Türkiye'nin 2016 Yılı Mantar İhracatı

Güncelleme: 2026-09-04 | Yazan: TurkExim | Sayfa ID: PNUM6706

Türkiye'nin 2016 yılında gerçekleştirdiği mantar ihracatı, kuzu mantarı başta olmak üzere yaklaşık 4,1 milyon ABD Doları seviyesinde gerçekleşmiştir. Bu yazıda agaricus cinsi mantar, kuzu mantarı, diğer mantar türleri, yer mantarı (domalan) ve cüce kız mantarı (chanterelles) olmak üzere beş farklı ürün grubunun 2016 yılı ihracat verileri, ülkeler bazında dağılımı ve GTİP kodları detaylı olarak incelenmektedir.

Daha önceki yazımızda Türkiye'nin 2014 yılında mantar ihracatı adlı konuyu paylaşmıştık. Bu yazımızda ise 2016 yılı verilerine odaklanarak Türkiye'nin farklı mantar türleri bazında gerçekleştirdiği ihracatın detaylı bir analizini sunuyoruz. Veriler TradeMap veritabanından alınmış olup, ürün bazında ihracat değerleri ve bu ürünlerin hangi ülkelere gönderildiği bilgilerini içermektedir. 2016 yılı, Türkiye mantar sektörünün hem geleneksel Avrupa pazarlarına hem de Orta Doğu ve Uzak Doğu pazarlarına yönelik çeşitlenme çabalarının somut sonuçlarını göstermesi açısından önemlidir.

Agaricus Cinsi Mantar İhracatı

Türkiye'nin 2016 yılında agaricus cinsi mantar ihracatı 3 bin ABD Doları olarak kaydedilmiştir. Bu rakam, agaricus cinsi mantarların Türkiye'nin toplam mantar ihracatındaki payının oldukça sınırlı kaldığını göstermektedir. Türkiye, 2016 yılında sadece Gürcistan'a agaricus cinsi mantar ihrac etmiş olup, bu durum komşu ülke pazarının bu ürün grubu için öncelikli hedef olduğunu ortaya koymaktadır.

Agaricus cinsi mantarlar, dünyada en yaygın tüketilen kültür mantarı türlerini içerir ve özellikle beyaz düğme mantarı (Agaricus bisporus) bu kategorinin başında gelmektedir. Türkiye'de agaricus üretimi ağırlıklı olarak iç pazar talebini karşılamak amacıyla yapılmakta, ihracat hacmi sınırlı kalmaktadır. 2016 verileri, bu ürün grubunda üretim fazlasının yurtdışına gönderilmesi yerine iç pazarda değerlendirildiğini göstermektedir. Sektör temsilcileri, agaricus ihracatının artırılması için soğuk zincir lojistik altyapısının güçlendirilmesi ve AB standartlarına uyumun sağlanması gerektiğini vurgulamaktadır.

Kuzu Mantarları İhracatı

Türkiye'nin 2016 yılı kuzu mantarı ihracatı 2 milyon 490 bin ABD Doları olarak gerçekleşmiş olup, bu rakam 2016 yılı mantar ihracatının en büyük kalemini oluşturmaktadır. Kuzu mantarı (Boletus edulis ve benzer türler), doğal olarak toplanan ve yüksek katma değerle satılan bir mantar türü olduğundan, ihracat geliri açısından Türkiye için stratejik öneme saiptir. Toplam 10 farklı ülkeye gerçekleştirilen ihracat, kuzu mantarının Türk dış ticaretinde çeşitlendirilmiş bir pazar yapısına sahip olduğunu göstermektedir.

