÇB ekinde çıkmayan fatura eskisi gibi kağıt veya gönderici e-arşiv mükellefi ise e-arşiv fatura olarak düzenlenmelidir.
Hizmet ihracı faturaları da ihracat e-faturası şeklinde mi düzenlenmelidir?
e-Fatura kayıtlı kullanıcılarının düzenleyeceği ihracat faturalarının e-fatura olarak düzenlenmesi zorunluluğu sadece mal ihracında söz konusudur. Hizmet ihracı bu kapsamda olmayıp eskisi gibi gönderici e-arşiv kullanıcısı ise e-arşiv fatura, değilse kağıt fatura olarak düzenlenmeye devam edilecektir.
Fason işçilik yapıyoruz. Maliye nezdinde hizmet ihracı sayılıyor. Bu tür bir hizmet ihracı e-Fatura olacak mı? Mal ihracatı kavramına dahil mi?
Gümrük Beyannamesine konu edilecek mal ihracı faturaları e-Fatura sistemine kayıtlı ihracatçılar tarafından kullanılacaktır. Faturada mal bedeli var ise bu kapsama girer; ancak sadece hizmet bedelli fatura düzenleniyor ise ve ayrı bir fatura ile gönderme imkanınız var ise e-Fatura zorunluluğu olmadan da gönderebilirsiniz.
Proforma faturalar ihracat e-faturası kapsamında mıdır?
Proforma fatura 213 sayılı Vergi Usul Kanununda kabul edilen gerçek bir fatura olmadığından ve bir teklif olarak kabul edildiğinden kağıt ortamda düzenlenmeye devam edecektir.
2) Fatura Türleri ve Özel İhracat Şekilleri
İhracatın farklı türleri (konsinye, bedelsiz, mikro, yansıtma, bavul ticareti vb.) e-Fatura uygulamasında farklı kurallara tabidir. Bu bölümde her ihracat türü için e-Fatura zorunluluğu ve düzenlenme şekli açıklanmaktadır.
İhracat ve tax free faturası düzenleyen e-fatura mükellefleri portal yöntemini kullanabilir mi?
Portal yöntemini kullanan ve ihracat veya tax free faturası düzenleyen mükellefler uyumlu bir yazılım programı kullanarak yükleme modülü ile ihracat faturası veya tax free faturası düzenleyebilecektir. Bununla birlikte Başkanlık gerekli çalışmalara başlamış olup, GİB portal uygulaması 1.7.2017 tarihine kadar ihracat ve yolcu beraberi eşya faturası düzenleyebilir hale gelecektir. Ancak GİB portal yeterli düzeyde mobilite sağlamadığından ihracat ve tax free kapsamında düzenlenecek e-Faturalarda tavsiye edilmemektedir.
Konsinye ihracat da ihracat e-faturası kapsamında mıdır?
Konsinye ihracat türü işleyişi açısından farklı özellikler göstermektedir. Bu nedenle konsinye ihracat yapan e-fatura kullanıcılar e-arşiv kullanıcısı ise e-arşiv fatura olarak, değilse kağıt fatura olarak belge düzenlemeye devam edecektir.
Bedelsiz ihracatlar da e-fatura kapsamında mıdır?
Bedelsiz ihracatta da mal çıkışında GÇB düzenlenip düzenlenmediğine göre ihracat e-faturası düzenlenecek olup GÇB ekinde düzenlenmediği müddetçe gönderici e-arşiv kullanıcısı ise e-arşiv fatura, değilse kağıt fatura olarak düzenlemeye devam edecektir. Bununla birlikte bedelsiz gönderilen mallar bir GÇB ile çıkacaksa faturası mutlaka e-Fatura olmak zorundadır. Bilindiği üzere, e-Fatura kapsamında bedelsiz faturalar düzenlenebilmektedir.
Elektronik Ticaret Gümrük Beyanı (ETGB) - mikro ihracat da e-fatura kapsamında mıdır?
Mikro ihracata ilişkin kesilecek faturalar gönderici e-arşiv kullanıcısı ise e-arşiv fatura, değilse kağıt ortamında kesilmeye devam edilecektir. Gerek GTB'nin gerek Başkanlığın bu konuda bir düzenlemesi bulunmamakta olup, aksi belirtilmediği sürece matbu (kağıt/e-Arşiv) fatura düzenlenmeye devam edilecektir.
Yurt dışına gönderilen mala ilişkin yansıtma ve fiyat farkı faturaları da ihracat e-faturası olarak mı kesilmelidir?
Bu faturalar da GÇB ekinde yollanıyorsa ve mal ihracı kapsamında değerlendiriliyorsa ihracat e-faturası olarak kesilmelidir. Ancak hizmet ihracı kapsamında değerlendiriliyorsa ihracat e-faturası olarak düzenlenmeyecek; gönderici e-arşiv kullanıcısı ise e-arşiv fatura, değilse kağıt fatura olarak düzenlenecektir.
Yurt dışına kargo şirketleri aracılığı ile mal göndermekteyiz. Bunlara ilişkin faturalar e-Fatura mı olmalı?
Mikro İhracat diye adlandırılan bu yöntemde GÇB yerine kargo firmalarında ETGB kullanılmakta olup, mevcut süreçte e-Faturanın konusuna girmemektedir. Bu nedenle bu kapsamda gerçekleştirilen ihracat işlemleri için matbu (Kağıt/e-arşiv) fatura düzenlenmeye devam edilecektir.
