TurkExim Menü Çubuğu

GTIP 0806 - Üzümler (Taze veya Kurutulmuş)

GTIP 0806 — Üzümler (Taze veya Kurutulmuş)

Bölüm 02 — Bitkisel Ürünler • Fasıl 08 — Yenilen Meyveler ve Sert Kabuklu Meyveler
GTIP 0806 kodu, gümrük tarife sisteminde taze sofralık üzümler ile kurutulmuş üzüm çeşitlerini (sultani, korint ve diğer kuru üzümler) kapsamaktadır. Türkiye, dünya kuru üzüm ihracatının lideri olarak bu GTIP kodunda küresel ticarette stratejik bir konumdadır. Bu sayfada alt pozisyon detayları, Türkiye'nin ihracat verileri ve sektörel bilgiler yer almaktadır.
🍇
6 Milyon Ton
Yıllık Üzüm Üretimi
📦
300.000 Ton
Yıllık Kuru Üzüm İhracatı
🌐
%60-65
Küresel Sultani Pazar Payı
80+
İhracat Destinasyonu

GTIP 0806 Detaylı Açıklaması

GTIP 0806, uluslararası Harmonize Sistem (HS) sınıflandırmasının 08. faslına ait bir gümrük tarife kodudur ve taze veya kurutulmuş üzümleri kapsamaktadır. Bu kod, 02. Bölüm (Bitkisel Ürünler) altında yer almakta olup, yenilen meyveler ve sert kabuklu meyveler kategorisinde sınıflandırılmıştır. GTIP 0806 kodu, uluslararası ticarette üzüm ürünlerinin gümrük işlemlerinin standartlaştırılmasını sağlayan temel referans noktasıdır.

Kod yapısı iki ana gruba ayrılmaktadır: 0806.10 Taze Üzümler ve 0806.20 Kurutulmuş Üzümler. Taze üzümler sofralık (0806.10.10) ve diğer (0806.10.90) olmak üzere ikiye ayrılırken, kurutulmuş üzümler korint üzümü (0806.20.10), sultani üzümü (0806.20.30) ve diğerleri (0806.20.90) şeklinde üç alt gruba bölünmüştür. Bu ayrım, ürünün fiziksel özelliklerine, kullanım amacına ve ticari sınıflandırmasına dayanmaktadır.

Türkiye, GTIP 0806 kapsamında dünya ticaretinde en önemli oyunculardan biridir. Özellikle sultani kuru üzüm (0806.20.30) segmentinde küresel pazar lideri olan Türkiye, yılda 250-300 bin ton kuru üzüm ihracatı gerçekleştirmektedir. Bu ihracat hacmi, Türkiye'nin tarım dış ticaretinde stratejik bir kalemi oluşturmakta ve ülke ekonomisine önemli bir döviz girdisi sağlamaktadır. AB-Türkiye Gümrük Birliği sayesinde kuru üzüm ihracatında genellikle sıfır gümrük vergisi uygulanması, Türk ihracatçılarına önemli bir rekabet avantajı sağlamaktadır.

GTIP 0806 Alt Pozisyonlar Tablosu

Aşağıdaki tablo, GTIP 0806 kodunun tüm alt pozisyonlarını, tanımlarını ve detaylı açıklamalarını içermektedir. Her alt kod, farklı bir üzüm türünü veya işleme şeklini temsil etmektedir.

GTIP Kodu Tanım Açıklama
0806.10 Taze Üzümler Taze sofralık ve endüstriyel amaçlı üzümler
0806.10.10.00.00 Sofralık Üzüm Tüketim amacıyla yetiştirilen taze sofralık üzümler. Türkiye'de Sultani Seedless, Italia, Cardinal, Razaki, Trakya Ilkeren gibi varyeteler sofralık olarak yetiştirilmektedir.
0806.10.90.00.00 Diğer Taze Üzümler Sofralık dışında kalan taze üzümler; şaraplık, sirke üretimi ve kurutma amacıyla hasat edilen çeşitler.
0806.20 Kurutulmuş Üzümler (Kuru Üzüm) Güneşte veya endüstriyel olarak kurutulmuş üzümler
0806.20.10.00.00 Korint Üzümü Küçük çekirdeksiz, koyu renkli korint üzümü. Yunanistan ve Türkiye'de yetiştirilen korint cinsi (Vitis vinifera var. apyrena) üzümlerden elde edilir. Başlıca İngiltere ve AB ülkelerine ihraç edilir.
0806.20.30.00.00 Sultani Üzümü Türkiye'nin dünya lideri olduğu kuru üzüm çeşidi. Ağırlıklı olarak Ege Bölgesi'nde (Manisa, Turgutlu, Salihli, Alaşehir) yetiştirilen Sultani çekirdeksiz üzümden elde edilir. Yıllık 250-300 bin ton ihracat hacmiyle Türkiye, küresel sultani üzümü pazarının yaklaşık yüzde 60-65'ini kontrol etmektedir.
0806.20.90.00.00 Diğer Kurutulmuş Üzümler Korint ve sultani dışında kalan kuru üzüm çeşitleri; Thomson Seedless, Muscatel, Flame Seedless gibi diğer kuru üzüm kategorileri.

