TurkExim Menü Çubuğu
TurkExim Logo IMPORTERS EXPORTERS BILL OF LADING AND CUSTOMS DATA

Kimya Sektörü İthalatında REACH Uyumu

İçindekiler

REACH Yönetmeliğine Genel Bakış

REACH (Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals - Kayıt, Değerlendirme, İzin ve Kısıtlama), Avrupa Birliği'nin kimyasal maddelerin yönetimine ilişkin kapsamlı düzenlemesidir. 1 Haziran 2007 tarihinde yürürlüğe giren REACH Yönetmeliği (EC No 1907/2006), kimyasal maddelerin insan sağlığı ve çevre üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi ve yönetmeyi amaçlamaktadır. Türkiye, AB-Türkiye Gümrük Birliği çerçevesinde REACH yönetmeliğini uyumlaştırmış olup, Türk kimya sektörü ithalatçıları için REACH uyumu zorunlu bir gerekliliktir.

REACH yönetmeliği kapsamında, Avrupa Birliği'ne veya Türkiye'ye 1 ton/yıl ve üzerinde kimyasal madde ithal eden firmaların kayıt yapması zorunludur. Bu gereklilik, ithalatçı firmalar üzerinde önemli bir idari ve mali yük oluşturmaktadır. İthalat taleplerinizi ithalat talepleri ana sayfamızdan takip edebilir, sektörel analizler için sektörel ithalat talepleri sayfamıza göz atabilirsiniz. Kimya sektörü detayları için Kimya ve Petrokimya İthalat Talepleri sayfamıza başvurabilirsiniz.

REACH yönetmeliğinin temel prensipleri, kimyasal maddelerin sorumluluğunun sanayide olması, risk yönetiminin ön planda tutulması, alternatif madde geliştirmenin teşvik edilmesi ve bilimsel temelli karar alma yaklaşımıdır. Yönetmelik, yaklaşık 30.000 farklı kimyasal maddenin kayıt altına alınmasını hedeflemektedir.

REACH Kapsamı ve Kimyasal Tanımlama

REACH yönetmeliği, tüm kimyasal maddeleri tek başına veya karışımlar içinde kapsamaktadır. Ancak bazı maddeler REACH kapsamı dışında tutulmuştur. REACH kapsamı dışındaki maddeler arasında radyoaktif maddeler, gümrük denetimine tabi maddeler, tehlikeli olmayan atıklar ve belirli ilaç bileşenleri bulunmaktadır. Ayrıca, gıda ve yem Maddeleri Yönetmeliği kapsamında gıda zincirinde kullanılan maddeler de REACH kapsamı dışındadır.

Kimyasal maddelerin REACH kapsamında tanımlanması, maddenin kimyasal yapısına göre yapılmaktadır. EINECS (Avrupa Ticari Mevcut Maddeler Envanteri) ve ELINCS (Avrupa Bildirilen Maddeler Listesi) numaraları, madde tanımlamasında kullanılan temel referans sistemleridir. İthalatçıların, ithal ettikleri maddelerin EINECS/ELINCS numaralarını bilmeleri ve bu numaralara göre REACH durumlarını kontrol etmeleri gerekmektedir.

  • Azaltılmış kayıt: 1-10 ton/yıl arası tonajda kayıt gerektiren maddeler. Sınırlı bilgi seti ile kayıt yapılabilir.
  • Standart kayıt: 10-100 ton/yıl arası tonajda kayıt gerektiren maddeler. Genişletilmiş bilgi seti gerekmektedir.
  • Tam kayıt: 100 ton/yıl ve üzeri tonajda kayıt gerektiren maddeler. Tam bilgi seti ve maliyetli test verileri gerekmektedir.

Kayıt Süreci ve Tonaj Sınırları

REACH kayıt süreci, ECHA (Avrupa Kimyasallar Ajansı) üzerinden gerçekleştirilmektedir. Kayıt sürecinde aşağıdaki adımlar izlenmektedir:

  • Ön-kayıt (Pre-registration): 1 Haziran 2008 tarihinde tamamlanmış olup, yeni maddeler için geçerli değildir. Mevcut maddelerin SEIF (Benzer Substances Information Exchange Forumu) sürecinde tanımlanmasını sağlamıştır.
  • Teknik dosya hazırlama: Maddenin kimyasal tanımlaması, üretim ve kullanım bilgileri, güvenlik bilgileri ve maruz kalma senaryoları teknik dosyada yer almaktadır.
  • Kimyasal Güvenlik Raporu (CSR): 10 ton/yıl ve üzeri tonajda zorunlu olan, maddenin risk değerlendirmesini içeren rapor.
  • Kayıt başvurusu: ECHA'ya yapılan resmi başvuru. Ücret ödemesi ve belge ibrazı gerekmektedir.
  • Kayıt numarası alınması: Başarılı kayıt başvurusu sonucunda ECHA tarafından verilen benzersiz kayıt numarası.

