Balıkesir Zeytinyağı ve Seramik Sektöründe İthalat İhracat Rehberi
Balıkesir Zeytinyağı ve Seramik Sektöründe İthalat İhracat Rehberi
TurkExim Dış Ticaret Danışmanlık |
Balıkesir, Marmara ve Ege Bölgeleri arasında köprü konumunda yer alan, yüz on yedi kilometrekare yüz ölçümüyle Türkiye'nin en geniş illerinden biridir. Yaklaşık bir milyon iki yüz bin nüfusa sahip olan il, on yedi ilçesiyle hem tarımsal hem sanayi hem de turizm açısından büyük bir potansiyel barındırmaktadır. Şehir, Türkiye'nin toplam zeytin ağacı varlığının yaklaşık yüzde on beşini barındırmakta olup, Ayvalık, Burhaniye, Gömeç ve Edremit ilçeleri başta olmak üzere zeytinyağı üretiminin merkez üssü konumundadır. Balıkesir'in Bandırma ilçesindeki liman, Marmara Denizi'nin en önemli yük limanlarından biri olarak yılda sekiz milyon tonun üzerinde kargo kapasitesine sahiptir. Ayrıca ilde büyük bir seramik ve kiremit sektörü, on beş binden fazla işletmeyle faaliyet gösteren gıda sanayi ve gelişmekte olan bir makine imalat sektörü bulunmaktadır. Bandırma-Gönen-Çanakkale demiryolu hattı ve TEM otoyolu bağlantısı sayesinde lojistik erişilebilirlik yüksektir. Bu rehberde Balıkesir'in zeytinyağı ihracatı, seramik sektörü, Bandırma Limanı stratejisi, tarım ürünleri ve sanayi-ihracat fırsatları detaylı olarak ele alınmaktadır.
Hızlı Cevap: Balıkesir, Türkiye'nin en büyük zeytinyağı üretim merkezlerinden biri olup yılda 100 bin tonun üzerinde zeytinyağı ihraç etmektedir. Bandırma Limanı Marmara'nın güney kapısı olarak 8 milyon ton kargo kapasitesiyle hizmet vermektedir.
100K+
Ton Zeytinyağı/yıl
8M
Ton Liman Kapasite
350+
OSB Firma Sayısı
60+
İhracat Ülkesi
4
OSB Bölgesi
1.2M
İl Nüfusu
Balıkesir Ayvalık zeytin bahçeleri ve Bandırma liman dış ticaret danışmanlık merkezi
3. Hedef pazarın gerektirdiği ek sertifikaları düzenleyin (organik, helal, GOST)
4. BTKGİS üzerinden elektronik gümrük beyannamesi oluşturun
5. Bandırma Limanı veya İzmir Limanı üzerinden soğuk zincir sevkıyatını gerçekleştirin
Kalite Sınıfı
Asitlik Maks.
Peroksit Maks.
