İthalat taleplerinde çevre mevzuatı ve uyum konusu, ürünlerin çevre üzerindeki olumsuz etkilerini minimize etmeyi amaçlayan kapsamlı bir düzenlemeler bütünüdür. Türkiye, AB uyum süreci kapsamında çevre mevzuatını uluslararası standartlara paralel olarak güncellemiştir. İthalatçılar, hedef ürünlerinin çevresel düzenlemelere uygunluğunu sağlamakla yükümlüdür. Bu uyum, yalnızca yasal bir zorunluluk değil, aynı zamanda kurumsal sorumluluk ve sürdürülebilirlik ilkesinin bir gereğidir.

EEE Yönetmeliği (Elektrikli Elektronik Eşyalar)

Elektrikli ve Elektronik Eşyalar (EEE) Yönetmeliği, elektrikli elektronik ürünlerin çevreye olan etkilerini düzenleyen temel mevzuattır. Bu yönetmelik, ürünlerin tasarım aşamasından başlayarak yaşam döngüsünün sonuna kadar çevre dostu olmasını hedefler. İthalatçılar, EEE Yönetmeliği kapsamında aşağıdaki yükümlülükleri yerine getirmelidir:

• Ürünün CE uygunluk beyanı ve teknik dosyasını hazırlamak
• EC (Avrupa Konformite) işareti ve üretici kayıt numarasını taşımak
• Ürün ambalajında çevre sembolü ve çöp kutusu sembolü yer vermek
• Atık elektrikli elektronik eşya (AEEE) geri kazanım katkı payını ödemek
• Ürünün WEEE (Atık Elektrikli Elektronik Eşya) Yönetmeliği'ne uygunluğunu sağlamak

RoHS Yönetmeliği (Zararlı Maddeler Kısıtlaması)

RoHS (Restriction of Hazardous Substances) Yönetmeliği, elektrikli elektronik ürünlerde belirli zararlı maddelerin kullanımını kısıtlar. Türkiye'de uygulanan RoHS kapsamında şu maddeler ürün içinde bulunamaz veya sınır değerlerin altında olmalıdır:

• Kurşun (Pb): Maksimum %0,1 ağırlık oranında
• Cıva (Hg): Maksimum %0,1 ağırlık oranında
• Kadmium (Cd): Maksimum %0,01 ağırlık oranında
• Seksivalent krom (Cr6+): Maksimum %0,1 ağırlık oranında
• Polybrominated biphenyls (PBB): Maksimum %0,1 ağırlık oranında
• Polybrominated diphenyl ethers (PBDE): Maksimum %0,1 ağırlık oranında

RoHS uyumlu olmayan ürünlerin Türkiye'ye ithalatı yasaktır. İthalatçılar, tedarikçiden RoHS uygunluk beyanı ve test raporu talep etmelidir. Üçüncü parti laboratuvar testleri (XRF analizi, ICP-MS) ile RoHS uyumluğu kanıtlanabilir.

REACH Tüzüğü ve Kimyasal Güvenlik

REACH (Registration, Evaluation, Authorisation and Restriction of Chemicals) Tüzüğü, kimyasal maddelerin kayıt, değerlendirme, izin ve kısıtlama süreçlerini düzenleyen kapsamlı bir Avrupa mevzuatıdır. Türkiye'de de REACH benzeri bir sistem (KKDİK - Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması) uygulanmaktadır.

İthalatçıların REACH/KKDİK kapsamındaki yükümlülükleri şunlardır:

• Öncelikli kayıt: Yıllık 1 ton ve üzeri miktarlarda kimyasal madde ithalatı için kayıt yapılması
• SVHC bildirimi: Çok endişe verici maddeler (SVHC) içeren ürünlerde tedarik zinciri bilgilendirmesi
• Güvenlik veri sayfası (SDS): Tehlikeli maddeler için SDS sunulması ve Türkçeye çevrilmesi
• İzin başvurusu: Kısıtlanmış maddeler için Ekonomi Bakanlığı'ndan izin alınması

CLP Yönetmeliği (Sınıflandırma, Etiketleme ve Ambalajlama)

CLP (Classification, Labelling and Packaging) Yönetmeliği, kimyasal maddelerin ve karışımların sınıflandırılması, etiketlenmesi ve ambalajlanması kurallarını belirler. Türkiye'de CLP uyarınca tehlikeli maddeler GHS (Globally Harmonised System) kriterlerine göre sınıflandırılır. Ürün ambalajında tehlike sembolleri, sinyal kelimeleri (Tehlikeli, Uyarı) ve uyarı ifadeleri yer almalıdır. İthalatçılar, CLP uyumlu etiket ve ambalaj kullanmak zorundadır.

