Türkiye ile Pakistan arasındaki ticari ilişkiler hızla büyümeye devam ediyor. 2024'te ikili ticaret hacmi 1,4 milyar USD'ye ulaşarak tarihi rekor kırdı. İşte Pakistan pazarına ihracat yapan önde gelen üç Türk firmasının detaylı profili ve faaliyet alanları.
Türkiye ve Pakistan arasındaki ticari ilişkiler, iki ülke arasındaki derin kültürel ve tarihi bağların bir yansıması olarak son yıllarda kayda değer bir ivme kazanmıştır. 2023'te yaklaşık 1 milyar USD olan ikili ticaret hacmi, 2024'te yüzde 30'luk artışla 1,4 milyar USD'ye ulaşarak tarihin en yüksek seviyesine çıkmıştır. Türkiye'nin Pakistan'a ihracatı 2025'te 866,49 milyon USD'ye yükselerek güçlü bir büyüme trendi sergilemiştir.
İki ülke arasındaki ticaretin temelini serbest ticaret anlaşmaları oluşturmaktadır. 2016'da imzalanan Çerçeve Anlaşma, 2022'de Tercihli Ticaret Anlaşması (PTA) ve 2023'te yürürlüğe giren Mal Alım Satım Anlaşması, gümrük indiriklerini teşvik ederek iki yönlü ticareti canlandırmıştır. DEIK'in Şubat 2025'te açıkladığı 5 milyar USD hedefi, bu ilişkinin gelecek potansiyelini net bir şekilde ortaya koymaktadır.
Türkiye'den Pakistan'a yapılan ihracatın başlıca kalemleri arasında tekstil ve tekstil aksesuarları, hızlı tüketim malları, dayanıklı tüketim ürünleri, beyaz eşya, otomotiv parçaları, inşaat malzemeleri, enerji ürünleri ve savunma sanayii ürünleri yer almaktadır. Pakistan'dan Türkiye'ye ise pamuklu kumaşlar, iplikler, deri ürünleri, işlenmemiş kurşun ve yağ tohumları ihraç edilmektedir.
Özellikle 220 milyonu aşan nüfusu, büyüyen orta sınıfı ve stratejik konumuyla Pakistan, Türk ihracatçıları için son derece cazip bir pazar olarak öne çıkmaktadır. Hayat Kimya'nın 330 milyon USD'lik yatırım planı, Koç Holding'in uzun vadeli taahhütleri ve Art N Craft gibi uzmanlaşmış firmaların yoğun ihracat faaliyetleri, bu potansiyelin somut göstergeleridir.
Hayat Kımya Sanayi A.Ş., 1937'de kurulan Hayat Holding bünyesinde 1987'de faaliyete geçen, hızlı tüketim malları (FMCG) sektörünün Türkiye'deki ve dünyadaki en büyük oyuncularından biridir. 5 kıtada 100'den fazla ülkede faaliyet gösteren şirket, 27 üretim tesisi ile ev bakımı, hijyen, kişisel bakım ve kağıt ürünleri kategorilerinde lider konumdadır. Dünyanın 5. en büyük markalı bebek bezi üreticisi olan Hayat Kimya, aynı zamanda Türkiye'nin en büyük cerrahi maske üreticisi unvanını da taşımaktadır.
Pakistan Yatırımı ve İhracat Faaliyetleri: Hayat Kimya, Pakistan pazarına 2018 yılında 150-158 milyon USD ilk yatırımla giriş yapmıştır. Şirket, Hayat Kimya Pakistan (Pvt.) Ltd. adıyla yan kuruluş kurmuş ve Papia ile Familia markalarını Pakistan tüketicisiyle buluşturmuştur. Eylül 2018'de toplam yatırım planını 330 milyon USD'ye yükselten şirket, Faisalabad'da hijyen ürünleri üretim tesisi inşaatına başlamıştır. 2025 verilerine göre Pakistan yan kuruluşunun 18,61 milyon USD ithalat ve 535.57 bin USD ihracat cirosu kaydedilmiştir.
| Ürün Kategorisi | Markalar ve Detaylar |
|---|---|
| Kağıt Ürünleri | Papia, Familia — Türkiye'de B-side teknolojisiyle üretilen ilk ve tek tuvalet kağıdı markaları |
| Bebek Bezleri | Dünyanın 5. en büyük markalı bebek bezi üreticisi |
| Kadın Hijyen Ürünleri | Sanitary pads ve kişisel bakım ürünleri |
| Temizlik Ürünleri | Deterjanlar, bulaşık makinesi tabletleri, temizlik bezleri |
| Sağlık Ürünleri | Türkiye'nin en büyük cerrahi maske üreticisi |
Ram Diş Ticaret A.Ş., 1970'ten bu yana faaliyet gösteren ve Koç Holding A.Ş. iştiraki olan, Türkiye'nin en köklü dış ticaret şirketlerinden biridir. 50 yılı aşkın tecrübesiyle dış ticaretin "okulu" olarak anılan Ram Dış Ticaret, toptan ithalat ve ihracat alanlarında geniş bir ürün yelpazesine hizmet vermektedir. Kısıklı Caddesi, Üsküdar'daki merkezinden dünya geneline ticaret yapan şirket, Koç Holding'in uluslararası ticaret kolunu oluşturmaktadır.
