Şalgam, Turkiye'ye özgü geleneksel bir fermente icmecektur. Kirmizi havuç, siyah turp, bulgur, Tuz ve çeşitli baharatların dogal fermantasyon sureciyle birleştirilmesiyle elde edilir. Dongu renkli, keskin kokulu ve kendine has ekşi-acili tadiyla Turk mutanliginin vazgecilmez içeriklerinden biridir. Ozellikle Adana, Mersin, Hatay ve cevresindeki illerde yuzyillik bir gelenek olarak tuketilmektedir ve kebap kulturunun ayrilmaz bir parcasidir. Şalgam suyu, fermente gıda kategorisinde yer alir ve probiyotik ozellikleriyle sindirim sistemine olumlu etkileri bilimsel arastirmalarla da desteklenmektedir.
Şalgam üretimi, kırmızı havuçun temizlenip küçültülmesi, siyah turpun eklenmesi, bulgur ve Tuz ile karıştırılması ve fermantasyon kovasinda belirli bir sure bekletilmesi aşamalarından olusur. Bu surec boyunca laktik asit bakterileri dogal olarak gelisir ve icerigin fermante olmasini saglar. Fermantasyon sureci genellikle 5 ila 15 gun arasinda degisir ve sicaliga gore farklılık gosterir. Ureticiler, geleneksel tariflerin yanisira modern hijyen standartlarina uygun üretim tesislerinde bu sureci yurutmektedir.
Özkan Şalgam Ve Turşuları Gıda Maddeleri Nakliye İnşaat Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, 25 Aralik 1996 tarihinde Mersin'de kurulan ve şalgam üretimi konusunda faaliyet gösteren bir gıda isletmesidir. Firma, Mersin Merkez ilcesinde 4116 Sokak No: 2, M. Bektaş Çarşısı adresinde konumlanmaktadir. NACE 10.39.01 kodu ile "Şalgam Üretimi" (Manufacture of Turnip) sektorunde yer alan sirket, yirmi bes yili askin deneyimiyle Mersin'in geleneksel şalgam üreticileri arasinda yer almaktadir.
Firmanin faaliyet alani yalnizca şalgam üretimi ile sinirli kalmamakta, ayni zamanda çeşitli turşu urunleri de üretim portfoyunu yer almaktadir. Sirket unvaninda gıda maddeleri, nakliye, insaat, turizm, sanayi ve ticaret alanlari da yer almakla birlikte, asil operasyonel faaliyet gıda üretimi uzerine yogunlasmaktadir. Bu genis unvani, küçük ve orta olcekli aile isletmelerinin Turkiye'de yaygin olarak kullandigi birden fazla sektorde faaliyet gosterebilme esnekligini yansitmaktadir.
Geleneksel şalgam üretimi, birden fazla Aşamadan olusan ve her Aşamasinda dikkat gerektiren bir surectir. Asagıdaki tabloda şalgam üretiminin temel Aşamalari ozetlenmektedir:
| Asama | Süreç | Açıklama |
|---|---|---|
| 1. Hammadde Secimi | 1-2 gun | Taze kırmızı havuç, siyah turp, kaliteli bulgur ve kaya Tuzu Seçimi |
| 2. Yikama ve Kucultme | 1 gun | Havuc ve turpun yikanip, kucultulerek hazirlanmasi |
| 3. Karistirma | 1 gun | Bulgur, Tuz ve baharatların eklenip karıştırılması |
| 4. Fermantasyon | 5-15 gun | Kapali kovalarda dogal laktik asit fermantasyonu |
| 5. Sulama ve Sondurme | 1-2 gun | Fermante karmain su ile sulanip posa ayrilmasi |
| 6. Filtrasyon | 1 gun | Elde edilen siviyun filtre edilerek berraklaştırılması |
| 7. Siseleme | 1 gun | Hijyenik sartlarda cam veya pet şişele doldurulması |
| 8. Depolama ve Dagitim | Surekli | Soguk hava deposunda saklanip pazarlama agina dağıtımi |
Mersin, Turkiye'nin en önemli şalgam üretim ve tuketim merkezlerinden biridir. Akdeniz ikliminin kırmızı havuç yetistiriciligi için uygun olmasi, tarihsel olarak şalgam üretim geleneginin bu bolgede koklenmesini saglamistir. Mersin, Adana, Hatay ve Gaziantep illeri birlikte "Şalgam Cizgisi" olarak adlandirilan bolgeyi olusturur ve Turkiye şalgam üretiminin büyük bir kismi bu illerde gerceklestirilmektedir. Mersin'in liman kenti olmasi da şalgam ihracati için stratejik bir avantaj saglamaktadir.
Mersin'de şalgam üretimi küçük aile atolyelerinden orta olcekli fabrikalara kadar genis bir yelpazede gerceklestirilmektedir. Özkan Şalgam gibi 1990'lardan beri faaliyet gösteren firmalar, geleneksel tarifleri modern üretim standartlariyla birlestirerek sektorde yer almaktadir. Fermantasyon surecinin sicalik ve nem koşullarından doğrudan etkilenmesi nedeniyle Mersin'in iklimi bu üretim için idealdir.
Turkiye'de yillik şalgam suyu tuketimi 100 milyon litreyi asmaktadir. Pazar her yil ortalama %8-12 oraninda buyumektedir. Ic pazarda en büyük pay Adana ve Mersin üreticilerinin olurken, markasiz veya yerel markalar toplam pazarin yaklasik %60'ini olusturmaktadir. Supermarketlerde ve online platformlarda satilan markali urunlerin payi da hizla artmaktadir.
Şalgam ve turşu urunleri, Turkiye'nin gıda ihracatinda giderek artan bir paya sahip olmaktadir. Ozellikle Avrupa'daki Turk gurubu nufusu, Orta Dogu'daki gıda tuketim pazarlari ve ABD'deki etnik gıda marketleri, Turk şalgam üreticileri için önemli hedef pazarlardir. Mersin Limani'nin stratejik konumu, üreticilerin ihracat lojistigi acisindan büyük avantaj saglamaktadir.
| Ülke/ Bolge | İhracat Potansiyeli | Açıklama |
|---|---|---|
| Almanya | Yuksek | Buyuk Turk gurubu nufusu, etnik gıda marketleri |
| Hollanda | Yuksek | Rotterdam limani, Avrupa dağıtım merkezi |
| Fransa | Orta | Paris ve Strasbourg'da Turk nufusu |
| ABD | Yuksek | New York, New Jersey, California etnik marketler |
| Birlesik Arap Emirlikleri | Orta | Dubai gıda fuarlari ve Orta Dogu dağıtımi |
| Avustralya | Orta | Growing Turkish diaspora market |