Gaziantep Fıstık Baklava ve Gıda Teknolojisi Parkında Küresel İhracat
Gaziantep Fıstık Baklava ve Gıda Teknolojisi Parkında Küresel İhracat
TurkExim Dış Ticaret Danışmanlık |
Gaziantep, Güneydoğu Anadolu'nun en kalabalık ve en kapsamlı sanayi altyapısına sahip ili olarak yaklaşık iki milyon yüz elli bin nüfusa ev sahipliği yapmaktadır. Şehir, Türkiye'nin en büyük fıstık üretim ve işleme merkezi olup, dünya antep fıstığı üretiminin yaklaşık yüzde altmışını karşılamaktadır. Gaziantep, aynı zamanda UNESCO Yaratıcı Şehirler Ağı'nda gastronomi kategorisinde yer alan, dünyanın en önemli baklava ve tatlı üretim merkezlerinden biridir. Yılda ortalama dört yüz bin ton fıstık işlenmekte olup, baklava üretimi elli bin tonu, diğer tatlılar yüz elli bin tonu aşmaktadır. Gaziantep OSB, Türkiye'nin en büyük organize sanayi bölgelerinden biri olarak yedi bin dönüm arazi üzerinde beş bin firma ile faaliyet göstermektedir. Gıda Teknoloji Parkı, gıda Ar-Ge ve inovasyon merkezi olarak uluslararası yatırımcıları çekmektedir. Halep sınır kapısı (yüz elli km), Suriye ve Irak pazarına erişimde stratejik bir konum sunmaktadır. Gaziantep'in yıllık toplam ihracat hacmi dokuz milyar doları aşmakta olup, bu değerle Türkiye'nin ihracat şampiyonu illerinden biridir. Bu rehberde Gaziantep'in fıstık-baklava ihracatı, gıda teknoloji parkı, OSB kümelenmesi ve sınır ticareti incelenmektedir.
Hızlı Cevap: Gaziantep, dünya antep fıstığı üretiminin %60'ını karşılayan, yıllık 9 milyar dolar ihracat hacmiyle Türkiye'nin en büyük gıda ve tekstil ihracat merkezidir.
450K ton
Yıllık Fıstık Üretimi
$9 Milyar
Yıllık Toplam İhracat
5.000+
OSB Firma Sayısı
50K ton
Yıllık Baklava Üretimi
Gaziantep fıstık ve baklava üretim tesisleri OSB kümelenmesi
Gaziantep İhracat Adımları
1. Fıstık işleme tesisinizde IR ayıklama ve aflatoksin kontrol sistemini kurun
2. HACCP, ISO 22000 ve BRC gıda güvenliği sertifikalarını alın
3. AB coğrafi işaret tescilinden yararlanarak baklava ve fıstık ürünlerinizi markalaştırın
4. Halep veya Habur sınır kapısı üzerinden Irak/Suriye pazarına kara yolu sevkiyat planı yapın
5. Gaziantep Gıda Teknoloji Parkı Ar-Ge desteği ile ürün geliştirme projesi başlatın
Ürün
Yıllık Üretim
İhracat Oranı
Başlıca Pazar
İhracat Değeri
Fıstık (işlenmiş)
400 bin ton
%55
ABD, Almanya, Çin
$1.2 Milyar
Baklava
50 bin ton
%30
Almanya, ABD, BAE
$250 Milyon
Tekstil
150 bin ton
%60
Irak, ABD, İngiltere
$1.5 Milyar
Kimya
80 bin ton
%45
Irak, Suriye, BAE
$600 Milyon
Gaziantep Fıstık Üretimi ve Dünyanın En Büyük Fıstık İhracatçısı Konumu
Gaziantep, Türkiye antep fıstığı üretiminin merkez üssü olup, il ve çevresinde (Nizip, Şanlıurfa, Siirt) yılda ortalama dört yüz elli bin ton çiğ fıstık üretilmektedir. Bu üretim, dünya antep fıstığı arzının yaklaşık yüzde altmışını oluşturmaktadır. Gaziantep'te iki yüz elli fıstık işleme tesisi bulunmakta olup, yılda dört yüz bin ton kavrulmuş ve ayıklanmış fıstık işlenmektedir. Fıstık ihracatında başlıca pazarlar arasında ABD, Almanya, İtalya, İspanya, BAE ve Çin yer almaktadır. Gaziantep fıstığı, baklava, dondurma, çikolata ve gıda sanayiinde ham madde olarak kullanılmaktadır. Fıstık ihracatında en kritik konu, aflatoksin seviyesidir. AB pazarında maksimum aflatoksin B1 seviyesi 2 ppb, toplam aflatoksin 4 ppb olmalıdır. Gaziantep fıstık üreticileri, aflatoksin kontrolü için IR (infrared) ayıklama teknolojisi ve HACCP sistemleri kullanmaktadır. Antep Fıstığı Araştırma Enstitüsü, fıstık kalitesi, hastalık kontrolü ve verim artırma konularında Ar-Ge çalışmaları yürütmektedir. Gaziantep Ticaret Borsası, fıstık fiyatlamasında ulusal ve uluslararası referans noktasıdır.
