TurkExim Menü Çubuğu
TurkExim Logo IMPORTERS EXPORTERS BILL OF LADING AND CUSTOMS DATA

İngiltere'den Brexit Sonrası İthalat

İngiltere'den Brexit Sonrası İthalat — İçindekiler

Brexit ve İthalata Etkisi

Birleşik Krallık'ın Avrupa Birliği'nden ayrılması (Brexit), Türkiye-İngiltere ticaret ilişkilerini köklü bir şekilde etkilemiştir. 31 Ocak 2020 tarihinde yürürlüğe giren Brexit, gümrük prosedürleri, vergi düzenlemeleri ve ticaret anlaşmaları alanlarında yeni bir düzeni zorunlu kılmıştır. Türk ithalatçılar, bu yeni düzenlemelere uyum sağlamak için stratejilerini güncellemek durumunda kalmıştır.

Brexit sonrası dönemde en önemli değişiklik, İngiltere ile AB arasındaki gümrük birliğinin sona ermesi olmuştur. Bu durum, İngiltere'den yapılan ithalatlarda yeni gümrük prosedürlerinin uygulanmasına yol açmıştır. Eski AB-Türkiye Gümrük Birliği avantajları, İngiltere menşeli ürünler için geçerliliğini yitirmiştir.

Bununla birlikte, 2021 yılında imzalanan Türkiye-İngiltere Serbest Ticaret Anlaşması, iki ülke arasındaki ticareti destekleyen yeni bir çerçeve oluşturmuştur. Bu anlaşma, birçok ürün kategorisinde gümrük vergilerinin kademeli olarak azaltılmasını veya sıfırlanmasını öngörmektedir. İthalat stratejileri geliştirirken bu anlaşmanın sağladığı avantajları anlamak büyük önem taşımaktadır.

Yeni Dönem Türkiye-İngiltere Ticareti

Brexit sonrası Türkiye-İngiltere ticaret hacmi, kısa dönemli bir düşüşün ardından yeniden büyüme eğilimine girmiştir. 2024 yılında iki ülke arasındaki ticaret hacmi yirmi iki milyar doları aşmıştır. Bu ticaretin yaklaşık on iki milyar dolarını Türkiye'nin İngiltere'ye yaptığı ihracat, on milyar dolarını ise İngiltere'den yapılan ithalat oluşturmaktadır.

Türkiye-İngiltere Serbest Ticaret Anlaşması kapsamında sağlanan avantajlar:

  • Gümrük vergisi indirimi: Endüstriyel ürünlerde kademeli vergi azaltımı
  • Kotaların kaldırılması: Birçok üründe ticaret kotası uygulamasının sona ermesi
  • Teknik engellerin azaltılması: Karşılıklı tanınma ve standart uyumu
  • Hizmet ticareti liberalizasyonu: Hizmet sektöründe yatırım kolaylıkları
  • Gümrük işlemlerinin basitleştirilmesi: Dijital gümrük ve elektronik belge sistemi

2025 yılında İngiltere'den Türkiye'ye yapılan ithalatın artması beklenmektedir. Özellikle makine, otomotiv parçaları, ilaç ve kimyasal ürünler başta olmak üzere birçok kategoride talep artışı öngörülmektedir.

İthal Edilebilecek Başlıca Ürünler

İngiltere'den Türkiye'ye ithal edilebilecek ürünler, serbest ticaret anlaşması kapsamında vergi avantajından yararlanabilmektedir.

Endüstriyel makineler: İngiltere, özel makineler, endüstriyel otomasyon ekipmanları ve ölçüm cihazları üretiminde güçlü bir konumdadır. Rolls-Royce, BAE Systems ve JCB gibi şirketler, dünya çapında tanınan İngiliz markalarıdır.

Otomotiv parçaları: İngiltere'nin otomotiv yan sanayi, yüksek kaliteli parçalar üretmektedir. Jaguar Land Rover, Aston Martin ve MINI gibi markaların tedarik zinciri, Türk ithalatçılarına fırsat sunmaktadır.

İlaç ve sağlık ürünleri: GlaxoSmithKline (GSK), AstraZeneca ve Reckitt gibi İngiliz şirketleri, küresel ilaç pazarının önemli oyuncularıdır. İngiltere'den ilaç ithalatı, TİTCK ruhsatlandırma sürecini gerektirmektedir.

Kimyasal ürünler: İngiltere, özel kimyasallar ve boya maddeleri üretiminde geleneksel olarak güçlüdür. Avrupa standartlarına uygun bu ürünler, Türk kimya sanayisi için önemli hammadde kaynağıdır.

Lüks tüketim ürünleri: İngiliz moda, deri ürünleri ve kozmetik, Türk lüks pazarında önemli bir konumdadır. Burberry, Barbour ve Dunhill gibi markalar bölgesel distribütörler aracılığıyla temin edilebilmektedir.

Yeni Gümrük ve Mevzuat Düzenlemeleri

Brexit sonrası İngiltere'den yapılan ithalatlarda yeni gümrük düzenlemeleri geçerlidir.

Önemli değişiklikler ve dikkat edilmesi gereken konular:

  • Menşei kuralı: Serbest ticaret anlaşması kapsamında gümrük vergisi indirimi için ürünün İngiltere menşeli olması gerekmektedir
  • UKCA işareti: AB CE işareti yerine İngiltere'de UKCA (UK Conformity Assessed) işareti geçerlidir
  • Eksper raporu: Bazı ürün kategorilerinde eksper kontrolü zorunluluğu
  • Sanayi ürünleri güvenliği: İngiliz standartlarına (BSI) uygunluk belgesi
  • Gıda ürünleri: Veterinerlik ve fitosaniter sertifikalar

İthalat öncesi gümrük tarife kodu (GTIP) tespitinin doğru yapılması, hem vergi hesaplaması hem de belge hazırlığı açısından kritik öneme sahiptir. Gümrük işlemleri konusunda deneyimli bir müşavirle çalışmak, süreç hatalarını önleyecektir.

