Vietnam, Guneydogu Asya'nin en hizli buyuyen deniz urunleri ithalatcilari arasinda yer aliyor ve son yillarda dondurulmus alabalik (oncorhynchus mykiss) ithalati ozellikle artis gosteriyor. GTiP 030314 gumruk kodu altinda siniflandirilan dondurulmus alabalik, Vietnam'in gelisen islenmis gida uretim sektorunde onemli bir hammadde durumunda. Ulke, Norvec, Sili ve Danimarka gibi dunya lideri alabalik ureticilerinden yillik binlerce tonluk dondurulmus alabalik tedarik ediyor ve bu urunleri hem ic pazarda dagitiyor hem de isleyerek yeniden ihraç ediyor.
2021 Kasim ile 2022 Kasim arasindaki veri doneminde Vietnam'in dondurulmus alabalik ithalatinda ilk 5 firma toplam ithalatin %51.77'sini olusturdu. Bu yogunlasma piyasanin oligopolik bir yapiya sahip oldugunu ve buyuk oyuncularin tedarik zincirinde belirleyici konumda bulundugunu gosteriyor. Asagida hem ilk 5 buyuk ithalatciyi hem de diger 30 firma listesini detayli olarak bulabilirsiniz.
Asagidaki grafikte yer alan 5 firmanin 2021-11-05 ile 2022-11-05 yillari arasinda toplam ithalat icindeki payi %51.77'dir. Bu oran, Vietnam dondurulmus alabalik ithalat piyasasinda ilk 5 firmanin yariya yakin pazar payina sahip oldugunu acikca ortaya koyuyor. Geriye kalan %48.23'luk pay ise 25'ten fazla kucuk ve orta olcekli ithalatci firma arasinda dagilmis durumda.
Asagida, ilk 5 firma disinda Vietnam'da donmus alabalik ithalati yapan 30 sirket listelenmektedir. Listede hem yerli Vietnamli sirketler hem de Guney Kore, Japonya ve Norvec sermayeli iştirakler yer almaktadir. Bu firmalarin buyuk cogunlugu Ho Chi Minh City ve Dong Nai bolgesinde konumlanmis olup, Cat Lai Limani ve Cai Mep Limani uzerinden donmus balik sevkiyati almaktadir.
| # | Firma Adi | Iletisim |
|---|---|---|
| 1 | Công Ty Tnhh Thực Phẩm Mãi Tín | — |
| 2 | Công Ty Cổ Phần Thực Phẩm Xuất Khẩu Trung Sơn Hưng Yên | — |
| 3 | Công Ty Tnhh Minh Đăng | — |
| 4 | Công Ty Tnhh Mtv Seabery Products | purchasing@seabery.com |
| 5 | Công Ty Phát Triển Kinh Tế Duyên Hải Cofidec | — |
| 6 | Công Ty Tnhh Mtv Thực Phẩm Vĩnh Phước | — |
| 7 | Công Ty Tnhh Mf Việt Nam | — |
| 8 | Công Ty Tnhh Thực Phẩm Quang Hiếu | — |
| 9 | Trung Son Corp | — |
| 10 | Công Ty Tnhh Mtv Trung Sơn Long An | — |
| 11 | Công Ty Cổ Phần Sài Gòn Food | — |
| 12 | Công Ty Tnhh Lotte Global Logistics Việt Nam | — |
| 13 | Evertrust Foods Co.Ltd | — |
| 14 | Công Ty Trách Nhiệm Hữu Hạn Mowi Việt Nam | — |
| 15 | Công Ty Tnhh Hải Nam | — |
| 16 | Hainam Co.Ltd | — |
| 17 | Saigon Food Jsc | — |
| 18 | Công Ty Cổ Phần Thực Phẩm Trung Sơn | — |
| 19 | Lotte Global Logistics Vietnam | — |
| 20 | Công Ty Tnhh Thực Phẩm Sakura | — |
| 21 | Công Ty Cổ Phần Gò Đàng | — |
| 22 | Công Ty Tnhh Thủy Sản Phùng Hưng | — |
| 23 | Md Co.Ltd | — |
| 24 | Godaco Seafood | — |
| 25 | Công Ty Tnhh Kome88 | — |
| 26 | Sakura Food Co.Ltd | — |
| 27 | Công Ty Tnhh Den Ti | — |
| 28 | Công Ty Cp Hải Việt | — |
| 29 | Công Ty Tnhh Thực Phẩm Nakayama | — |
| 30 | Công Ty TNHH MTV Seabery Products | purchasing@seabery.com |
Vietnam, geleneksel olarak bir deniz urunleri ihracatcisi olarak bilinse de, son on yilda ozellikle salmon ve alabalik gibi yuksek katma degerli soguk deniz baliklarinda onde gelen bir ithalatci konumuna yukselmistir. Bunun temel nedenleri sunlardir: (1) Vietnam'in islenmis gida ve sushi sektorunun hizla buyumesi, (2) Ho Chi Minh City ve Hanoi'deki orta sinifin protein cesitliligi talebi, (3) Vietnam'in serbest ticaret anlasmalari (EVFTA, CPTPP) sayesinde AB ve Kuzey Amerika pazarlarina yapilan yeniden ihracat firsatlari, ve (4) Japonya ile Guney Kore'ye yapilan deniz urunu ihracatinda donmus alabalik onemli bir hammadde rolunun olmasi.
