Erzurum Kuzeydoğu Hububat Lojistiği ve Kaşmir Keçi Pazarı Ticareti
Erzurum Kuzeydoğu Hububat Lojistiği ve Kaşmir Keçi Pazarı Ticareti
TurkExim Dış Ticaret Danışmanlık |
Erzurum, Doğu Anadolu'nun en büyük ili ve Kuzeydoğu Anadolu'nun lojistik merkezi olarak yaklaşık yedi yüz elli bin nüfusa ev sahipliği yapmaktadır. Şehir, deniz seviyesinden bin dokuz yüz elli metre yükseklikte konumlanan, Türkiye'nin en soğuk illerinden biri olup, bu iklimsel özellik hububat tarımını belirlemektedir. Erzurum, Doğu Anadolu hububat ambarının merkezinde olup, yılda ortalama dört yüz elli bin ton buğday, iki yüz bin ton arpa ve elli bin ton çavdar üretilmektedir. Bu hububat, hem yurt içi sanayiye hem de komşu ülkelere (Gürcistan, Azerbaycan, İran) ihracat edilmektedir. Erzurum ayrıca Kaşmir keçi yetiştiriciliğinde Türkiye'nin en önemli merkezlerinden biri olup, yılda elli ton Kaşmir tüyü (pashmina) üretilmektedir. Palandöken kayak merkezi, yılda elli bin turist ağırlamakta olup, turizm ekonomisi üzerinden dolaylı olarak dış ticarete katkı sağlamaktadır. Erzurum, Gürcistan sınırına (Türkgözü kapısı) yüz elli kilometre mesafede olup, bu durum sınır ticareti için stratejik bir konum oluşturmaktadır. Bu rehberde Erzurum'un hububat lojistiği, Kaşmir keçi ticareti, askeri ihaleleri ve Gürcistan sınır ticareti incelenmektedir.
Hızlı Cevap: Erzurum, yılda 450 bin ton hububat üretimi, 50 ton Kaşmir tüyü ve Türkgözü sınır kapısı ile Doğu Anadolu'nun lojistik ve sınır ticareti merkezidir.
450K ton
Yıllık Hububat Üretimi
50 ton
Kaşmir Tüyü Üretimi
150K araç
Yıllık Sınır Geçişi
50K turist
Palandöken Kayak Turisti
Erzurum hububat depoları ve Kaşmir keçi çiftlikleri
Erzurum İhracat Adımları
1. Erzurum Hububat Ticaret Borsası'na kayıt olarak fiyat ve kalite bilgisine erişin
2. Fitosaniter sertifikası ve kalite sınıflaması (nem, protein, yabancı madde) yaptırın
3. Türkgözü gümrük kapısı üzerinden Gürcistan'a karayolu veya BTK demiryolu ile sevkiyat planı yapın
4. Gürcistan'a STA kapsamında menşe şahadetnamesi alarak sıfır gümrük avantajından yararlanın
5. Kaşmir tüyü ihracatı için CITES sertifikası ve veteriner belgesi başvurusu yapın
Ürün
Yıllık Üretim
İhracat Oranı
Başlıca Pazar
Birim Fiyat
Buğday
450 bin ton
%25
Gürcistan, Azerbaycan
$250-350/ton
Arpa
200 bin ton
%20
İran, Irak
$220-300/ton
Kaşmir Tüyü
50 ton
%70
İtalya, İngiltere
$150-400/kg
Canlı Hayvan
15 bin baş
%30
Gürcistan, Irak
$200-500/baş
Erzurum Hububat Lojistik Merkezi ve Transit Ticaret Kapasitesi
Erzurum, Doğu Anadolu hububat üretiminin merkezinde konumlanmış olup, yılda ortalama dört yüz elli bin ton buğday, iki yüz bin ton arpa ve elli bin ton çavdar üretilmektedir. Bu üretim, Erzurum, Ağrı, Kars, Iğdır ve Ardahan illerinin toplam hububat kapasitesinin yaklaşık yüzde kırkını oluşturmaktadır. Erzurum'da iki büyük hububat silosu (toplam kapasitesi yüz elli bin ton) ve on beş özel depolama tesisi bulunmaktadır. Hububat ihracatında başlıca pazarlar Gürcistan, Azerbaycan, İran ve Irak'tır. Türkiye Toprak Mahsülleri Ofisi (TMO) Erzurum Bölge Müdürlüğü, hububat alım-satım ve fiyat düzenleme politikalarını yürütmektedir. Erzurum-Kars demiryolu hattı, hububat sevkiyatında kullanılmakta olup, Gürcistan'a (Tiflis) demiryolu ile ulaşılabilmektedir. Karayolu ile Gürcistan'a (Türkgözü kapısı) transit süresi ortalama üç saattir. Erzurum hububat sektöründe organik buğday üretimi de gelişmekte olup, yüz çiftlik organik sertifika almıştır. Hububat ihracatında fitosaniter sertifikası, kalite sınıflaması ve nem analizi gerekmektedir. Erzurum Hububat Ticaret Borsası, fiyat belirleme ve kalite sınıflamasında ulusal referans noktasıdır.