Tonaj sınıflarına göre kayıt süreleri ve gereksinimler farklılık göstermektedir. 1-10 ton/yıl arası maddeler için kayıt ücreti daha düşük olup, gerekli test verileri daha sınırlıdır. 1000 ton/yıl ve üzeri maddeler için ise kapsamlı test paketi ve yüksek kayıt ücreti gerekmektedir. Kayıt ücretleri, tonaj sınıfına göre 1.600 Euro ile 35.000 Euro arasında değişmektedir.

Güvenlik Veri Sayfası (SDS)

Güvenlik Veri Sayfası (Safety Data Sheet - SDS), REACH yönetmeliği kapsamında kimyasal maddeler ve karışımlar için zorunlu olan bir belgedir. SDS, maddenin tehlikelerini, güvenli kullanım koşullarını, acil durum önlemlerini ve çevresel etkilerini açıklamaktadır. 16 bölümden oluşan SDS, Türkçeye çevrilmiş olarak gümrüğe ve kullanıcılara ibraz edilmelidir.

SDS'nin zorunlu bölümleri şunlardır: Madde/karışım ve şirket tanımlaması, tehlikelerin belirlenmesi, bileşim bilgileri, ilk yardım tedbirleri, yangınla mücadele tedbirleri, kazaya karşı önlemler, taşıma ve depolama, maruz kalma kontrolü ve kişisel koruyucu donanım, fiziksel ve kimyasal özellikler, kararlılık ve reaktivite, toksikolojik bilgiler, ekolojik bilgiler, bertaraf, taşımacılık bilgileri, mevzuat bilgileri ve diğer bilgiler. 2015 yılından itibaren CLP yönetmeliğine uygun eSDS (genişletilmiş SDS) formatı zorunlu hale gelmiştir.

Sınıflandırma ve Etiketleme (CLP)

CLP Yönetmeliği (EC No 1272/2008), kimyasal maddelerin ve karışımların sınıflandırılması, etiketlenmesi ve ambalajlanmasına ilişkin AB düzenlemesidir. GHS (Küresel Uyumlaştırılmış Sistem) temel alınarak hazırlanan CLP, maddelerin fiziksel, sağlık ve çevresel tehlikelerini belirlemektedir.

  • Fiziksel tehlikeler: Patlayıcılar, alevlenir gazlar, alevlenir sıvılar, oksitleyici maddeler ve basınçlı gazlar.
  • Sağlık tehlikeleri: Akut toksisite, cilt tahrişi, cilt hassasiyeti, mutajenite, kanserojenite ve üreme toksisitesi.
  • Çevresel tehlikeler: Su ortamı için akut ve kronik toksisite, ozon tabakasına zarar.

CLP etiketlerinde tehlike beyanı (H-cümlecikleri), önlem beyanı (P-cümlecikleri), uyarı sembolleri (diamond şeklinde) ve sinyal sözcükleri (Tehlike veya Uyarı) yer almaktadır. İthalatçıların, CLP uyumlu etiketlemeyi sağlamaları ve Türk Gıda Kodeksi'ne uygun çeviri yapmaları gerekmektedir.

Özgün Maddeler ve Kısıtlamalar

REACH Yönetmeliğinin Ek XIV listesinde yer alan Özgün Maddeler (Authorisation), yüksek endişe yaratan maddeler olarak tanımlanmaktadır. SVHC (Substances of Very High Concern) listesinde yer alan maddeler, kanserojen, mutajen, üreme toksisitesi (CMR), kalıcı, biriken ve toksik (PBT) veya çok kalıcı ve çok biriken (vPvB) özelliklere sahiptir. Bu maddelerin ithalatı için özel izin alınması gerekmektedir.

