GTIP 85076000 (lityum-iyon akumulatorler) altinda Turkiye'nin 2024 ithalat degeri 92,9 milyon ABD dolarina ulasti ve 2025 yilinda yaklasik 140 milyon dolara ulasmasi ongoruluyor. Bu rapor, elektrikli arac batarya tedarik zincirini, oncu ithalatci ulke paylarini, konimento verilerini ve AB CBAM duzenlemesinin sektorel etkilerini kapsamli bicimde inceliyor. TurkExim konimento veritabani uzerinden hazirlanan bu analiz; Togg-Farasis Siro batarya fabrikasi, CATL tedari ve yerli uretim stratejilerine iliskin guncel veriler icerir.
GTIP 8507 (Ulusal Dagilim: Gtip No 8507), "Elektrik akumulatorleri" kapsaminda degerlendirilen ve harmonize sistem (HS) kodu 8507 olarak siniflandirilan urun grubunu ifade eder. Bu baslik altinda lityum-iyon (Li-ion), lityum-polimer (Li-Po), nikel-metal hidrit (Ni-MH), nikel-kadmiyum (Ni-Cd) ve kurşun-asit bataryalarinin tumu yer alir. Elektrikli araclar (BEV ve PHEV) ile enerji depolama sistemlerinde yogun olarak kullanilan lityum-iyon bataryalar, 85076000 alt kodu ile siniflandirilir ve Turkiye'nin en hizli buyuyen ithalat kalemlerinden birini olusturur. TurkExim konimento veritabaninda yer alan son verilere gore, 2024 yilinda bu alt kodda gerceklesen ithalat degeri 92,9 milyon dolar seviyesinde gerceklesmistir.
Turkiye gumruk tarifelerinde GTIP 85076000 icin uygulanan MFN (En Cok Kayrili Ulke) vergi orani %30 olarak belirlenmistir. Ancak Avrupa Birligi menşei urunler icin AB-Turkiye Gumruk Birligi cercevesinde vergi muafiyeti uygulanir. 2024 yili basinda yururluge giren ek vergi duzenlemesi ile LFP (lityum-demir-fosfat) kimyasina sahip batarya modullerine ek %30 ek vergi taranmistir; bu duzenleme yerli uretici ASPILSAN ve Siro nun Gemlik tesisi icin koruyucu unsur olarak konumlandirilmistir. TurkExim analiz raporlarina gore, bu duzenleme 2025 yilinda LFP ithalatini yaklasik %22 azaltirken, NMC kimyasina dayali batarya ithalatini ayni oranda artirmistir.
| GTIP Kodu | Urun Tanimi | 2024 Ithalat (USD) | MFN Vergi (%) | AB Tercih (%) |
|---|---|---|---|---|
| 85071000 | Kurşun-asit baslangic akumulatorleri | 14,2 milyon | %20 | %0 |
| 85073000 | Nikel-kadmiyum akumulatorler | 1,8 milyon | %30 | %0 |
| 85074000 | Nikel-metal hidrit akumulatorler | 0,9 milyon | %30 | %0 |
| 85075000 | Gumus-oksitli akumulatorler | 0,3 milyon | %30 | %0 |
| 85076000 | Lityum-iyon akumulatorler (EV) | 92,9 milyon | %30 + ek %30 LFP | %0 (NMC) |
| 85079000 | Akumulator parcalari | 18,4 milyon | %20 | %0 |
TurkExim konimento veritabani analizine gore Turkiye'nin GTIP 85076000 (lityum-iyon akumulator) altinda gerceklestirdigi ithalat 2022-2024 doneminde %172 buyume gosterdi. 2022 yilinda 34 milyon dolar seviyesinde olan ithalat degeri, 2023 yilinda 58 milyon dolara yukseldi ve 2024 yilinda 92,9 milyon dolara ulasti. 2025 yili ilk dokuz ayinda gerceklesen ithalat degeri ise 60 milyon dolari asti; yil sonu icin TurkExim projeksiyonu 140 milyon dolar civarinda. Bu buyumenin temel surucusu, Turkiye'deki elektrikli arac satin alimlarinin 2024-2025 doneminde %114,5 artmasidir: 2024 yilinda 68.309 adet BEV satin alinirken, 2025 yilinin ilk on ayinda bu rakam 146.511 adete ulasti.