Kaşmir Keçi Yetiştiriciliği ve Hayvan İhracat Pazar Stratejileri
Erzurum, Türkiye'nin en önemli Kaşmir keçi yetiştiriciliği merkezlerinden biri olup, yaklaşık elli bin Kaşmir keçi varlığına sahiptir. Yılda ortalama elli ton Kaşmir tüyü (pashmina) üretilmekte olup, bu değer dünya toplam üretiminin yüzde ikisini oluşturmaktadır. Kaşmir tüyü, dünyanın en değerli doğal elyafı olarak kabul edilmekte olup, kilogram başına yüz elli ile dört yüz dolar arasında fiyatlanmaktadır. Başlıca hedef pazarlar İtalya, İngiltere, Fransa, Hindistan ve Nepal'dir. Kaşmir tüyü ihracatında CITES (Nesli Tehlike Altındaki Türler) sertifikası, veteriner sağlık sertifikası ve kalite sınıflaması (tüy uzunluğu, incelik, renk bütünlüğü) gerekmektedir. Erzurum'daki Kaşmir keçi yetiştiricileri, genellikle küçük ölçekli aile işletmeleridir. Bu durum, tedarik zinciri yönetimini zorlaştırmaktadır. Erzurum Kızılay Keçi Yetiştiricileri Birliği, üreticilere kooperatif modeliyle birleşme, toplu satış ve kalite standardizasyonu desteği sunmaktadır. Canlı hayvan ihracatı (koyun, keçi) da Erzurum'dan Gürcistan, Irak ve Azerbaycan'a yapılmaktadır. Yılda ortalama on beş bin baş keçi ve koyun ihraç edilmektedir.
Palandöken Kayak Merkezi ve Zemithermi Turizm Ekonomisi
Palandöken kayak merkezi, Erzurum'un en önemli turizm tesislerinden biri olup, yılda elli binin üzerinde kayak turisti ağırlamaktadır. Kayak sezonu kasım ayından nisan ayına kadar sürmekte olup, toplam kayak pisti uzunluğu kırk kilometreyi aşmaktadır. Palandöken, bakır kar kalitesiyle uluslararası kayak yarışlarına ev sahipliği yapmaktadır. Turizm ekonomisi, doğrudan dış ticaret üretmese de, turizm altyapı inşaatı, ekipman ithalatı (kayak, snowboard, telesiyej) ve yabancı turistlerden elde edilen döviz girdisi üzerinden dolaylı olarak dış ticarete katkı sağlamaktadır. Palandöken'deki otel ve tesislerin birçoğu Avusturya ve Fransa'dan ithal edilen ekipmanla donatılmıştır. Ayrıca Erzurum'daki zemithermi (bölgesel ısıtma) sistemi, doğalgaz bağımlılığını azaltmakta olup, bu teknoloji Almanya'dan ithal edilmektedir. Erzurum, jeotermal kaynak açısından da zengin olup, Pasinler ve Ilıca ilçelerinde termal tesisler bulunmaktadır. Kış turizmi, özellikle Gürcistan, Azerbaycan ve İran'dan gelen turistlerle uluslararası bir karakter kazanmaktadır.
Erzurum Askeri İhaleleri ve Güvenlik Sektörü Dış Ticareti
Erzurum, Türkiye'nin en büyük askeri üslerinden birine ev sahipliği yapmaktadır. 9. Kolordu Komutanlığı, Erzurum'da konuşlanmış olup, bu üssün lojistik ihtiyaçları askeri ihaleler yoluyla karşılanmaktadır. Askeri ihaleler, yiyecek-içecek tedariki, kıyafet ve ekipman, yakıt, bina bakım-onarım ve bilgi teknolojileri alanlarında gerçekleşmektedir. Askeri ihalelerinde yerel firmalar öncelikli olmakta, yeterli kapasite olmadığında ulusal ve uluslararası firmalarla sözleşme yapılmaktadır. Erzurum'daki savunma sanayii tedarikçileri, özellikle kış kıyafeti, kamp ekipmanı ve askeri gıda üretiminde uzmanlaşmıştır. Bu ürünler, NATO standartlarına uygun olarak üretilmekte olup, yurt dışına da ihraç edilebilmektedir. Erzurum'dan yapılan askeri ihracat, toplam ticaret hacminin yüzde beşini oluşturmaktadır. Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) koordinasyonunda yürütülen askeri ihaleler, Milli Savunma Bakanlığı bütçesinden finanse edilmektedir. İhale sonrası sözleşme yönetimi, Incoterms 2020 ve askeri standartlara (NATO STANAG) göre yapılmaktadır.
