İçindekiler

• Akreditif (L/C) Nedir?
• Akreditif Türleri ve Farkları
• Akreditif Açma Öncesi Hazırlık
• Adım Adım Akreditif Açma Süreci
• Akreditif Şartları ve Dokümanlar
• UCP 600 Kuralları ve Uygulama
• Akreditif Maliyetleri
• Akreditif İletişimi (SWIFT MT700)
• Akreditifte Sık Yapılan Hatalar
• Sıkça Sorulan Sorular

Akreditif (L/C) Nedir?

Akreditif (Letter of Credit - L/C), uluslararası ticarette en güvenli ödeme yöntemlerinden biridir. Alıcının bankası (açan banka) adına, satıcının belirli belgeleri ibraz etmesi şartıyla ödeme yapmayı taahhüt eden bir banka garantisidir. Uluslararası Standart Banka Uygulamaları (UCP 600) ile düzenlenen akreditif, hem alıcı hem de satıcı için koruma sağlar.

İthalatçı açısından akreditif, malların gönderilmeden önce belgeler üzerinden kontrol imkânı sunar. Satıcının istenen şartlara uygun belgeleri sunması durumunda banka ödeme yapar. Bu mekanizma, özellikle yeni çalışılan tedarikçilerle yapılan ticarette riski önemli ölçüde azaltır. Daha fazla bilgi için ithalat talepleri sayfamıza göz atabilirsiniz.

Akreditif Türleri ve Farkları

• İptal Edilemez Akreditif (Irrevocable L/C): Tüm tarafların onayı olmadan değiştirilemez. UCP 600 uyarınca tüm akreditifler bu niteliktedir.
• Teyit Edilmiş Akreditif (Confirmed L/C): İkinci bir banka tarafından ek garanti sağlanan akreditif. Ülke riski yüksek olduğunda tercih edilir.
• Devredilebilir Akreditif (Transferable L/C): Akreditifi başka bir tedarikçiye devredebilen tür. Aracı firmalar tarafından kullanılır.
• Rotatif Akreditif (Revolving L/C): Otomatik olarak yenilenen akreditif. Sürekli tedarik ilişkilerinde kullanılır.
• Geri Ödemeli Akreditif (Standby L/C): Asıl ödemenin başarısız olması durumunda devreye giren garanti mektubu niteliğinde akreditif.
• Kırmızı Clause Akreditif: Satıcıya mal göndermeden önce avans ödenmesini sağlayan özel tür.

Akreditif Açma Öncesi Hazırlık

• Sözleşme kontrolü: Satış sözleşmesinde akreditif şartları net olarak belirtilmelidir
• Teminat mektubu: Akreditif tutarının %10-100'ü oranında teminat gereklidir
• Banka seçimi: Bankanın uluslararası correspondent banking ağı geniş olmalıdır
• Tedarikçi ile koordinasyon: Akreditif şartları önceden paylaşılmalı ve belge listesi oluşturulmalıdır
• GTIP ve gümrük bilgisi: İthal edilecek ürünün GTIP kodu belirlenmeli, gümrük mevzuatı kontrol edilmelidir

Finansman ve ödeme sayfamızdan detaylı bilgi alabilirsiniz.

Adım Adım Akreditif Açma Süreci

Adım 1: Başvuru Formunun Doldurulması

İthalatçı, bankasına akreditif açma başvurusunda bulunur. Başvuru formunda akreditif türü, tutarı, geçerlilik süresi, son yükleme tarihi, ibraz yeri ve süresi, yüklemenin yapılacağı liman ve istenen belgeler belirtilir.

Adım 2: Teminat İradesi

Banka, akreditif tutarı oranında teminat talep eder. Teminat tutarı, bankanın risk değerlendirmesine göre %10 ile %100 arasında değişebilir. KOSGEB veya KGF kefaleti devreye girebilir.

Adım 3: SWIFT MT700 İletimi

Banka, akreditif koşullarını SWIFT MT700 formatında tedarikçinin bankasına iletir.

Adım 4: Tedarikçi Bildirimi

Tedarikçinin bankası koşulları tedarikçiye iletir. Tedarikçi koşulları kontrol edip üretim sürecine başlar.

Adım 5: Yükleme ve Belge Hazırlığı

Tedarikçi, malları yükler ve akreditifte istenen belgeleri (fatura, konşimento, sigorta poliçesi, menşe şehadetnamesi vb.) hazırlar.

Adım 6: Belge İbrazı ve Kontrol

Tedarikçi, belgeleri kendi bankasına ibraz eder. Banka, belgelerin akreditif koşullarına uygunluğunu kontrol eder.

Adım 7: Ödeme veya Kabul

Uygun belgeler durumunda banka ödeme yapar (sight payment) veya kabul mektubu düzenler (usance).