Özel fatura düzenlenmesi de ihracat kapsamındaki e-fatura olarak mı düzenlenmelidir?
Özel fatura düzenlenmesi durumu sadece bavul ticareti uygulamasında vardır. Özel fatura diye adlandırılan uygulama fatura ve GÇB'nin tek belgede birleştirilmiş halidir. Belgenin hukuki yapısında bir değişikliğe gidilmediği sürece uygulama eskiden olduğu gibi işlemeye devam edecektir.
3) Zorunluluk Tarihleri ve Geçiş Dönemi
İhracat e-Fatura zorunluluğunun hangi tarihlerde başladığı, geçiş döneminde hangi esnekliklerin sağlandığı ve e-Fatura kayıtlı kullanıcısı olmayan mükelleflerin ne yapması gerektiği bu bölümde açıklanmaktadır.
İhracat veya tax-free faturası düzenliyor olmak e-fatura kayıtlı kullanıcı olma yükümlülüğü getirir mi?
İhracat veya tax-free faturalarının e-fatura olarak düzenlenip gönderilmesi yalnızca e-fatura kayıtlı kullanıcısı olanlar için 1/7/2017 tarihinden itibaren zorunludur. E-fatura uygulamasına girme zorunluluk şartlarını taşımayan ihracat veya tax free faturası düzenleyen mükellefler bu tarihten sonra da matbu (kağıt/e-Arşiv) fatura düzenlenmeye devam edecektir.
İhracatta e-Fatura kesmeye başlayan firma 01.07.2017 tarihine kadar kağıt fatura da kesebilir mi?
Evet, 01.07.2017 tarihine kadar kağıt fatura kesilebilir.
E-Fatura uygulamasında ihracat faturaları için 01.01.2017 tarihinden itibaren merkez olarak geçiş yapıp şube için ise 01.07.2017 tarihinden geçiş yapabilir miyiz?
Evet, yapılabilir. Gümrük çıkış beyannamesin ekine aynı anda bir e-Fatura bir kağıt fatura koyabilirsiniz. 01.07.2017'ye kadar bir engel yoktur. E-Faturalar için belge kodu 0886, matbu faturalar için 0100 eşleşerek GÇB'ye belge eklemesi yapılacaktır.
Sistemin içerisinde bazı ihracatlarımızı elektronik fatura yapabilir miyiz? Mevcut sistemimizi devam ettirerek bir kısım ihracatımızı 30 Haziran 2017 tarihine kadar sistemimizi kurabilmek için e-Fatura yapabilir miyiz?
Evet, 01.07.2017 tarihine kadar bir kısım ihracatlarınızı e-Fatura olarak başlayabilir, bir kısım faturalarınızı ise işlemin zorluğu, gümrük müşavirini yetkilendiremediğiniz durum gibi pek çok sebeple kağıt fatura yapabilirsiniz. 01.07.2017 tarihi itibari ile gümrük beyannameli mal ihracı faturalarının tamamını e-Fatura olarak düzenlemek zorundasınız.
4) Serbest Bölge İşlemleri
Serbest bölgedeki şirketlere yapılan ihracatlar ve serbest bölgeden yurtdışına yapılan ihracatlar, e-Fatura uygulamasında özel bir konumdadır. Bu bölümde serbest bölge faturalarının düzenlenme şekli, GTB posta kutusu ve alıcıya iletim yöntemleri ele alınmıştır.
Serbest Bölgelerdeki şirketlere düzenlenen e-faturalar, alıcı da e-faturaya kayıtlı bir kullanıcı ise ihracat e-faturası olarak mı düzenlenmelidir?
Serbest bölgedeki alıcıya düzenlenen fatura GÇB ekinde düzenlenen bir fatura ise ihracat e-faturası olarak düzenlenmeli; serbest bölge işlem formu vb. başka bir belge ekine alındığı durumlarda alıcı da e-fatura mükellefi ise eskisi gibi e-fatura olarak düzenlenecektir. Alıcı e-faturaya kayıtlı değilse ve gönderici e-arşiv mükellefi ise e-arşiv fatura düzenleyecek, değilse kağıt fatura düzenlenecektir.
GTB üzerinden giden e-Faturalar Alıcı firma olan Serbest bölgedeki şirketin e-Fatura posta kutusuna düşecek mi? Serbest bölgedeki e-fatura kayıtlı kullanıcısı olan alıcı firmaya faturanın teslimi nasıl olacaktır?
GÇB ekinde çıkan bir e-fatura olduğu için fatura gönderilirken GTB'nin vkn'si seçilerek gönderilmelidir. Böylece elektronik olarak düzenlenen fatura GTB'nin posta kutusuna düşecektir. e-Fatura uygulaması kapsamında işlemin sıhhati için e-Faturalar yalnızca bir posta kutusuna gönderilmektedir. Serbest bölgedeki alıcı e-fatura kullanıcısı ise faturanın XML hali elektronik bir kanaldan (mail vb.) alıcıya ulaştırılmalıdır.
Serbest bölgelerdeki firmalarının yurt dışına ihracatları (Türkiye Dışı) e-Fatura kapsamına girecek mi?