Gürcistan Sınır Ticareti ve BDT Ülkelerine İhracat Rotası
Erzurum, Gürcistan sınırına (Türkgözü kapısı) yüz elli kilometre mesafede olup, bu durum şehri Türkiye-Gürcistan sınır ticaretinin en önemli geçiş noktalarından biri kılmaktadır. Türkgözü gümrük kapısı, yılda ortalama yüz elli bin araç geçişine sahiptir. Gürcistan'a ihraç edilen başlıca ürünler arasında hububat (buğday, arpa), gıda maddeleri, inşaat malzemeleri ve tekstil ürünleri yer almaktadır. Gürcistan'dan Türkiye'ye ithal edilen ürünler arasında ise maden suyu, alkol, ahşap ürünleri ve meyve-sebze bulunmaktadır. Türkiye-Gürcistan STA sayesinde sanayi ürünlerinde sıfır gümrük vergisi uygulanmaktadır. Gürcistan üzerinden Azerbaycan, Ermenistan ve Orta Asya ülkelerine transit ticaret de yapılmaktadır. Erzurum-Tiflis demiryolu hattı, Baku-Tiflis-Kars (BTK) hattına bağlanmaktadır. Bu hat, Çin'den Avrupa'ya uzanan Kuşak-Yol güzergahının önemli bir parçasıdır. Erzurum-Gürcistan sınır ticareti, yılda ortalama iki yüz elli milyon dolarlık ticaret hacmine sahiptir. Sınır ticaretini geliştirmek için Erzurum Ticaret Odası, Gürcistan ile ikili iş forumları düzenlemektedir.
Erzurum Hububat ve Sınır Ticareti Bilgileri
Erzurum hububatı hangi ülkelere ihraç edilmektedir?
Erzurum hububatı (buğday, arpa, çavdar) başlıca Gürcistan, Azerbaycan, İran ve Irak'a ihraç edilmektedir. Gürcistan'a hem karayolu (Türkgözü kapısı) hem de demiryolu (Erzurum-Kars-Tiflis hattı) ile sevkiyat yapılmaktadır. Yılda ortalama yüz elli bin ton hububat ihraç edilmektedir.
Erzurum Kaşmir tüyü kalitesi dünya standartlarına uygun mudur?
Erzurum Kaşmir tüyü, tüy uzunluğu (35-45 mm), incelik (14-16 mikron) ve renk bütünlüğü açısından dünya standartlarına uygundur. İtalya ve İngiltere'deki pashmina üreticileri, Erzurum Kaşmir tüyünü birinci sınıf kalite olarak kabul etmektedir. Kilogram fiyatı 150-400 dolar arasındadır.
Türkgözü gümrük kapısından günlük ortalama kaç araç geçmektedir?
Türkgözü gümrük kapısından günlük ortalama dört yüz elli ile beş yüz arası araç geçişi yapılmaktadır. Yılda toplam yüz elli bin araç geçişi gerçekleşmektedir. Gümrük çıkış süresi ortalama bir ile üç saat arasındadır. Türkiye-Gürcistan STA kapsamında sanayi ürünlerinde sıfır gümrük vergisi uygulanmaktadır.
Erzurum'dan askeri ihracat yapılmakta mıdır?
Evet, Erzurum'daki savunma sanayii tedarikçileri, kış kıyafeti, kamp ekipmanı ve askeri gıda üretimi yaparak ihraç etmektedir. Ürünler NATO STANAG standartlarına uygun olarak üretilmektedir. Toplam savunma ihracatı, Erzurum ticaret hacminin yaklaşık yüzde beşini oluşturmaktadır.
Palandöken kayak merkezi yılda kaç turist ağırlamaktadır?
Palandöken kayak merkezi yılda ortalama elli bin kayak turisti ağırlamaktadır. Turistlerin yüzde altmışı yurt içi, yüzde kırkı Gürcistan, Azerbaycan ve İran'dan gelen yabancı turistlerdir. Kayak sezonu kasım-nisan ayları arasında sürmektedir.
Erzurum dış ticaret süreçlerinizi profesyonel yönetmek ister misiniz? Uzman kadromuzla gümrük, lojistik ve sözleşme süreçlerinde yanınızdayız.