Akreditif Şartları ve Dokümanlar

• Ticari fatura: Akreditif açanın adına düzenlenmiş, ürün, fiyat ve INCOTERMS bilgilerini içeren belge
• Deniz konşimentosu (Bill of Lading): Navlun ödendiğini ve malların gemiye yüklendiğini teyit eden taşıma belgesi
• Sigorta poliçesi: CIF koşullarında nakliye sigortasını gösteren belge
• Menşe şehadetnamesi: Ürünün menşe ülkesini gösteren resmi belge
• Paketleme listesi: Ürün adedi, ağırlığı, hacmi gibi detayları içeren belge
• Uygunluk belgeleri: CE, TSE, analiz raporu, fitosaniter sertifika
• Ağırlık ve kalite sertifikası: Bağımsız denetim kuruluşu tarafından düzenlenen belge

UCP 600 Kuralları ve Uygulama

• Bankalar belgelerle ilgilenir, mallarla değil: Belgelerin koşullara uygunluğu kontrol edilir
• Katı uygunluk ilkesi: Belgeler birebir uyumlu olmalıdır
• 5 iş günü kuralı: Banka belgeleri en fazla 5 iş günü içinde incelemelidir
• İptal edilemezlik: UCP 600 kapsamındaki tüm akreditifler iptal edilemez niteliktedir
• Bağımsızlık ilkesi: Akreditif temel ticari sözleşmeden bağımsız bir işlemdir

Akreditif Maliyetleri

• Açılış komisyonu: Akreditif tutarının %0,125 - %0,5'i (minimum 100-250 USD)
• Teyit komisyonu: Akreditif tutarının %0,2 - %0,5'i
• Değişiklik komisyonu: Her değişiklik için 50-150 USD
• İletişim gideri (SWIFT): 20-50 USD
• Belge inceleme komisyonu: Akreditif tutarının %0,1 - %0,3'ü
• Ödeme/feragat komisyonu: Akreditif tutarının %0,1 - %0,2'si

Toplam maliyet, tutar ve koşullara bağlı olarak %0,5 ile %2 arasında değişebilir. Akreditif detayları için ilgili sayfamıza bakabilirsiniz.

Akreditif İletişimi (SWIFT MT700)

• Field 20: Akreditif referans numarası
• Field 31C: Akreditif yayım tarihi
• Field 31D: Son ibraz tarihi ve yeri
• Field 50: Açıcı (applicant) firma bilgileri
• Field 59: Faydalanan (beneficiary) firma bilgileri
• Field 32B: Akreditif tutarı ve para birimi
• Field 39A: Tolerans miktarı (genellikle %5-10)
• Field 44A/44B: Yükleme ve teslimat yeri (INCOTERMS)
• Field 45A: Ürün açıklaması
• Field 46A: İstenen belgeler

Akreditifte Sık Yapılan Hatalar

• Tutarlılık eksikliği: Fatura, konşimento ve akreditif tutarlarının birbirine uyuşmaması
• Son tarih aşımı: Son yükleme tarihi veya ibraz tarihinin kaçırılması
• Belge eksikliği: Akreditifte istenen belgelerin eksik veya hatalı sunulması
• INCOTERMS belirsizliği: Fatura ve konşimento üzerindeki teslimat koşullarının farklı olması
• GTIP uyuşmazlığı: Gümrük beyannamesindeki GTIP kodunun fatura açıklamasıyla çelişmesi

Sıkça Sorulan Sorular

Akreditif açmak için ne kadar teminat gerekir?

Bankanızın risk değerlendirmesine göre akreditif tutarının %10 ile %100'ü arasında teminat gerekir. KGF kefaleti devreye girebilir.

Akreditif açma süreci ne kadar sürer?

Standart bir akreditif açma süreci 2-5 iş günü sürer. Komplex koşullar bu süreyi uzatabilir.

Belge uyumsuzluğu (discrepancy) durumunda ne yapılır?

Banka uyumsuzluk bildirimi yapar ve ithalatçıya danışır. İthalatçı, uyumsuzlukları kabul edebilir veya reddedebilir.

Akreditif ile vade farkı (usance) yapılabilir mi?

Evet, akreditifte 30, 60, 90 veya 180 gün vadeli ödeme koşulu belirtilebilir.

Akreditiften fark (tolerance) ne demektir?

Tutar ve miktarda izin verilen sapma payıdır. UCP 600 uyarınca, miktar belirtilmemişse %5 tolerans uygulanır.

Eximbank akreditif kredisi nasıl kullanılır?

Türk Eximbank, TL ve döviz cinsinden akreditif finansmanı sunar. Faiz oranları piyasa altında olup vade 12-360 gün arasındadır.