Baklava ve Geleneksel Şekerli Gıda Ürünleri Uluslararası Pazar Dağılımı
Gaziantep, Türkiye'nin ve dünyanın en büyük baklava üretim merkezi olup, yılda ortalama elli bin ton baklava üretilmektedir. İlde beş yüzden fazla baklava üretim tesisi faaliyet göstermektedir. Baklava ihracatında başlıca pazarlar arasında Almanya, ABD, Suudi Arabistan, BAE, Irak ve Avustralya'daki Türk diasporası yoğunluklu bölgeler yer almaktadır. Yılda ortalama on beş bin ton baklava ihraç edilmektedir. Baklava ihracatında en büyük zorluk, raf ömrüdür. Oda sıcaklığında üç ile yedi gün, soğukta (+4 derece) ortalama on beş gün raf ömrü bulunmaktadır. Bu durum, uzak pazarlara hava yolu ile sevkiyatı zorunlu kılmaktadır. Gaziantep'teki baklava üreticileri, vakum paketleme ve modifiye atmosfer paketleme (MAP) teknolojisi ile raf ömrünü yirmi bir güne uzatmaktadır. Ayrıca baklava dışında katmer, künefe, kümbet ve pestil gibi geleneksel tatlılar da üretilmekte ve ihraç edilmektedir. Gaziantep baklavası, 2013 yılında AB coğrafi işaret tescili almıştır. Bu tescil, ürünün benzersizliğini korumakta ve uluslararası pazarda taklit ürünlere karşı hukuki koruma sağlamaktadır.
Gaziantep Gıda Teknoloji Parkı ve İnovasyon Ekosistemi
Gaziantep Gıda Teknoloji Parkı, Gaziantep Üniversitesi ve Gaziantep OSB işbirliğiyle kurulan, gıda Ar-Ge ve inovasyon merkezi olarak faaliyet göstermektedir. Park, beş bin metrekare kapalı alan üzerinde otuz Ar-Ge laboratuvarı, iki pilot üretim tesisi ve on beş gıda start-up'ına ev sahipliği yapmaktadır. Ar-Ge alanlarında en çok çalışılan konular arasında yeni gıda ürün geliştirme, ambalaj teknolojisi (aktif ve akıllı ambalaj), gıda güvenliği test yöntemleri ve sürdürülebilir gıda üretimi yer almaktadır. Gıda Teknoloji Parkı, TÜBİTAK ve AB Horizon Europe fonlarından destek alan projeler yürütmektedir. Park bünyesinde kurulan Gıda Analiz Laboratuvarı, aflatoksin, mikrobiyolojik ve kimyasal analiz hizmetleri sunmaktadır. Gaziantep gıda sektörü, son beş yılda Ar-Ge'ye toplam dört yüz elli milyon TL yatırım yapmıştır. Gaziantep Valiliği, gıda inovasyonunu teşvik etmek için gıda start-up'larına hibe programları (Gaziantep Gıda İnovasyon Fonu) düzenlemektedir. Park, uluslararası gıda firmaları ile işbirliği protokolleri imzalayarak teknoloji transferi sağlamaktadır.
Halep Sınır Kapısı ve Suriye-Irak Pazarına Erişim Stratejileri
Gaziantep, Suriye sınırına yaklaşık yüz elli kilometre mesafede olup, bu durum şehri Suriye ve Irak pazarına erişimde stratejik bir konumda kılmaktadır. Önceki yıllarda aktif olan Halep sınır kapısı, Suriye iç savaşı nedeniyle kısıtlı çalışmaktadır. Bununla birlikte, Gaziantep'ten Suriye'ye (İdlib, Halep) ve Irak'a (Kuzey Irak) kara yolu ile sevkiyat devam etmektedir. Suriye pazarına ihraç edilen başlıca ürünler arasında fıstık, baklava, gıda maddeleri, tekstil ve inşaat malzemeleri yer almaktadır. Irak pazarı ise Gaziantep ihracatının en büyük hedef pazarlarından biri olup, yılda ortalama bir buçuk milyar dolarlık ihracat yapılmaktadır. Başlıca ihraç edilen ürünler fıstık, gıda, tekstil, kimyasal maddeler ve inşaat malzemeleridir. Gaziantep-Irak güzergahında, Habur sınır kapısı üzerinden Kuzey Irak'a (Erbil, Süleymaniye) ulaşılmaktadır. Transit süresi ortalama on iki saattir. Gaziantep Valiliği ve Gaziantep Ticaret Odası, Suriye ve Irak pazarlarına yönelik ticaret heyetleri ve ikili iş forumları düzenlemektedir. Sınır ticareti, Gaziantep ekonomisinin önemli bir bileşenidir.