2016 yılında Türkiye'nin kuzu mantarı ihrac ettiği ülkeler şunlardır: İsviçre, Fransa, Belçika, Almanya, İspanya, İngiltere, Hollanda, İtalya, ABD ve Birleşik Arap Emirlikleri. Bu liste, Avrupa Birliği ülkelerinin Türk kuzu mantarının ana pazarı konumunda olduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle İsviçre, Fransa ve Almanya gibi mutfak kültüründe mantarın önemli bir yer tuttuğu ülkeler, Türk kuzu mantarının en büyük alıcılarıdır. ABD ve Birleşik Arap Emirlikleri ise Türkiye'nin Avrupa dışında ulaşabildiği iki önemli pazar olarak öne çıkmaktadır.

Diğer Mantarlar İhracatı (G.T.İ.P. No 070959900000)

G.T.İ.P. No 070959900000 kodlu ürün grubunda Türkiye'nin 2016 yılı ihracatı 1 milyon 647 bin ABD Doları olarak kaydedilmiştir. Bu rakam, kuzu mantarından sonra en büyük ikinci ihracat kalemini oluşturmaktadır ve 2016 yılı toplam mantar ihracatının yaklaşık yüzde 40'ını tek başına karşılamaktadır. Bu GTİP kodu, taze veya soğutulmuş olarak sınıflandırılan ve diğer kategorilere girmeyen mantar türlerini kapsamaktadır.

2016 yılında Türkiye'nin diğer mantar türlerini ihrac ettiği ülkeler şunlardır: İtalya, Romanya, Bulgaristan, Belçika, Fransa, Almanya, İspanya, Japonya, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ve İsviçre. Bu liste, ihracatın hem Avrupa Birliği ülkelerine hem de KKTC ve Japonya gibi farklı coğrafyalara yayıldığını göstermektedir. İtalya'nın listenin başında yer alması, İtalyan mutfağının mantara olan yoğun talebi ile açıklanabilir. Japonya'nın varlığı ise Türk mantar sektörünün Uzak Doğu pazarına da erişebildiğinin önemli bir göstergesidir.

Yer Mantarı (Domalan) İhracatı

2016 yılı Türkiye'nin domalan mantarı ihracatı 9 bin ABD Doları olarak gerçekleşmiştir. Domalan mantarı (Tuber spp.), dünyanın en pahalı gıda maddelerinden biri olarak bilinen ve özellikle Akdeniz mutfağında önemli bir yere sahip olan yer mantarı türüdür. Türkiye'nin bu yüksek katma değerli ürün grubundaki ihracat hacmi, henüz potansiyelinin çok altında bulunmaktadır.

Japonya ve Suudi Arabistan, 2016 yılında Türkiye'den yer mantarı ithal etmiş olan ülkelerdir. Japonya'nın bu listede yer alması, domalan mantarının Uzak Doğu'nun lüks gıda pazarında da talep gördüğünü göstermesi açısından önemlidir. Suudi Arabistan ise Orta Doğu'nun yemek kültüründe mantarın giderek daha fazla yer edinmesiyle Türk domalan mantarı için stratejik bir pazar haline gelmiştir. Sektör uzmanları, domalan mantarı ihracatının artırılması için hasat tekniklerinin standartlaştırılması, soğuk zincir lojistiğinin geliştirilmesi ve menşe sertifikasyonu süreçlerinin kolaylaştırılması gerektiğini belirtmektedir.

Cüce Kız Mantarı (Chanterelles) İhracatı

2016 yılında Türkiye, Almanya, İtalya, Bulgaristan, ABD, İspanya ve İsviçre'ye toplam 451 ABD Doları değerinde cüce kız cinsi mantar ihrac etmiştir. Bu rakam, cüce kız mantarının (Cantharellus cibarius) Türk dış ticaretinde henüz çok sınırlı bir yer tuttuğunu göstermektedir. Cüce kız mantarı, doğada kendiliğinden yetişen ve kültürü yapılamayan bir tür olması nedeniyle arzın sınırlı kalması doğaldır; ancak ihracat değerinin düşüklüğü, bu ürünün pazarlama ve değer zinciri açısından daha fazla geliştirilebileceğine işaret etmektedir.