Sektörel Bilgi Kartları

GTIP 0806 kapsamındaki başlıca ürün kategorileri ve Türkiye'nin bu alanlardaki konumu aşağıdaki bilgi kartlarında detaylandırılmıştır. Her kart, ilgili GTIP alt koduna denk gelen ürün grubunun ticari ve sektörel özelliklerini açıklamaktadır.

🍇

Taze Sofralık Üzüm (0806.10)

Türkiye'de taze sofralık üzüm üretimi yıllık yaklaşık 1,5-2 milyon ton düzeyindedir. Tekirdağ, Mersin, Adana, Denizli, Manisa ve Diyarbakır başta gelen üretim illeridir. Sultani Seedless, Italia, Cardinal, Razaki, Trakya Ilkeren ve Alphonse Lavallée en yaygın sofralık çeşitlerdir. İhracat ağırlıklı olarak Ağustos-Ekim ayları arasında gerçekleştirilmekte olup Rusya, Irak ve AB ülkeleri ana pazarlardır. Soğuk zincir lojistiği ve kalite kontrol standartları, taze üzüm ihracatında kritik önem taşımaktadır.

📈

Sultani Kuru Üzüm (0806.20.30)

Türkiye, dünya sultani kuru üzüm pazarının tartışmasız lideridir. Ege Bölgesi'nde özellikle Manisa, Turgutlu, Salihli, Alaşehir ve Akhisar ilçelerinde yetiştirilen Sultani çekirdeksiz üzüm, güneşte doğal olarak kurutulmaktadır. Yılda ortalama 250-300 bin ton kuru üzüm ihracatı yapılır ve bu miktar küresel üretimin yüzde 60-65'ini oluşturur. Birleşik Krallık, Almanya, Hollanda ve ABD en büyük alıcı pazarlardır. Kuru üzüm, bakery, tahıl gevreği, çerez ve hazır gıda sektörlerinde yaygın olarak kullanılmaktadır.

📋

Korint Üzümü (0806.20.10)

Korint üzümü (Vitis vinifera var. apyrena), küçük boyutlu, çekirdeksiz ve koyu renkli bir kuru üzüm çeşididir. Türkiye'de sınırlı miktarda yetiştirilmekle birlikte, dünya pazarında önemli bir niş ürün konumundadır. Yunanistan küresel korint üretiminin lideri olsa da, Türk korint üzümleri de kalitesiyle bilinmektedir. Özellikle İngiliz pazarında Christmas pudding ve geleneksel İngiliz tatlılarında yaygın olarak kullanılır. GTIP 0806.20.10 kodu altında gümrükleme işlemi gerçekleştirilmektedir.

🌾

Türkiye'de Üzüm Yetiştiriciliği

Türkiye, dünyada en büyük beşinci üzüm üreticisi ülke konumundadır. Yıllık 6 milyon tonu aşan toplam üzüm üretiminin yaklaşık dörtte biri kuru üzüm üretimi için ayrılmakta, kalan kısım ise taze tüketim, şarapçılık, sirke üretimi ve pekmez yapımında değerlendirilmektedir. Ege, Marmara, Akdeniz, Güneydoğu Anadolu ve İç Anadolu bölgeleri başlıca üretim alanlarıdır. İklim çeşitliliği sayesinde çok geniş bir üzüm çeşitliliği yetiştirilmekte olup, bu durum Türkiye'yi küresel üzüm ticaretinde stratejik bir konuma taşımaktadır.

Türkiye Üzüm İhracat Verileri

Türkiye, üzüm ve üzüm ürünleri ihracatında dünya liderlerinden biri konumundadır. Özellikle kuru üzüm segmentinde küresel pazarın yaklaşık yüzde 60-65'ini kontrol eden Türkiye, yılda 80'den fazla ülkeye ihracat yapmaktadır. Aşağıdaki tablo, Türkiye'nin GTIP 0806 kapsamındaki başlıca ihracat destinasyonlarını ve yaklaşık ihracat hacimlerini göstermektedir. Veriler TÜİK istatistikleri ve Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği raporlarından derlenmiştir.