Pakistan ile İlişkiler ve İhracat Faaliyetleri: Koç Holding'in dış ticaret kolu olarak Ram Dış Ticaret, Pakistan pazarına beyaz eşya, otomotiv ürünleri, küçük ev aletleri ve enerji sektörü ürünleri ihraç etmektedir. Özellikle Arçelik markalı beyaz eşyaların Pakistan'a ihracatında aracı rol oynayan şirket, Koç Holding'in Pakistan'daki Dawlance şirketine uzun vadeli yatırım taahhüdü kapsamında önemli bir dış ticaret köprüsü görevi görmektedir. Bloomberg verilerine göre şirket; kamyonlar, pickup'lar, tarım ekipmanları, dayanıklı tüketim malları, gıda ürünleri ve savunma sanayii sektörlerinde ihracat faaliyetleri yürütmektedir.
Ram Dış Ticaret, Türk İhracatçılar Meclisi (TİM) delegasyonlarında aktif olarak yer almakta ve dünyanın dört bir yanına yayılan ticaret ağıyla Türkiye'nin ihracat hedeflerine katkı sağlamaktadır. Koç Holding'in Pakistan vizyonu, ülkeyi "yerel üretim, Ar-Ge ve gelecekteki ihracat merkezleri için kilit gelişen pazar" olarak tanımlamaktadır. RamMobile departmanı ise mobil ticaret çözümleriyle uluslararası ticaret süreçlerini dijitalleştirmektedir.
| Sektör | İhracat Ürünleri |
|---|---|
| Otomotiv | Kamyonlar, pickup'lar, hook lift sistemleri, tarım ekipmanları |
| Dayanıklı Tüketim | Arçelik beyaz eşya, küçük ev aletleri (Dawlance bağlantısı) |
| Enerji | Tüpraş ürünleri ve enerji sektörü malzemeleri |
| Kişisel Bakım | Şampuanlar, sabunlar, hijyen kitleri |
| Savunma Sanayii | Savunma sanayii ürünleri ve ekipmanları |
| İnşaat | İnşaat mühendisliği malzemeleri ve mobilya |
Art N Craft Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş., moda aksesuarları ve tekstil yardımcı malzemeleri sektöründe uzmanlaşmış, yaratıcı tasarım anlayışıyla öne çıkan bir Türk ihracatçıdır. İstanbul'daki ana merkezi ve Almanya'daki Bad Oeynhausen ofisiyle küresel bir operasyon ağına sahip olan şirket, "düzensiz zihinlerin grubu" olarak kendini tanımlayarak yaratıcılık, kalite ve doğaya saygıyı temel iş prensipleri olarak benimsemektedir.
| Ürün Kategorisi | Detaylar |
|---|---|
| Dokuma Etiketler | Özelleştirilmiş woven labels — marka kimliği için özel tasarım |
| Deri ve PU Yamalar | Deri yamalar, PU yamalar — premium tekstil aksesuarları |
| Düğmeler ve Aksesuarlar | Düğmeler, perçinler, gözeer, tokalar, zincirler ve anahtarlıklar |
| Etiket Sistemleri | Kağıt etiketler, asma etiketler (hang tags), bakım etiketleri |
| Nakış ve Metal | Nakış yamaları, metal etiketler, rhyne taşları, pres dirsekler |
| Tasarım Hizmetleri | Koleksiyon tasarımı — entegre moda aksesuar çözümleri |
Aşağıdaki tablo, Pakistan'a ihracat yapan üç büyük Türk firmasının temel özelliklerini ve faaliyet alanlarını karşılaştırmalı olarak sunmaktadır. Her firma farklı sektör ve ölçekte faaliyet göstermesine rağmen, Pakistan pazarına olan bağlılıkları ve ihracat katkıları dikkat çekicidir.
| Kriter | Hayat Kımya | Ram Dış Ticaret | Art N Craft |
|---|---|---|---|
| Sektör | FMCG / Hijyen | Dış Ticaret / Çok Sektörlü | Tekstil Aksesuarları |
| Kuruluş | 1987 | 1970 | 1999 (tahmini) |
| Ana Ortak | Hayat Holding | Koç Holding | Bağımsız |
| Pakistan Giriş Yılı | 2018 | 2020'ler | 2020'den önce |
| Pakistan Yatırımı | 330 Milyon USD | Dawlance ortaklığı | Doğrudan ihracat |
| Çalışan Sayısı | ~8.000 (küresel) | 51-200 | 11-50 |
| Pakistan'a İhracat Oranı | Yanı kuruluş + ihracat | Çok yönlü ihracat | İhracatın %100'ü PK |
| Başlıca Ürünler | Kağıt, bebek bezi, deterjan | Beyaz eşya, otomotiv | Etiket, düğme, aksesuar |
| Küresel Varlık | 100+ ülke, 5 kıta | Uluslararası network | TR + Almanya ofisi |
Türkiye ve Pakistan arasındaki ticari ilişkilerin hukuki temelini, kademeli olarak imzalanan ve yürürlüğe giren çeşitli anlaşmalar oluşturmaktadır. Bu anlaşmalar, iki ülke arasındaki gümrük vergilerini düşürerek, ticaret bürokrasisini basitleştirerek ve yatırım güvenceleri sağlayarak ikili ticaretin büyümesine önemli katkı sunmaktadır.