Enerji Verimliliği ve Etiketleme

Enerji Etiketleme Yönetmeliği, enerji tüketen ürünlerin enerji verimlilik sınıfını belirtmeyi zorunlu kılar. İthalatçılar, enerji etiketi olmayan ürünleri Türkiye'ye sokamaz. Enerji etiketi, ürünün enerji tüketimini A (en verimli) ile G (en az verimli) arasında sınıflandırır. Bu etiketleme, beyaz eşya, aydınlatma, televizyon, klima ve ısıtma cihazları gibi ürünlerde zorunludur.

Atık Yönetimi ve Geri Kazanım

İthalatçılar, ürünlerin yaşam döngüsü sonunda oluşacak atıkların yönetiminden de sorumludur. Atık Elektrikli Elektronik Eşyalar (AEEE) Yönetmeliği kapsamında, ithalatçılar AEEE geri kazanım sisteme kayıt olmak ve geri kazanım katkı payı ödemek zorundadır. Ayrıca Ambalaj Atıkları Yönetmeliği uyarınca, ithalatçılar ambalaj atıklarının geri kazanımını sağlamakla yükümlüdür.

Pil ve akümülatör ithalatında ise Pil ve Akümülatörler Yönetmeliği kapsamında geri kazanım yükümlülüğü ve ağır metal sınır değerleri uygulanır. Kurşun-asit pillerde, nikel-kadmium pillerde ve cıva içeren pillerde özel düzenlemeler mevcuttur.

Sık Sorulan Sorular

RoHS nedir ve hangi ürünleri kapsar?

RoHS, elektrikli elektronik ürünlerde 6 zararlı maddenin (kurşun, cıva, kadmiyum, Cr6+, PBB, PBDE) kullanımını kısıtlayan yönetmeliktir. Tüm elektrikli elektronik eşyalar bu kapsamdadır.

REACH/KKDİK kaydı nasıl yapılır?

Yıllık 1 ton üzeri kimyasal madde ithalatında, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na (TÜRK-REACH) ön kayıt ve tam kayıt başvurusu yapılmalıdır. Kayıt için SDS, test raporları ve kullanım bilgileri gerekir.

Enerji etiketi zorunlu mu?

Evet, enerji tüketen ürünlerde (beyaz eşya, aydınlatma, klima, TV vb.) enerji etiketi zorunludur. Etiket, ürünün enerji verimlilik sınıfını (A-G) gösterir.

AEEE geri kazanım katkı payı nedir?

İthalatçıların, ithal ettikleri elektrikli elektronik ürünlerin atık yönetimini finanse etmek için ödediği katkı payıdır. AEEE yetkili kuruluşlarına kayıt olunarak bu ödeme yapılır.

Güvenlik veri sayfası (SDS) nasıl olmalıdır?

SDS, 16 bölümden oluşmalı ve GHS kriterlerine uygun olarak hazırlanmalıdır. Türkiye'ye ithal edilen kimyasallar için SDS Türkçe olarak sunulmalıdır.

Çevre mevzuatına uymamanın cezaları nelerdir?

Çevre mevzuatına aykırı ithalatta idari para cezaları, ürünün iadesi, imhası ve ithalatçının sicil kaydının geçici olarak dondurulması gibi yaptırımlar uygulanır. Ceza miktarları ürünün CIF değerinin belirli bir oranına göre hesaplanır.

Çevre mevzuatı ve uyum hakkında detaylı bilgi için Türkiye İthalat Talepleri ve İthalat Taleplerinde Gümrük ve Mevzuat sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.