Serbest bölgedeki aracı da e-Faturaya kayıtlı ise hali hazırda e-Fatura düzenlenmesi gerekir. Serbest bölgeye yapılacak ihracatlar da (Gümrük Çıkış Beyannamesine konu olmuş) e-Fatura ihracat beyannamesi ile beraber düzenlenerek ibraz edilecek. Ama serbest bölgeden çıkış yapacak eşya için e-Fatura söz konusu değil. Çünkü serbest bölgede ihracat beyannamesi söz konusu değil. Serbest bölgede düzenlenen beyanname transit beyannamesidir.
5) Teknik Konular ve Sistem Mimarisi
e-Fatura uygulamasının teknik detayları; BuyerCustomerParty alanı, 23 haneli referans numarası, intaç tarihi, GTİP formatı, teslim şekli (INCOTERM), VKN girişi ve dil seçimi gibi konular bu bölümde ele alınmaktadır. Yazılım geliştiriciler ve entegratörler için önem taşıyan bu bilgiler, uygulamada karşılaşılan teknik soruların yanıtlarını içermektedir.
Buyer Customer Party alanındaki firma ID'sini firmalar/mükellefler nereden edecekler? Bu ID hiç yoksa nasıl hareket edilecek?
Kastedilen BuyerCustomerParty/Party/PartyLegalEntity/CompanyID ise kılavuzda şu şekilde belirtilmiştir: 'Party/PartyLegalEntity/CompanyID: Malı satın alan kurumun ilgili ülkedeki vergi kayıt kodu.' Bu alan zorunlu olarak belirlenmemiştir. Bilinmiyor ise bu alan boş geçilebilir. Yurtdışındaki firmanın firma ID'si, gönderilecek ülkenin mevzuatına göre bizdeki VKN'ye karşılık gelen numaradır.
GTB'den gelen 23 haneli referans numarası için bir web servis sunulabilir mi? Ya da GİB üzerinden sistem uygulama yanıtı olarak kullanıcılara iletilebilir mi?
Referans numaraları sistem yanıtı içerisinde gelecek; aynı zamanda ihracat yapan mükellefler GTB Portalına kendi kullanıcı adı ve şifrelerini girerek de bu sorgulamayı yapabilecektir.
İhracat faturalarını kesip, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı'nın portalına gönderdiğimizde intaç tarihini nasıl öğrenebileceğiz? İhracat faturalarında intaç tarihi ve Gümrük Beyanname numarası bilgisi olacak mı?
Gümrük İdaresi fiili ihracatı tamamlanan eşyanın kabul uygulama yanıtı ile ilgilisine dönerken fiili ihraç tarihi bilgisi de bu yanıtın içinde bulunacaktır. Konuyla ilgili güncelleme efatura.gov.tr adresindeki 26.12.2016 tarihli duyuru ile mükelleflere bildirilmiştir.
23 Haneli ID numarasının faturamızın görüntüsünde yer alma zorunluluğu var mı?
Söz konusu referans numarası e-Faturanın GTB sistemlerine iletilmesine müteakip GTB tarafından oluşturulduğu için e-Fatura üzerinde gösterimi mümkün değildir. Söz konusu numara GÇB'nin hazırlanması aşamasında 0886 belge kodu ile GÇB'ye aktarılacaktır.
GTİP numarası kaç karakter olacak ve kontrolü hangi seviyede olacaktır?
GTİP NO zorunlu alandır ve noktasız 12 haneli olacak şekilde girilecektir.
İhracat faturalarında GTİP numaralarının da yazılması zorunlu mu?
Evet, zorunludur. Gerek e-Faturada gerek GÇB'de olmazsa olmaz bilgi kabul edilmektedir.
Zorunlu alanda bulunan 'teslim şekli' yayımlanan tebliğde eski versiyonu olarak bulunuyor. Güncel INCOTERM 2010 listesi kullanılmamış. Örneğin: DAP~DDU olarak geçiyor. Düzeltilecek mi?
Listemizde hem DAP hem DDU bulunmaktadır.
Faturaların Türkçe/İngilizce iki dilde olması şekilsel olarak kabul edilebilir mi? Sadece İngilizce olduğu durumlarda GİB ve GTB gerekli kontrol ve onayı yapabilecek mi?
İhracat faturaları ile sınırlı kalmak kaydı ile faturaların İngilizce veya farklı bir dilde düzenlenmesi şekilsel olarak kabul mümkündür. İstenmesi halinde e-Faturalarda yabancı dil ve Türkçe bir arada da kullanılabilmektedir. Ancak eşyanın tanımı ile ilgili bir karşılaştırma söz konusu olmayacaktır.
E-Fatura kesilirken VKN girme zorunluluğu var fakat yurtdışı alıcılarının VKN'si olmadığından bu işlem nasıl yapılacaktır?
AccountingCustomer Party alanına, Gümrük ve Ticaret Bakanlığının bilgileri yazılmalı; BuyerCustomerParty alanına ise malı alan firmanın bilgileri yazılmalıdır. Konu ayrıntılı olarak e-Fatura Uygulaması Gümrük İşlemleri Kılavuzunda anlatılmıştır.
E-Fatura kesen ihracatçı firma Gümrük İdaresine e-Faturaları matbu olarak ibraz etmek mecburiyetinde midir?