Tedarikçi Seçimi ve Sözleşmeler

Brexit sonrası İngiliz tedarikçilerle çalışırken, sözleşme yapılarının güncellenmesi gerekmektedir.

Dikkat edilmesi gereken sözleşme unsurları:

  • Menşei şehadetnamesi: STA kapsamında vergi indirimi için İngiltere menşeini teyit eden belge
  • Teslimat şartları (Incoterms): Brexit sonrası gümrük yükümlülüklerinin net olarak belirlenmesi
  • Fiyatlandırma: Gümrük vergisi ve ek maliyetlerin sözleşmeye yansıtılması
  • Gecikme cezaları: Gümrük gecikmelerini karşılayacak ceza maddeleri
  • Uyuşmazlık çözümü: Uluslararası tahkim veya mahkeme yargı yetkisi

Nakliye ve Gümrük Süreçleri

İngiltere-Türkiye güzergahında denizyolu ve havayolu taşımacılığı kullanılmaktadır.

Denizyolu: Felixstowe, Southampton ve Liverpool limanlarından Mersin veya İstanbul'a transit süresi on ila on sekiz gün arasındadır. Ro-Ro (Roll-on/Roll-off) taşımacılığı da özellikle araç ve ağır yükler için kullanılmaktadır.

Havayolu: Londra Heathrow, Gatwick ve Manchester'dan İstanbul'a günde çok sayıda direkt uçuş bulunmaktadır. Transit süresi dört ila altı saat arasındadır.

Brexit sonrası kara gümrük kapısı kontrolleri artmış olup, İngiltere kıtasından AB ülkelerine geçişte ek gümrük işlemleri uygulanmaktadır. Bu durum, kara yolu ile İngiltere'den Türkiye'ye yapılan sevkiyatlarda ek süre ve maliyet yaratabilmektedir.

Maliyet Etkileri ve Optimizasyon

Brexit sonrası İngiltere'den ithalat maliyetini etkileyen yeni unsurlar:

  • Gümrük beyanname ücretleri: Eski AB sisteminde olmayan ek beyanname masrafları
  • Kur farkı: İngiliz Sterlini (GBP) volatilitesi
  • Ek gümrük vergileri: STA kapsamı dışındaki ürünlerde tam vergi uygulanması
  • Lojistik gecikme maliyetleri: Ek gümrük kontrolleri nedeniyle oluşan gecikme maliyetleri
  • Belge hazırlama maliyetleri: Menşei şehadetnamesi ve ek sertifikalar

Maliyet optimizasyonu için STA kapsamındaki ürünleri tercih etmek, menşei kurallarını dikkatle uygulamak ve lojistik planlamasını optimize etmek önemlidir. Avrupa standartları ile uyumlu ürün seçimi de ek maliyetleri önlemeye yardımcı olacaktır.

Gelecek Projeksiyonları

Türkiye-İngiltere ticaret ilişkilerinin geleceği, serbest ticaret anlaşmasının kapsamının genişletilmesine bağlıdır. 2025 yılında hizmet ticareti, dijital ticaret ve yeşil teknoloji alanlarında ek anlaşma maddeleri değerlendirilmektedir.

İngiltere'nin küresel ticaretteki konumu, Brexit sonrası yeni ticaret partnerleri arayışında Türkiye'yi önemli bir ortak olarak konumlandırmaktadır. Özellikle Türk inşaat, otomotiv ve tekstil sektörleri, İngiltere pazarında büyüme fırsatı yakalayabilmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Brexit sonrası İngiltere'den ithalat vergileri arttı mı?

Bazı ürünlerde evet, STA kapsamı dışındaki ürünlerde AB Gümrük Birliği avantajı kalktığı için vergiler artmıştır. Ancak STA kapsamındaki ürünlerde kademeli vergi indirimi uygulanmaktadır. Her ürünün GTIP koduna göre vergi oranı değişiklik göstermektedir.

2. UKCA işareti Türkiye'de geçerli mi?

UKCA işareti İngiltere pazarı için gereklidir. Türkiye'de ise AB CE işareti standardı geçerlidir. İthalat yapılırken ürünün Türk standartlarına uygunluğunun ayrıca doğrulanması gerekmektedir.

3. İngiltere'den ikinci el makine ithalatı yapılabilir mi?

Evet, ancak ikinci el makine ithalatında ek denetim ve belge gereksinimleri bulunmaktadır. Makinenin yaşı, teknik durumu ve çevre standartlarına uygunluğu kontrol edilmektedir.

4. İngiltere-Türkiye STA'dan nasıl faydalanabilirim?

Ürünün İngiltere menşeli olduğunu kanıtlayan menşei şehadetnamesi ile STA kapsamındaki gümrük vergisi indirimi uygulanabilmektedir. Gümrük müşaviriniz aracılığıyla menşei kurallarını kontrol etmeniz önerilir.

5. İngiltere'den gıda ithalatı için özel izin gerekli mi?

Evet, gıda ürünleri için Tarım ve Orman Bakanlığı izni, veterinerlik sertifikası (hayvansal ürünler) veya fitosaniter sertifika (bitkisel ürünler) gerekmektedir.

6. İngiliz Sterlini volatilitesi nasıl yönetilir?

Vadeli döviz sözleşmeleri, opsiyonlar ve doğal hedgeleme stratejileri kur riskini yönetmek için kullanılabilmektedir. İngiliz tedarikçilerle GBP yerine EUR veya USD bazlı sözleşme yapmak da bir seçenektir.