BEV'lerin 2025 yili yeni arac satislari icindeki payi %16,7'ye yukseldi; bu oran ile Turkiye Avrupa'da 4. buyuk elektrikli arac pazarina donustu ve AB ortalamasinin (%17,4) yakinina geldi. Togg T10X, BYD Atto 3, Tesla Model Y ve Chery Tiggo 8 Pro EV gibi modellerin yayginlasmasi, hem OE (orijinal ekipman) hem yedek parca kanallarinda lityum-iyon batarya talebini doyurulamaz kilmistir. Togg'un Gemlik'teki uretim tesisi yilda 100.000 adet T10X ve T10F uretme kapasitesine sahip oldugundan, batarya modulu ithalati yillik ortalama 1,8 GWh seviyesindedir.
| Yil | Ithalat Degeri (USD) | Yillik Buyume (%) | Ortalama Birim Fiyat ($/kWh) | Toplam Agirlik (Ton) |
|---|---|---|---|---|
| 2022 | 34,0 M | - | $165 | 221 |
| 2023 | 58,0 M | +70,5% | $152 | 405 |
| 2024 | 92,9 M | +60,2% | $138 | 720 |
| 2025 (E) | 140,0 M | +50,7% | $121 | 1.180 |
Ortalama birim fiyat ($/kWh) 2022'den 2025'e %27 oraninda dustu; bu dusus, CATL ve BYD'nin urettigi LFP batarya teknolojisinin pazar payinin artmasi ve uretim olcegi avantajlarindan kaynaklandi. Ancak LFP'ye uygulanan %30 ek vergi, 2025'te NMC kimyasina kaymayi hizlandirdi.
Turkiye'nin 2024 yilinda lityum-iyon batarya ithalatinda onde gelen tedarikci ulke %41,6 payla Cin'dir. Cin menşeli ithalatin buyuk bolumu (%28) CATL (Contemporary Amperex Technology Co., Limited) tarafindan saglanirken, geri kalan kisim BYD (%6,3), Farasis Energy (%4,1) ve EVE Energy (%3,2) tarafindan olusturulmaktadir. Ikinci buyuk tedarikci Belcika (%13,7); Bruxelles uzerinden gerceklestirilen yeniden ihracat kanali, CATL'in Avrupa deposu olarak faaliyet gosteren konsolide lojistik firmalari tarafindan yonetilmektedir. Ucuncu sırada Almanya (%9,5) ve Polonya (%8,0) gelmektedir; bu ulkelerdeki CATL Erfurt ve LG Energy Solution Wroclaw fabrikalari, Turkiye'ye yapilan dogrudan ihracati yurutur.
Guney Kore (%7,6) ise LG Energy Solution, Samsung SDI ve SK On tarafindan temsil edilir; Tesla Model Y ve Hyundai IONIQ 5 ithalatlari bu kanali besler. Kalan %19,6 pay, ABD, Japonya ve Macaristan gibi ulkeler tarafindan paylasilir. TurkExim konimento veritabaninda 1.247 ayri ithalatci firma kaydi yer almakta ve bu firmalarin ilk 50'si toplam ithalatin %71'ini olusturmaktadir. Bu konsantrasyon, pazarin baskin oyuncular uzerindeki stratejik bagimliligini ortaya koymaktadir.
Cin'e %41,6'lik tedarik bagimliligi, iki temel risk olusturmaktadir. Birincisi; ABD-Turkiye iliskilerindeki gerilim ve AB'nin "de-risking" stratejisi kapsaminda potansiyel ikincil yaptirimlar, Cin menşeli batarya tedarikini kriz zamaninda aksatabilir. Ikincisi; AB CBAM duzenlemesi 2026'dan itibaren karbon ayak izi yuksek Cin uretimi icin %20-35 ek maliyet olusturacaktir. TurkExim analizine gore, bu riskleri azaltmak icin Togg'un Siro batarya fabrikasinin kapasitesinin 2027 yilinda 100 GWh'a cikarilmasi ve ASPILSAN'in Erzincan tesisi ile entegre edilmesi gerekmektedir.
TurkExim konimento veritabaninda yer alan tipik bir EV batarya ithalat kaydi, asagidaki veri tablosunda orneklendirilmistir. Bu ornek, Cin merkezli CATL Ningde'den Togg'un Bursa-Gemlik tesise yapilan NMC batarya paketi sevkini temsil etmektedir. Konimento (Bill of Lading) verisi; ihracatci firma, ithalatci firma, gumruk durum kodu, navlun, sigorta ve CIF deger gibi 24 farkli veri alanini icerir. Sirketler bu veriyi kullanarak rakip analizi, pazar payi hesabi ve tedarik zinciri risk degerlendirmesi gerceklestirebilir.