Hayır, zaten faturanın kendisi Gümrük Ticaret Bakanlığının elinde olacağından ayrıca çıktı alınmasına gerek yoktur.
6) Red ve İptal Mekanizması
e-Fatura sisteminde iptal mekanizması yoktur. Bu bölümde, Tax-Free faturalarında iade ve iptal durumlarında ne yapılması gerektiği, ihracat faturalarının kim tarafından nasıl reddedileceği, GÇB ile fatura uyumsuzluğunda sistemin nasıl davranacağı ve pilot uygulama ile tescil memuru incelemesinin kaldırılması gibi konular açıklanmaktadır.
Tax-free faturalarının e-fatura olarak düzenlenmesinde fatura iadeleri ya da iptali gerektiren durumlarda iptali nasıl olacaktır?
Tüm e-fatura uygulamalarında olduğu gibi Tax-free e-faturasında da iptal mekanizması yoktur. Satış fatura iadeleri ya da iptali gerektiren durumlarda gider pusulası ile ürün geri alınacak, böylece muhasebe kayıtlarına hem hasılat hem de gider kaydı yapılacaktır. Bununla birlikte işlem karşılığında düzenlenen e-Fatura hali hazırda GTB sistemlerine gönderilmiş olduğu için haksız iadelerin önüne geçmek için satıcı tarafından aracı kurum mutlaka bilgilendirilmelidir. Bildirim yöntemi, Başkanlıkça www.efatura.gov.tr internet adresinde usul ve yöntemleri duyuruluncaya kadar aracı kurum ile mağaza arasında mail, sms, elektronik kayıt girişi vb. yöntemlerle serbestçe belirlenebilecektir.
İhracat faturaları kim tarafından nasıl reddedilecek, tek pencere sisteminden mi?
Tescil öncesinde mükellef tarafından red mekanizması tetiklenebilir; tescil sonrasında ise Gümrük Ticaret Bakanlığı tarafından reddedilecek. Tescil öncesi red mekanizmasında, 23 haneli referans numarasını iki kaynaktan temin edebileceksiniz. Size gelen sistem yanıtı içeriğinden ya da Gümrük Ticaret Bakanlığının sunduğu portal üzerinden fatura numaraları veya tarih aralığından faturalarınızı ve referans numaralarınızı sorgulayabileceğiniz gibi reddedebileceksiniz.
e-Faturada GTB tarafından faturaların reddedilmesi hangi maddelere göre ayarlandı, her yanlışlıkta direk ret yanıtı mı gidiyor, yoksa sistem önden uyarıyor mu?
GÇB'nin hazırlanması aşamasında fatura ile GÇB arasında bir uyumsuzluk olması halinde sistem GÇB'nin tesciline izin vermeyecektir. Ayrıca GTB kendi tarafları için gerekli kontrolleri yaptıktan sonra malın çıkışını uygun görmezse de red yanıtı gönderecektir.
Pilot olarak uygulanan yeni uygulama ile gümrüklerde tescil memuru incelemesi kaldırıldı, doğrudan muayene memuru personeli bırakıldı. Bu durumda e-Fatura düzeltmeleri nasıl yapılacak?
İhracat e-faturada yetki kime verilirse kontrol ve kabul/red yanıtı söz konusu yetkili tarafından verilir. Bununla birlikte ihracat faturasını düzenleyip gönderen ihracatçı da tescile kadar red mekanizmasını kendisi de tetikleyebilecektir. Tescil aşamasından sonra ret yetkisi sadece GTB beyannameyi kontrol etmektedir.
7) Özel İhracat Senaryoları
Çelik boru ihracatında redresse işlemi, uçak yüklemelerinde ambar ağırlığı, EXW teslim şeklinde gümrük masrafları, kabin adedi zorunluluğu, ticari eşya tanımı karşılaştırma, 3 kalemlik fatura vs 3 kalemlik beyanname, inşaat üretiminde geriye dönük fatura ve hafta sonu gemi yüklemesi gibi özel senaryolar bu bölümde ele alınmaktadır.
İhracatçı firma Çelik Boru ihracatı yapıyor. Borular yük olarak direk gemiye yükleniyor. İşin işleyişi gereği redresse dediğimiz düzeltme yapılması gerekiyor. Eski sistemde aynı fatura üzerinde de düzeltme yapılıyordu. Yeni sistemde bu işleyiş nasıl olacak?
Dökme akaryakıt veya bu tip durumlarda yapılan redresse işlemleri için yeni bir e-Fatura düzenlenmesi gerekmektedir. Mükellef beyannamenin açılışında kullandığı e-Faturayı red durumuna çekmek zorundadır. Ret işlemini istediği zaman yapabilir. Bu işlemler için kesilmesi gereken redresse cezası ile ilgili olarak GTB ile görüşmeler devam etmektedir.
Uçak Yüklemelerinde sistemden gelen ağırlık yerine ambar ağırlığı yazmak zorundayız. Bu durumda ihracat faturamızın da mutlaka beyanname kilosundan düzenlenecek doğru mu?
Evet. GÇB bilgileri ile ilgili ihracat faturası bilgileri birbirini doğrulamalıdır. Aksi takdirde sistem hata verecek olup GÇB'nin tesciline izin vermeyecektir.
Teslim şekli EXW olan bir faturada gümrük masrafı için küçük bir tutar ekleniyor. E-Faturada da bu bir sıkıntı yaratır mı?