Ek XVII listesinde yer alan kısıtlamalar, belirli maddelerin piyasaya arzını ve kullanımını sınırlamaktadır. Kısıtlanan maddeler arasında kurşun, kadmiyum, cıva, aziridin, benzene ve bazı ftalatlar bulunmaktadır. İthalatçıların, REACH kısıtlama listesini düzenli olarak kontrol etmeleri ve ithal ettikleri maddelerin bu listeye girip girmediğini doğrulamaları gerekmektedir.

Türkiye'de REACH Uygulaması

Türkiye'de REACH yönetmeliğinin uygulanması, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve TÜBİTAK üzerinden gerçekleştirilmektedir. AB-Türkiye Gümrük Birliği çerçevesinde, REACH kaydı olan maddelerin Türkiye'ye ithalatı serbest olup, kayıt olmayan maddelerin ithalatı kısıtlanmaktadır. Türk ithalatçılar, ECHA üzerinden Only Representative (OR) atayarak veya doğrudan kayıt başvurusu yaparak REACH uyumluluğunu sağlayabilmektedir.

Türkiye'de REACH uyum sürecinde dikkat edilmesi gereken hususlar arasında Türkçe SDS zorunluluğu, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na bildirim yükümlülüğü, KKDIK (Türkiye REACH uyum yönetmeliği) kapsamındaki ek gereksinimler ve gümrük kontrol süreçleri yer almaktadır. Özellikle SVHC maddelerin ithalatında bildirim yükümlülüğü, Türk mevzuatında da zorunlu hale gelmiştir.

Uyum Maliyeti ve Stratejik Yaklaşımlar

REACH uyum maliyeti, madde tonajı, maddenin tehlike sınıfı ve gerekli test sayısına göre önemli ölçüde değişebilmektedir. 1-10 ton/yıl tonajında REACH kayıt maliyeti 5.000-15.000 Euro arasındayken, 100-1.000 ton/yıl tonajında bu maliyet 30.000-80.000 Euro'ya çıkabilmektedir. Kayıt maliyetine ek olarak danışmanlık, test ve idari masraflar da hesaba katılmalıdır.

  • Tedarikçi seçiminde REACH durumu kontrolü: Kayıtlı maddeleri tercih etmek, ek kayıt maliyetini önlemektedir.
  • SÜF (SÜbstance Information Exchange Forumu): Aynı maddenin birden fazla ithalatçısı tarafından kaydedilmesi durumunda data paylaşımı maliyeti düşürmektedir.
  • Alternatif madde araştırması: SVHC listesindeki maddeler için alternatif geliştirmek uzun vadede maliyet avantajı sağlayabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

REACH kaydı olmayan kimyasal madde ithal edilebilir mi?

Hayır, REACH kaydı olmayan maddelerin AB ve Türkiye'ye 1 ton/yıl ve üzerinde ithalatı yasaktır. İthalat öncesi maddenin REACH durumunun ECHA web sitesinden kontrol edilmesi gerekmektedir.

SDS belgesi Türkçeye çevrilmeli mi?

Evet, REACH ve KKDIK yönetmelikleri uyarınca, Güvenlik Veri Sayfası kullanıcının dilinde hazırlanmalıdır. Türkiye'de SDS'nin Türkçe olarak ibraz edilmesi zorunludur.

SVHC listesindeki maddeler için ne yapılmalıdır?

SVHC listesindeki maddeleri 1 ton/yıl ve üzerinde ithal eden firmaların ECHA'ya bildirim yapması zorunludur. Ayrıca tedarik zinciri boyunca bilgi aktarım yükümlülüğü bulunmaktadır.

REACH kayıt ücreti ne kadar?

Kayıt ücretleri tonaj sınıfına göre 1.600 Euro ile 35.000 Euro arasında değişmektedir. 1-10 ton/yıl için düşük, 1000 ton/yıl üzeri için yüksek ücret uygulanmaktadır.

Only Representative nedir?

AB veya Türkiye'de yerleşik olmayan üretici adına REACH kayıt yükümlülüğünü devralan yetkili temsilcidir. OR ataması, AB dışından madde ithal eden firmalar için yaygın bir stratejidir.

REACH ve KKDIK arasındaki fark nedir?

KKDIK, Türkiye'nin REACH uyum yönetmeliğidir. AB REACH ile benzer yapıda olup, bazı Türk özel düzenlemeleri içermektedir. KKDIK kapsamında Türkiye'ye 1 ton/yıl üzeri madde ithal edenler Çevre Bakanlığı'na kayıt yapmalıdır.