Gaziantep OSB Kümelenme Modeli ve Tekstil Sektörü İhracat Kapasitesi
Gaziantep Organize Sanayi Bölgesi, Türkiye'nin en büyük OSB'lerinden biri olup, yedi bin dönüm arazi üzerinde beş bin firma ile faaliyet göstermektedir. OSB, gıda, tekstil, kimya, plastik ve metal işleme sektörlerinde yoğunlaşmış olup, kümelenme (cluster) modeliyle uluslararası rekabet gücünü artırmaktadır. Gaziantep tekstil sektörü, yılda ortalama yüz elli bin ton iplik ve kumaş üretimi yapmaktadır. İhracat hacmi bir buçuk milyar doları aşmaktadır. Başlıca hedef pazarlar Irak, Suriye, ABD, Almanya ve İngiltere'dir. Gaziantep tekstili, özellikle ev tekstili (perde, halı, yatak çarşafı) ve hazır giyim (erkek gömlek, pantolon) alanlarında güçlüdür. OSB kümelenme modeli, tedarik zinciri optimizasyonu, ortak lojistik, ortak Ar-Ge ve ortak pazar geliştirme imkanı sunmaktadır. Gaziantep OSB yönetimi, ihracatçı firmalara gümrükleme, depolama ve lojistik destek hizmetleri sunmaktadır. Son yıllarda OSB, yeşil sanayi ve sürdürülebilirlik hedefleri kapsamında atık geri dönüşüm ve enerji verimliliği projeleri yürütmektedir. Gaziantep OSB, Türkiye'nin en büyük ihracat yapan OSB'lerinden biri olup, yıllık toplam ihracat hacmi dört milyar doları aşmaktadır.
Gaziantep Fıstık ve Gıda Dış Ticaret Bilgileri
Gaziantep fıstığı dünya üretiminin yüzde kaçını karşılamaktadır?
Gaziantep ve çevresi, dünya antep fıstığı üretiminin yaklaşık yüzde altmışını karşılamaktadır. Yılda ortalama 450 bin ton çiğ fıstık üretilmekte olup, bunun 400 bin tonu Gaziantep'teki 250 işleme tesisinde kavrulup ayıklanmaktadır. Başlıca pazarlar ABD, Almanya, İtalya ve Çin'dir.
Gaziantep baklavası hangi ülkelere ihraç edilmektedir?
Gaziantep baklavası yılda ortalama 15 bin ton ihracat hacmiyle Almanya, ABD, Suudi Arabistan, BAE, Irak ve Avustralya'ya ihraç edilmektedir. Soğuk zincir (+4 derece) ile raf ömrü 15 güne uzatılabilmektedir. AB coğrafi işaret tescili bulunmaktadır.
Gaziantep OSB'de kaç firma faaliyet göstermektedir?
Gaziantep OSB'de 5 bin firma faaliyet göstermekte olup, yedi bin dönüm arazi üzerinde kuruludur. Yıllık toplam ihracat hacmi 4 milyar doları aşmaktadır. Gıda, tekstil, kimya ve metal işleme sektörlerinde yoğunlaşmıştır.
Gaziantep Gıda Teknoloji Parkı hangi hizmetleri sunmaktadır?
Gaziantep Gıda Teknoloji Parkı, 30 Ar-Ge laboratuvarı, 2 pilot üretim tesisi ve 15 start-up ile gıda Ar-Ge ve inovasyon merkezi olarak faaliyet göstermektedir. Aflatoksin analizi, mikrobiyolojik test, ambalaj teknolojisi geliştirme ve yeni gıda ürün Ar-Ge'si konularında hizmet sunmaktadır.
Gaziantep'ten Irak'a ihracat ne kadardır?
Gaziantep'ten Irak'a yılda ortalama 1,5 milyar dolarlık ihracat yapılmaktadır. Bu değer, Gaziantep toplam ihracatının yaklaşık yüzde on yedisini oluşturmaktadır. Başlıca ihraç ürünleri fıstık, gıda maddeleri, tekstil ve inşaat malzemeleridir. Habur sınır kapısı üzerinden sevkiyat yapılmaktadır.
Gaziantep dış ticaret süreçlerinizi profesyonel yönetmek ister misiniz? Uzman kadromuzla gümrük, lojistik ve sözleşme süreçlerinde yanınızdayız.