Hayır. Bu tür masraflar istenirse satır bazında kalem maliyetlerine eklenebileceği gibi fatura alt toplamında İndirim/Arttırım için kullanılan AllowanceCharge kısmına da yazılabilir.
Eşyanın bulunduğu kabın adedi zorunlu ve karşılaştıracak alan mıdır? Birkaç farklı ürün kalemi örneğin tek pakette gönderilecekse bu alan nasıl doldurulmalı?
Bu alan her ne kadar GTB mevzuatı açısından zorunlu olsa da sahada uygulanmadığı görülmüştür. Bu nedenle yayınlanan yeni shematrona göre teknik olarak doldurulması zorunlu bir alan değildir.
İhracatta e-Faturadaki ticari eşyanın tanımı ile beyannamedeki eşyanın ticari tanımı da birbiri ile karşılaştırılacak mı? Özellikle DİİB işlemlerinde bu konu çok önemlidir.
İhracat faturasına yazılan bilgilerle GÇB üzerinde yer alan bilgiler birbiriyle uyumlu olmalıdır.
Bazı ihracat faturalarında örneğin 100 adetlik mal için 1 kalemlik fatura oluşturulmaktadır. Ancak beyanname tarafı gerek menşei (ithal ise) gerek parti farkından dolayı bu 100 adetlik mal beyannamede 3 kalem olarak belirtilebiliyor. Böyle bir duruma beyannamede 3 kalem olarak göründüğü için faturada da 3 kalem olarak belirtilmesi gerekir mi?
GÇB ile fatura birbirini doğrulamalıdır. Faturanın bir satırında ne görünüyorsa GÇB'de de aynı şekilde görünmelidir. Sistem e-Faturaları satır bazında kontrol etmektedir.
GÇB ile uyumlu olması açısından fatura üzerinde yazılan GTİP 12 haneli olarak mı deklare edilmelidir?
Eğer ilk defa veya arızi ihracat yapılmıyor ise ürün GTİP numarası biliniyor olmalıdır. Ancak arızi veya ilk defa ihracat yapılıyorsa ve bu konuda müşavir kullanılmıyorsa gümrük idaresinden yardım talep edilerek aşılabilir. İhracatta GTİP önem arz etmektedir. Tam ve eksiksiz (noktasız 12 karakter) yazılması gerekir ve yanlış yazılır ise usulsüzlük cezası da alınabilir.
İnşaat üretimi sektöründe yükleme bitmeden tonajlar belirli olmadığından yükleme ne zaman tamamlandığında tonaj farkları için yeni e-Fatura düzenlenmesi gerekecektir. Bu durumda GÇB tarihi ile uyumlu olabilmesi için e-Fatura tarihi geriye dönük olabilir mi? E-Faturaya istediğimiz tarihi verebilir miyiz?
e-Fatura sistemi içinde geriye dönük fatura düzenlenmesi önünde teknik bir engel yoktur. Ancak kesilen faturanın üzerinde yazan tarihin çok önemi yoktur, e-Fatura görüntüleyicisi dahi e-Faturanın ne zaman oluşturulduğu, imzalandığı, gönderildiği, alıcısına teslim edildiği gibi bilgileri sunabiliyor. Bu nedenle mümkün mertebe faturaları süresinde düzenlemeye dikkat edilmelidir. Bununla birlikte GÇB'nin tesciline kadar mükellefler GÇB'ye yeni faturalar ekleyebileceklerdir.
Geriye dönük e-Fatura kesilemediği takdirde gemi yüklemesi akşam saatlerinde ya da hafta sonu biterse ilk iş günü yeni bir e-Fatura düzenlenebilecektir. Bu durumda gemi beklemede kalır. Demoraj ve benzeri masraflar oluşur.
Bu tür durumlarda sorun yaşamamak adına müşavirlerin de kullanabileceği mobil e-Fatura çözümlerinin tercih edilmesi sorunların önüne geçeceğinden portal yöntemi dışındaki yöntemlerin tercih edilmesi gerekmektedir. Gerek GİB gerek GTB sistemleri 7/24 çalışmaktadır.
8) Tax-Free Özellikli Konular
Tax-Free (yolcu beraberi eşya ihracı) faturaları, kişisel veriler (pasaport/kimlik numarası), aracı kurum bilgilendirme yöntemi, özel entegratör kullanımı, e-İrsaliye, vergi iadesi vade entegrasyonu ve toplu rapor alma gibi konularda özel düzenlemelere tabidir. Bu bölümde Tax-Free'ye özgü sorular yanıtlanmaktadır.
Tax-Free faturalar Gümrüğe uğradıktan sonra Tax-Free özelliği kazanmakta ve aracı şirketlere iletilmektedir. Bu faturalar üzerinde pasaport/kimlik numarası gibi kişisel veriler mevcuttur. GİB'in böyle bir entegrasyonu zorunlu tutması söz konusu mudur? Bunun önüne geçilmesi için yapılacak / alınacak önlemler var mıdır?