Sıra Destinasyon Ülke Yaklaşık İhracat (Ton/Yıl) Notlar
1 Birleşik Krallık 75.000
Türkiye'nin en büyük kuru üzüm alıcısı. Özellikle Noel dönemi ve yılbaşı pastacılık sektöründe yoğun talep görmektedir.
2 Almanya 58.000
Türk kuru üzümünün AB pazarındaki en büyük ikinci alıcısı. Bakery ve mısır gevreği sektöründe kullanımı yaygındır.
3 Hollanda 42.000
Avrupa'nın lojistik merkezi konumunda. Türk kuru üzümleri Hollanda üzerinden Avrupa'nın diğer ülkelerine dağıtılmaktadır.
4 İtalya 28.000
Özellikle kuru üzüm ve taze sofralık üzüm ihracatı yapılmaktadır. Kuzey İtalya'nın gıda sanayisinde kullanılmaktadır.
5 ABD 22.000
Amerikan pazarında Türk sultani kuru üzümü, Kaliforniya üretimi ile rekabet etmektedir. Çerez ve tahıl barı sektöründe talep yüksek.
6 Rusya Federasyonu 18.000
Taze sofralık üzüm ihracatının önemli bir kısmı Rusya'ya yönelmektedir. Özellikle sonbahar aylarında yoğun ihracat gerçekleşir.
7 Fransa 15.000
Fransız gıda sanayisi ve özel marketler için kaliteli Türk kuru üzümü ihraç edilmektedir.
8 Irak 12.000
Orta Doğu pazarında taze sofralık üzüm ihracatının önemli bir destinasyonu.

Sıkça Sorulan Sorular

GTIP 0806 kodu hangi ürünleri kapsar?

GTIP 0806 kodu, Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu sisteminde taze ve kurutulmuş üzümleri kapsamaktadır. Bu kod altında 0806.10 (taze üzümler) ve 0806.20 (kurutulmuş üzümler) olmak üzere iki ana grup bulunmaktadır. Taze üzümler sofralık ve diğerleri olarak ikiye ayrılırken, kurutulmuş üzümler korint üzümü, sultani üzümü ve diğerleri şeklinde üç alt gruba bölünmüştür.

Türkiye kuru üzüm ihracatında dünya kaçıncısıdır?

Türkiye, kuru üzüm (özellikle sultani üzümü) ihracatında dünya birincisidir. Yılda yaklaşık 250-300 bin ton kuru üzüm ihracatı yapan Türkiye, küresel sultani pazarının yaklaşık yüzde 60-65'ini kontrol etmektedir. En büyük alıcılar Birleşik Krallık, Almanya, Hollanda ve ABD'dir. Ege Bölgesi, özellikle Manisa ve çevresi, üretimin ve ihracatın merkezidir.

Sultani üzümü ile korint üzümü arasındaki fark nedir?

Sultani üzümü, Türkiye'nin Ege Bölgesi'nde yetiştirilen büyük, açık sarı-yeşil renkli, tatlı bir çekirdeksiz kuru üzüm çeşididir ve dünyada en çok tüketilen kuru üzüm türüdür. Korint üzümü ise daha küçük, koyu mor-siyah renkli, yoğun aromalı bir çeşittir ve ağırlıklı olarak Yunanistan'da yetiştirilir. GTIP 0806 kodunda her iki çeşit ayrı alt pozisyonlarda (0806.20.30 sultani, 0806.20.10 korint) sınıflandırılmaktadır.

GTIP 0806 kapsamında ihracat için gerekli belgeler nelerdir?

GTIP 0806 kapsamındaki üzüm ihracatı için gerekli belgeler şunlardır: Gümrük beyannamesi, fiili ihracat faturası, paket listesi, menşe şahadetnamesi (A.TR Düzenlenmiş Serbest Ticaret Belgesi veya EUR.1), fitosaniter sertifikası (bitki sağlığı belgesi), kalite analiz raporu ve ihracatçı derneği onay belgesi. AB'ye ihracatta ek olarak Maximum Residue Limit (MRL) uygunluk belgesi ve GLOBALG.A.P sertifikası da talep edilebilir.

Taze üzüm ihracatında hangi ülkeler öne çıkmaktadır?

Türkiye'nin taze sofralık üzüm ihracatında en önemli destinasyonlar arasında Rusya Federasyonu, Irak, Almanya, Romanya, Bulgaristan ve Ukrayna bulunmaktadır. Taze üzüm ihracatı ağırlıklı olarak Ağustos-Ekim ayları arasında yoğunlaşır. Sofralık üzüm yetiştiriciliğinde Tekirdağ, Mersin, Adana, Denizli ve Manisa başta gelen illerdir.

0806 kodlu ürünlerde gümrük vergisi oranları nedir?

GTIP 0806 kapsamındaki ürünlerde gümrük vergisi oranları, destinasyon ülkeye ve Türkiye ile olan ticaret anlaşmalarına göre değişiklik gösterir. AB-Türkiye Gümrük Birliği kapsamında kuru üzüm ihracatında genellikle sıfır gümrük vergisi uygulanmaktadır. AB dışı pazarlarda vergi oranları yüzde 0 ile yüzde 30 arasında değişebilmektedir. İhracat öncesi hedef ülkenin gümrük tarife cetvelinin kontrol edilmesi önerilir.

Bu sayfa TurkExim dış ticaret ekibi tarafından hazırlanmıştır. GTIP 0806 verileri, Gümrük Tarife Cetveli, TÜİK resmi istatistikleri ve Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği kaynaklarından derlenmiştir. İhracat verileri tahmini değerler olup güncel rakamlar için TÜİK ve ilgili ihracatçı birliklerinin resmi yayınlarına başvurmanız önerilir. Son güncelleme: Temmuz 2026.