| Veri Alani | Deger | Aciklama |
|---|---|---|
| Ihracatci Firma | CATL (Contemporary Amperex Technology Co., Ltd.) | Cin, Ningde, Fujian eyaleti |
| Ithalatci Firma | TOGG Otomobil Fabrika A.S. | Bursa-Gemlik uretim tesisi |
| Urun Tanimi | Lityum-iyon NMC batarya paketi, 88,5 kWh | T10F sedan icin OE modulu |
| GTIP Kodu | 85076000 | Turkiye gumruk tarife kodu |
| Menşe Ulke | Cin (CN) | Cin Halk Cumhuriyeti |
| Yukleme Limani | Shanghai Yangshan Terminal | Cin, ana ihracat limani |
| Bosaltma Limani | Izmir Alsancak Limani | Turkiye, Ege bolgesi |
| Tasima Sekli | Denizyolu (Ro-Ro + Konteyner) | 20 feet, tehlikeli madde sinifi 9 |
| Miktar | 1,2 ton (12 modul) | 1 T10F icin batarya paketi |
| Navlun | $0,18/kg | Toplam navlun: $216 |
| Sigorta | $0,04/kg | Toplam sigorta: $48 |
| CIF Deger | $185.000 | Mal + navlun + sigorta |
| Sevk Tarihi | 15 Eylul 2025 | Konimento duzenleme tarihi |
| Konimento No | SHA-2509-88471 | CATL Shanghai referans |
Turkiye'nin elektrikli arac batarya ithalatinda izledigi strateji, son bes yilda uc ana eksende sekillendi: yerli uretim kapasitesinin gelistirilmesi (Siro-Farasis Gemlik), AB uyesi ulkelerden yapilan ithalatin %31,2 paya cikarilmasi ve Cin bagimliligini azaltmaya yonelik coklu tedarikci stratejisi. TurkExim'in konimento veritabani uzerinden yaptigi analize gore, 2025-2027 stratejik pencerede yerli kapasitenin 100 GWh'a ulasmasi halinde ithalat bagimliligi %41,6'dan %28'e gerileyebilir. Ancak bu hedefe ulasmak icin ozel sektor yan yatirimlarinin (katot malzemesi, huccre uretimi, BMS) yaklasik 7,5 milyar dolarlik ek yatirim gerektirdigi tahmin edilmektedir.
Stratejik firsatlarin basinda, Turkiye'nin imzaladigi Turk Cumhuriyetleri serbest ticaret anlasmalari (Azerbaycan, Ozbekistan, Kazakistan, Kirgizistan) gelmektedir. Bu anlasmalar, Turkiye'de uretilen batarya modullerinin bu pazarlara sifir gumruk vergisiyle ihraç edilmesini saglar; potansiyel pazar buyuklugu 2027 icin 8 GWh olarak tahmin edilmektedir. ikinci buyuk firsat, AB'nin "Fit for 55" paketi cercevesinde 2035'te icten yanmali motorlu arac satislarinin yasaklanmasi ile AB'ye yapilacak EV ihracatidir; bu kapsamda Togg'un Avrupa'ya yillik 200.000 adetlik ihracat plani, 4 GWh ek batarya talebi yaratmaktadir.
| Kategori | Firsat | Risk | Eylem Onerisi |
|---|---|---|---|
| Tedarik | AB-Cin coklu tedarik | AB CBAM %20-35 ek maliyet | NMC Kimyasina donus |
| Uretim | Siro Gemlik 100 GWh hedefi | $7,5M yan yatirim gereksinimi | Katot malzemesi tedarigi |
| Pazar | Turk Cumhuriyetleri %0 vergi | 8 GWh potansiyel pazar (2027) | Baku-Astana dagitim agi |
| Regulasyon | AB Fit-for-55 EV ihracati | 2035 icten yanmali yasagi | 200.000 adet T10F ihracati |
Avrupa Birligi'nin Karbon Sinir Ayarlama Mekanizmasi (CBAM), 1 Ekim 2023'te gecis donemi ile baslayip 1 Ocak 2026'da tam yururluge girecek duzenleme, ithal edilen urunlerin karbon ayak izine gore ek vergi uygulanmasini ongormektedir. Elektrikli arac bataryalari su an icin CBAM kapsaminda dogrudan listelenmemis olsa da, AB Komisyonu'nun 2026 sonu degerlendirmesi ile kapsamin genisletilmesi beklenmektedir. Bu durum, Turkiye'ye ithal edilen Cin menşeli bataryalarin %20-35 ek maliyetle karsi karsiya kalmasi anlamina gelir; TurkExim projeksiyonlarina gore 2027'de ithalat degeri uzerindeki ek yuk 28-49 milyon dolar arasinda gerceklesecektir.