26/12/2016 tarihinde yayımlanan e-fatura Uygulaması Gümrük İşlemleri Kılavuzunda açıklığa kavuşturulmuş; 4/5/2017 tarihinde yayımlanan kılavuzun yeni versiyonunda (1.4) tam bir açıklık getirilmiştir: 'Fatura düzenleyen (mağaza), iptal/iade edilen ürünlere ilişkin faturaların yetki verilmiş aracı kurumlar tarafından iadesinin yapılmasını engellemek ve haksız yere KDV iadesi yapılmasının önüne geçilmesini sağlamak bakımından, aracı kuruma bildirmelidir. Bildirim yöntemi, Başkanlıkça www.efatura.gov.tr internet adresinde usul ve yöntemleri duyuruluncaya kadar aracı kurum ile mağaza arasında mail, sms, elektronik kayıt girişi vb. yöntemlerle serbestçe belirlenebilecektir.' Başkanlık tarafından mükelleflerin erişimine sunulacak uygulama ve servislerin hayata geçirilmesini müteakip yalnızca bu yöntem(ler) kullanılacaktır.
Mevcut e-Fatura entegrasyonu olan bir mükellef sadece Tax-Free faturalar için özel entegratör kullanıp diğer faturalar için entegrasyon kullanabilir mi?
Hayır, e-Fatura uygulaması bir bütündür ve yalnızca bir yöntem ile uygulamadan yararlanılabilmektedir.
İhracat işlemlerinde de e-İrsaliye kullanılacak mı?
Hayır, henüz değil. İleride değerlendirilecek.
İhracat için e-Fatura kesildikten sonra vergi iadesi vade kapanışına istinaden geldiği için oradaki entegrasyon nasıl olacak? Kabul geldiğinde fatura tarihi vade tarihi mi olacak?
Kabul yanıtı fiili ihracat (intaç) gerçekleştiğinde dönecektir. Kabul yanıtının içinde fili ihracat tarihi bilgisi yer alacaktır.
İhracat faturalarının içerik bilgileri sistemden toplu rapor olarak alınabilecek mi? KDV iade listelerini oluştururken bu raporlardan faydalanmak mümkün olabilir mi?
Şu an için bu durum gündemde değildir. Ancak ilerleyen süreçte sistemlerin entegre edilmesi planlanmaktadır.
9) Operasyonel Süreçler ve Müşavirlik
Konsinye süreci, gümrük müşavirlerine e-Fatura düzenleme yetkisi, acil çıkış durumunda kağıt fatura kullanımı, GTB onay süresi, geçmiş ayın intaç tarihi, zorunlu alanlar, otomobil ihracatında paket alanı ve mükellef-müşavir iletişimi gibi operasyonel konular bu bölümde ele alınmaktadır.
İhracat e-Fatura sürecinde, konsinye süreci nasıl olacak? Mevcutta '0' bedelli bir fatura ile GÇB düzenlenir. Yurtdışındaki depoya mal sevk edilir sonra parçalı satışlarda gerçek fatura kesilir, GÇB düzenlenmez. Bu noktada hangi fatura ihracat faturası olacak? Sıfır '0' bedelli fatura mı, gerçek fatura mı?
Konsinye ihracat kapsamında GÇB ekinde alınması gereken bir fatura var ise e-Fatura olacaktır. Ancak satış daha sonra gerçekleşeceği için satış yapıldıkça düzenlenecek olan faturalar e-Fatura olmayacaktır.
e-Fatura (İhracat Faturası) gümrüklerde uygulanmaya başlanınca Gümrük müşavirlerine bu yetki verilecek mi?
e-Fatura uygulaması ile gerekli mobilite sağlanabilir ve yazılımsal olarak müşavirlere mobil araçlar da dahil olmak üzere e-Fatura düzenletilebilir. Bunun için portal yöntemi dışında bir yöntem kullanılması gerekmekte olup, gerekli destek yazılım firmalarınca sunulmaktadır.
Faturalar elektronik sistem üzerinde Gümrük onayına gönderileceğinden bu sistem kapalı olduğu durumda acil çıkış yapılması için hangi önlem alınmalı?
Bu durum için kağıt fatura ile işlem yapılması GİB açısından mümkündür. Gümrük açısından ise GTB'nin gümrükteki tüm işleyişi duracağından ve faturanın olup olmaması durumu değiştirmeyeceğinden Gümrük açısından sorun olmayacaktır. Ancak mükellefler bu yönteme yalnızca istisnai durumlarda başvurmalı ve istendiğinde zaruret halini tevsik edebilmelidir. Aksi takdirde 213 Sayılı VUK hükümlerine göre cezai yaptırımlarla karşılaşılabilecektir.
Gümrük idareleri kendilerine onay için gönderilen faturaları ne kadar sürede onaylayacak, gecikmeler yaşanabilir mi?
İhracat işlemleri kapsamında GİB'e gönderilen e-Faturalar anında GTB sistemlerine iletilecek olup, saniyeler içinde referans numarasını da içeren sistem yanıtı mükellefe e-Fatura sistemi üzerinden iletilecektir. GÇB tescil işlemi tamamlandıktan ve ihraç edilen malların yurtdışı çıkış işlemleri tamamlandıktan sonra mükellefler GTB Portalı üzerinden manuel olarak kabul yanıtını (içerisinde GÇB bilgisi ve intaç tarihini de barındırır) tetikleyeceklerdir. Sistemin otomatik olarak işlemesi için GTB tarafında çalışmalar yapılmaktadır.