İhracat yapılan altı ülkenin dağılımı incelendiğinde, Avrupa ülkelerinin (Almanya, İtalya, Bulgaristan, İspanya ve İsviçre) liste içinde ağırlıkta olduğu görülmektedir. Bu ülkelerin hepsi, geleneksel olarak chanterelle mantarının mutfaklarında kullanıldığı yerlerdir. ABD'nin listede yer alması ise Amerikan gourmet restoran sektörünün bu ürüne olan ilgisini yansıtmaktadır. Cüce kız mantarı ihracatının artırılması, özellikle hasat sezonunun kısa olması ve doğal üretimin sınırlı kalması nedeniyle büyük bir zorluk taşısa da, soğuk kurutma ve dondurma teknolojilerinin kullanımıyla yıl boyunca istikrarlı arz sağlanması mümkündür.

2016 Yılı Mantar İhracatı Genel Değerlendirmesi

Aşağıdaki tablo, Türkiye'nin 2016 yılı mantar ihracatını ürün bazında özetlemektedir. Tablo, her bir ürün grubunun ihracat değerini ve bu ürünlerin gönderildiği ülkelerin sayısını göstermektedir. Bu özet, sektördeki dağılımı ve pazar çeşitliliğini tek bakışta görmeyi sağlamaktadır.

Tablo açıkça göstermektedir ki Türkiye'nin 2016 yılı mantar ihracatının yaklaşık yüzde 60'ı kuzu mantarından, yüzde 40'ı ise diğer mantar türlerinden (GTİP 070959900000) elde edilmiştir. Agaricus, yer mantarı ve cüce kız mantarı ise ihracat değerinin yüzde 1'inden daha azını oluşturmaktadır. Bu dağılım, Türkiye mantar sektörünün doğal mantar türlerine (kuzu mantarı) bağımlılığının yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Sektörün sürdürülebilir büyümesi için kültür mantarı üretiminin artırılması ve yüksek katma değerli ürünlerin (domalan, chanterelles) pazarlama kanallarının geliştirilmesi gerekmektedir.

Türkiye Mantar Sektörü ve İhracat Fırsatları

Türkiye mantar sektörü, son yıllarda hem üretim hem de ihracat açısından istikrarlı bir büyüme sergilemektedir. Ülkenin tarımsal çeşitliliği ve uygun iklim koşulları, hem kültür mantarı üretimine hem de doğal mantar toplayıcılığına uygun bir zemin sunmaktadır. 2016 yılı verileri, Türkiye'nin AB ülkeleri başta olmak üzere 15'ten fazla ülkeye mantar ihrac ettiğini göstermektedir. Bu durum, sektörün uluslararası pazarda kabul gördüğünü ve rekabet edebilir olduğunu kanıtlamaktadır.

İhracatın artırılması için öncelikli alanlar arasında soğuk zincir lojistik altyapısının güçlendirilmesi, HACCP ve GlobalGAP gibi uluslararası gıda güvenliği standartlarına uyumun sağlanması, ambalajlama ve markalama kapasitesinin geliştirilmesi ve hedef pazarlara yönelik pazarlama faaliyetlerinin yoğunlaştırılması gelmektedir. Özellikle Orta Doğu ve Uzak Doğu pazarları, Türkiye için önemli bir büyüme potansiyeli taşımaktadır. Japonya ve Suudi Arabistan'a yapılan domalan mantarı ihracatı, bu pazarların yüksek katma değerli ürünler için ne kadar kârlı olabileceğini gösteren somut bir örnektir.

Sık Sorulan Sorular

Anahtar kelimeler: mantar, ihracat, 2016, ithalatçıları, ihrac ettiğimiz ülkeler, ihracat pazarı, kuzu mantarı, agaricus, domalan, chanterelles, GTİP 070959900000, Türkiye mantar sektörü

Kaynak: TradeMap (ITC - International Trade Centre) veritabanı, 2016 yılı Türkiye dış ticaret istatistikleri