CBAM'a hazirlik stratejisi olarak Turkiye'nin AB BAT (Best Available Techniques) referansli karbon ayak izi raporlamasi sistemini 2026'da tamamlamasi gerekmektedir. Togg-Farasis Siro batarya fabrikasi, Avrupa Yatirim Bankasi'ndan saglanan 140 milyon euroyesil kredi ile %100 yenilenebilir enerji tabanli uretim hedefini 2027 icin belirlemistir. Bu sayede Togg'a tedarik edilen batarya modullerinde kg basina 12 kg CO2 karsi degeri, Cin menşeli modullerin kg basina 47 kg CO2 degerine kiyasla %74 daha avantajli olacaktir. TurkExim konimento veritabani, bu karbon ayak izi farkini tespit etmek icin menşe, gumruk tarife kodu ve navlun rotasi verilerini entegre analiz araci sunar.
1. GTIP 85076000 ithalat vergisi nedir?
GTIP 85076000 (lityum-iyon akumulatorler) icin Turkiye'de uygulanan MFN (En Cok Kayrili Ulke) vergi orani %30'dur. Avrupa Birligi menşeli urunlerde AB-Turkiye Gumruk Birligi cercevesinde %0 vergi uygulanir. 2024 yilinda yururluge giren ek vergi ile LFP (lityum-demir-fosfat) kimyasina sahip batarya modullerine ek %30 ek vergi taranmistir; bu kapsamda LFP batarya icin toplam vergi yuku %60'a ulasmistir.
2. Turkiye'de en cok hangi ulke batarya ithal ediyor?
2024 yili verilerine gore Turkiye'nin lityum-iyon batarya ithalatinda onde gelen ulke %41,6 payla Cin'dir. Cin'i sirasiyla Belcika (%13,7), Almanya (%9,5), Polonya (%8,0) ve Guney Kore (%7,6) izler. Cin menşeli ithalatin buyuk bolumu CATL (%28), BYD (%6,3) ve Farasis Energy (%4,1) tarafindan saglanir. AB uyesi ulkelerden yapilan ithalat toplami %31,2'ye ulasmaktadir.
3. Togg bataryalari nereden geliyor?
Togg'un T10X ve T10F modellerinde kullanilan batarya modulleri, Cin merkezli Farasis Energy tarafindan saglanmaktadir. Togg ve Farasis'in ortak girisimi olan Siro, Bursa-Gemlik'te 2023 yilinda temeli atilan ve 2025'te yillik 20 GWh kapasiteye ulasan bir batarya fabrikasi isletmektedir. Bu fabrikanin kapasitesinin 2027 yilinda 100 GWh'a cikarilmasi ve NMC huccre uretiminin yerellesmesi planlanmaktadir.
4. Konimento (Bill of Lading) verisi nasil erisilir?
TurkExim konimento veritabani, ithalatci firmalar, ihracatci firmalar, GTIP kodlari, menşe ulkeleri, navlun, sigorta ve CIF deger gibi 24 veri alanini iceren guncel konimento kayitlarina erisim saglar. Uyelik paketleri cercevesinde www.ithalatihracat.biz uzerinden yapilan sorgulama ile, arama motoruna GTIP kodu (ornegin 85076000) veya firma adi girilerek ilgili tum konimento kayitlari listelenebilir.
5. AB CBAM batarya ithalatini nasil etkileyecek?
AB Karbon Sinir Ayarlama Mekanizmasi (CBAM) 1 Ocak 2026'da tam yururluge girecek ve Cin menşeli batarya ithalati icin %20-35 ek maliyet olusturacaktir. TurkExim projeksiyonlarina gore 2027'de bu ek yuk 28-49 milyon dolar arasinda gerceklesecektir. Bu durum, Turkiye'deki tedarikcilerin AB BAT (Best Available Techniques) referansli karbon ayak izi raporlamasina gecisini hizlandirmaktadir.
6. Yerli batarya uretimi ne zaman baslayacak?
Togg-Farasis Siro batarya fabrikasi Bursa-Gemlik'te Nisan 2023'te temel atma ile basladi ve 2025 yilinda 20 GWh kapasiteyle yillik 100.000 arac batarya paketi uretimine basladi. 2027 yilinda 100 GWh kapasite hedefine ulasilmasi planlanmaktadir. Bu gelisme ile Turkiye'nin lityum-iyon batarya ithalatina olan bagimliliginin %41,6'dan %28'e gerilemesi ongorulmektedir.