Geçmiş ayda işlemi tamamlanmış GÇB'nin intaç tarihi sistemde (VEDOP), işlemi olmayacağı için e-Faturayla ilişkilendirip bilginin dönmesi tamamlanmamış görünüyor ve intaç tarihi hala yok, bu durumda ne yapılması gerekir?
Arızi işlemler, muayene işlemleri, idari araştırmaya konu olmuş bir işlem diğer beyannamelerden ayrı tutulup, onun kapanma işlemi yapılmayacağı için intaç tarihi olmayacak. İntaç tarihi olmayacağı için de e-Faturayla ilişkilendirip bilginin ne VEDOP'a ne de faturayı düzenleyene söz konusu olmayacaktır.
Zorunlu alanlar ile ilgili son yayınlanan kılavuzda bulunan İngilizce listelerin Türkçelerine ulaşmak mümkün mü?
Söz konusu alanların kullanımı e-Fatura kılavuzlarında açıklanmış olup, alanların açıklamaları mükelleflerden ziyade yazılım geliştiriciler için önemli olup, onlar da bu bilgiye haizdir.
İhracat faturalarındaki zorunlu alanları her mükellef sağlamıyor, örneğin otomobil ihracatında paket yok. Bu alanlardaki zorunluluk kalkacak mı? Ne düşünülüyor?
Yeni yayınlanan shematronda böyle bir zorunluluk yoktur.
E-Fatura sadece kayıtlı kullanıcılar arasında veri akışını sağlamaktaydı yalnız ihracatta müşterilerimizin böyle bir durumu söz konusu değil, nasıl açıklayacağız?
Gümrük ve Ticaret Bakanlığı sanal olarak yurtdışındaki müşterinin ikinci alıcısı gibi tanımlanmıştır. Yurtdışındaki müşterinin yanında Gümrük Ticaret bakanlığı alıcı olarak tanımlandığı için Gümrük Ticaret Bakanlığı kayıtlı kullanıcı pozisyonuna düşüyor. Bu kapsamda düzenlenen e-Faturalar Yurtdışındaki müşteriye harici yollardan ulaştırılacaktır.
Fatura kesim işlemini gümrük müşavirlikleri mi gerçekleştirmeli yoksa üretici firmaların kendisi mi?
Kağıt faturada hali hazırda yapmakta olduğunuz bütün işlemleri e-Faturada da yapabilirsiniz. Tamamen hukuki sözleşmeler ve yetkilendirme seviyesi ile alakalı olan bir işlem; nasıl ki muhasebe ve mali müşavirlik hizmetinde bir fatura kesiminde, defterin tutulmasında Serbest veya Yeminli mali müşavirden hizmet koşullarınızı belirleyerek hizmet alıyorsanız gümrük müşavirinden de özel hukuk sözleşmeleri ile ve sınırlı sizin belirleyeceğiniz ihracat faturaları olmak üzere faydalanabilirsiniz. Özel entegratörlerin sunduğu hizmetlerde firma olarak çok sayıda gümrük müşaviri ile de çalışabilirsiniz. Gümrük müşavirinin yetki alanı olarak belirlediğiniz faturaları sadece o gümrük müşavirine e-Fatura düzenleme ve kontrol etme yetkisi de tanımlayabilirsiniz.
Tescil alınana kadar yapılacak e-Fatura iptallerinin kontrolü kim tarafından nasıl yapılacak? Fatura iptali esnasında gümrük müşavirlikleri firması ile iletişim nasıl sağlanacak?
Tescile kadar reddi mükellef tetikleyebilir. Bunun için tek pencere sistemine erişim şifresinin olması yeterlidir. Ancak saha uygulamalarında bu şifrelerin müşavirlerde olduğundan bahisle bu işlemin müşavirce yapılması gerekecektir.
Özet: 9 Ana Konu Başlığı
4 Uygulama Kapsamı Transit ticaret, hizmet ihracı, fason işçilik, proforma fatura
7 Fatura Türleri Konsinye, bedelsiz, mikro, yansıtma, kargo, bavul
4 Zorunluluk Tarihleri 01.07.2017, geçiş dönemi, kısmi geçiş
3 Serbest Bölge Alıcı posta kutusu, XML iletim, transit beyanname
10 Teknik Konular VKN, 23 haneli ref, GTİP 12 hane, INCOTERM, dil
4 Red Mekanizması İptal yok, gider pusulası, tescil öncesi/sonrası red
9 Özel Senaryolar Redresse, EXW, kabin, inşaat, hafta sonu
5 Tax-Free Özellikli Kişisel veriler, aracı kurum, e-İrsaliye, KDV iade
10 Operasyonel Müşavir yetki, acil çıkış, GTB onay, VEDOP
Pratik Kılavuz: İhracat e-Fatura Süreci Adım Adım
İhracat e-Fatura sürecini adım adım özetlemek gerekirse:
- e-Fatura kayıtlı kullanıcı olma kontrolü: Mükellefin e-Fatura sistemine kayıtlı olup olmadığı kontrol edilir. Kayıtlı değilse, 01.07.2017 sonrası bile kağıt fatura düzenlemeye devam edebilir.
- Belge türü belirleme: Satışın GÇB ekinde çıkacak bir mal ihracı mı, hizmet ihracı mı, mikro ihracat mı yoksa başka bir tür mü olduğu belirlenir. Sadece GÇB ekindeki mal ihracı faturaları e-Fatura olarak düzenlenir.