Vietnam Gumruk Istatistikleri (GSO) ve VASEP (Vietnam Association of Seafood Exporters and Producers) verilerine gore, ulkenin yillik donmus salmon ve alabalik ithalati 30.000 - 45.000 ton arasinda degismektedir. Bu rakamin buyuk bolumu gokkusagi alabaligi (Oncorhynchus mykiss) turune aittir ve GTiP 030314 kodu altinda gumruklendirilir. Ana tedarikciler Norvec (%45 civari), Sili (%25 civari), Danimarka (%10 civari) ve Faroe Adalari'dir.
GTiP 030314 gumruk kodu, Turk Gumruk Tarife Istatistik Pozisyon (GTiP) sisteminde "Dondurulmus alabalik" basligi altinda siniflandirilir. Bu kod, asagidaki turleri kapsar:
Bu kod altinda ithal edilen urunler genellikle butun balik, gogus fileto, pirinc fileto veya blok donmus formatlarinda gelir. Vietnam'a gelen donmus alabaligin buyuk cogunlugu 20 kg'lik bloklar halinde gelir ve yerel isleme tesislerinde porsiyonlama, vakumlama veya marina islemlerinden sonra ic pazara ve ihracata sunulur.
Vietnam dondurulmus alabalik ithalatinda baskin olan bes ana tedarikci ulke soyledir:
Vietnam'da donmus alabalik ithalati yapan firmalarin cogunlugu ayni zamanda ihracatci konumundadir. Bu firmalar aldiklari donmus alabalik bloklarini isleyerek soguk zincirle Japonya, Guney Kore, ABD ve AB pazarlarina sushi-grade fileto, marine edilmis fileto veya hazir yemek olarak satarlar. Bu nedenle Vietnam ithalatcilari, dunya alabalik fiyatlarindaki dalgalanmalara karsi son derece hassastir. Norvec borsasindaki Salmon Futures fiyat endeksi, Vietnam ithalatcilarinin alim kararlari uzerinde dogrudan belirleyicidir.
Ayrica, 2020 sonrasi donemde artan lojistik maliyetleri ve konteyner sikintilari, Vietnam ithalatcilarini uzun vadeli tedarik sozlesmeleri yapmaya yoneltmistir. Mowi Vietnam, Trung Son Corp ve Seabery Products gibi buyuk oyuncular, Norvec ve Sili'li ureticilerle yillik volume bagli sozlesmeler imzalamaktadir. Bu sozlesmeler hem fiyat istikrari hem de tedarik guvencesi saglar.
Onumuzdeki bes yilda Vietnam'in donmus alabalik ithalatinin yillik %6-8 oraninda buyumesi beklenmektedir. Bu buyumenin temel suruculeri sunlardir:
Buna karsin, iklim degisikliginin alabalik uretimini etkilemesi, Norvec ve Sili'deki su sicakligi dalgalanmalari, ve dunya genelindeki balik yem maliyetleri gibi faktorler arz tarafinda risk olusturmaktadir. Ithalatci firmalar bu riskleri cesitli tedarikci portfoyu (multi-sourcing) ve finansal hedging stratejileriyle yonetmeye calismaktadir.