- e-Fatura oluşturma: Uyumlu bir yazılım programı veya portal üzerinden e-Fatura düzenlenir. AccountingCustomerParty alanına GTB bilgileri, BuyerCustomerParty alanına alıcı firma bilgileri yazılır.
- GTİP ve teslim şekli girişi: GTİP numarası 12 haneli noktasız formatla girilir. Teslim şekli (DAP, DDU, EXW vb.) INCOTERM 2010 listesinden seçilir.
- GİB'e gönderim: e-Fatura GİB sistemine gönderilir. Saniyeler içinde 23 haneli referans numarası içeren sistem yanıtı alınır.
- GTB'ye otomatik iletim: e-Fatura GİB tarafından otomatik olarak GTB sistemlerine iletilir. Belge kodu 0886 ile GÇB'ye eklenir.
- GÇB tescil ve fiili ihracat: Gümrük müşaviri GÇB'yi tescil eder. Mal yurtdışına çıktığında fiili ihracat (intaç) gerçekleşir.
- Kabul yanıtı: Fiili ihracat gerçekleştiğinde mükellef GTB Portalı üzerinden manuel olarak kabul yanıtını tetikler. Bu yanıt GÇB bilgisi ve intaç tarihini içerir.
- Red durumu: Tescile kadar mükellef red mekanizmasını tetikleyebilir. Tescil sonrası red yalnızca GTB tarafından yapılır.
- KDV iade: Kabul yanıtı alındıktan sonra KDV iade süreci başlatılır. Kabul yanıtında fiili ihracat tarihi yer alır; bu tarih vade tarihi olarak kullanılır.
Sık Karşılaşılan Hatalar ve Çözümleri
İhracat e-Fatura uygulamasında en sık karşılaşılan hatalar ve bunların çözümleri şunlardır:
- GTİP numarası format hatası: GTİP 12 haneli ve noktasız olmalıdır. Örneğin "0808.10" değil "080810000000" yazılmalıdır. Yanlış format usulsüzlük cezasına yol açabilir.
- GÇB ile fatura uyumsuzluğu: Faturada bir satırda ne görünüyorsa GÇB'de de aynı şekilde görünmelidir. Sistem e-Faturaları satır bazında kontrol eder. 100 adetlik mal için faturada 1 kalem, beyannamede 3 kalem varsa, fatura da 3 kaleme çıkarılmalıdır.
- VKN girişi hatası: AccountingCustomerParty alanına GTB'nin VKN'si girilmelidir (yurtdışı alıcının değil). BuyerCustomerParty alanına ise yurtdışı alıcı firmanın bilgileri yazılır.
- Kabin adedi: Yeni shematrona göre teknik olarak zorunlu değildir. Ancak GÇB mevzuatı açısından gereklidir; saha uygulamalarında sık kontrol edilmemektedir.
- Geriye dönük fatura: e-Fatura sisteminde geriye dönük fatura düzenlenmesi önünde teknik engel yoktur ancak mümkün mertebe faturaları süresinde düzenlemek önerilir. GÇB tesciline kadar yeni faturalar eklenebilir.
- Hafta sonu/acil çıkış: Sistem kapalıysa kağıt fatura ile işlem yapılabilir ancak bu istisnai bir durumdur ve zaruret halinin tevsik edilmesi gerekir. Aksi takdirde VUK hükümlerine göre cezai yaptırım uygulanabilir. Mobil e-Fatura çözümleri tercih edilmelidir; GİB ve GTB sistemleri 7/24 çalışmaktadır.
Önemli Hatırlatma e-Fatura sisteminde iptal mekanizması yoktur. Tax-Free faturalarında iade/iptal gerektiren durumlarda gider pusulası ile ürün geri alınır; muhasebe kayıtlarına hem hasılat hem gider kaydı yapılır. Ayrıca, e-Fatura GTB sistemlerine gönderildiği için haksız iadelerin önüne geçmek amacıyla satıcı tarafından aracı kurum mutlaka bilgilendirilmelidir. Bildirim yöntemi www.efatura.gov.tr adresinde duyuruluncaya kadar email, SMS veya elektronik kayıt girişi ile yapılabilir.
56+ Sık Sorulan Soru
9 Ana Konu Başlığı
01.07.2017 Zorunluluk Tarihi
0886 e-Fatura Belge Kodu
İhracat e-Fatura Sürecinde Yardıma mı İhtiyacınız Var? Bu sayfada sunulan 56+ sık sorulan soru ve yanıtları, ihracat e-Fatura uygulaması hakkında kapsamlı bir kılavuz sunmaktadır. Daha ayrıntılı bilgi için resmi www.efatura.gov.tr portalını ziyaret edebilir veya Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Tek Pencere Sistemi üzerinden sorularınızı iletebilirsiniz. e-Fatura Resmi Portalı
Veri Kaynakları
- Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) - e-Fatura Uygulaması Gümrük İşlemleri Kılavuzu
- www.efatura.gov.tr - Resmi e-Fatura Portalı
- Gümrük ve Ticaret Bakanlığı (GTB) - Tek Pencere Sistemi
- ithalatihracat.biz - Tax Free e-Fatura SSS PDF yayını
- 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK)
- 474 sayılı Gümrük Kanunu ve ilgili tebliğler
Yorumlar - Yorum Yaz