İhracat Fiyat (€/kg)
Hedef Pazar
Sızma (Extra Virgin)
%0.8
20 meq/kg
5.0-8.0
AB, ABD, Japonya
Riviera
%1.0
20 meq/kg
3.0-4.5
Orta Doğu, Rusya
Ham (Crude)
%2.0
35 meq/kg
2.0-3.0
Rafineri, Biodiesel
Asitli Yağ
%3.0+
40 meq/kg
1.0-2.0
Sanayi Kullanımı
Ayvalık ve Burhaniye Zeytinyağı Üretim Altyapısı ile Küresel Pazar Ağı
Balıkesir, Türkiye'nin en büyük zeytinyağı üretim merkezlerinden biri olup, yıllık ortalama yüz bin tonun üzerinde zeytinyağı çıkarma kapasitesine sahiptir. Ayvalık bölgesi, özellikle sızma zeytinyağında dünya çapında bir üne sahiptir ve İtalya, İspanya, ABD, Almanya ve Japonya başta olmak üzere altmıştan fazla ülkeye ihracat yapılmaktadır. Bölgedeki zeytinyağı fabrikalarının çoğu AB gıda standartlarına uygun üretim yaparak ISO 22000, HACCP ve organik ürün sertifikalarına sahiptir. Zeytinyağı ihracatında en kritik konu, asitlik düzeyi ve peroksit değerinin uluslararası normlara uygun olmasıdır. Sızma zeytinyağında asitlik maksimum yüzde sıfır virgül sekiz, rivierada maksimum yüzde bir olmalıdır. Ayrıca soğuk sıkım teknolojisiyle üretilen yağlar, uluslararası pazarda prim fiyatla satılmaktadır. Balıkesir Zeytinyağı Üreticileri Birliği, kalite kontrol laboratuvarları ve ihracat kooperatifleri aracılığıyla üreticilere destek sunmaktadır. Son yıllarda organik zeytinyağı talebi özellikle AB ve Kuzey Amerika pazarlarında hızla artmaktadır. Organik sertifika (EU Organic, USDA Organic) sahip üreticiler, kilogram başına ortalama dört ila altı avro arasında ihracat fiyatı elde etmektedir. Ayvalık'taki tarihi yağ fabrikaları, gastronomi turizmiyle entegre edilerek katma değer yaratmaktadır.
Edremit ve Bandırma Seramik Sektörünün Rekabet Gücü
Balıkesir seramik sektörü, özellikle Edremit ve Bandırma ilçelerinde yoğunlaşmış olup, kiremit, tuğla, seramik karo ve sanitasyon ürünleri alanlarında üretim yapılmaktadır. İlde yaklaşık yüz elli seramik ve kiremit firması faaliyet göstermekte olup, bunların yirmisi düzenli olarak ihracat gerçekleştirmektedir. Yıllık seramik ihracat hacmi elli milyon doları aşmaktadır. Başlıca hedef pazarlar arasında Irak, Suriye, Libya, Almanya ve Romanya yer almaktadır. Seramik ürünleri ihracatında CE işaretleme zorunluluğu (AB pazarı), GOST sertifikası (Rusya ve BDT ülkeleri) ve hedef pazarın ulusal standartlarına uyum kritik gerekliliklerdir. Balıkesir seramik sektörü, yerel kil yataklarının kalitesi sayesinde düşük maliyetli üretim avantajına sahiptir. Kırmızı kil rezervleri, tuğla ve kiremit üretimi için ideal bir hammadde sunmaktadır. Ayrıca banyo seramiği ve mutfak tezgahı üretiminde de kapasite artışı gözlemlenmektedir. Seramik karo sektörü, İtalya ve İspanya ile rekabet etmek zorunda olduğundan, Ar-Ge yatırımları ve dijital baskı teknolojisi kritik önem taşımaktadır. Edremit Seramik OSB, sektörel kümelenme ve ortak lojistik altyapısıyla ihracatçı firmalara önemli kolaylıklar sağlamaktadır.
Bandırma Limanı Transit Taşımacılık ve Denizyolu Lojistiği
Bandırma Limanı, Marmara Denizi'nin güney kıyısında konumlanan ve yılda sekiz milyon tonun üzerinde kargo kapasitesine sahip stratejik bir deniz ticaret kapısıdır. Liman, konteyner, genel kargo, dökme yükleme ve ro-ro terminalleriyle donatılmıştır. Bandırma'dan başlıca ihraç edilen ürünler arasında zeytinyağı, seramik, mermer blok, tarım ürünleri ve sanayi malları yer almaktadır. İthalat tarafında ise kömür, gübre, yem maddesi ve kimyasal hammadde ağırlıklıdır. Liman, İstanbul'a yaklaşık yüz elli kilometre, Bursa'ya yüz kilometre mesafede olup, Marmara bölgesinin sanayi tesislerine yakın konumuyla tercih edilmektedir. Bandırma-İstanbul feribot hattı da hem yolcu hem kargo taşımacılığında aktif olarak kullanılmaktadır. Denizyoluyla Yunanistan adalarına, İtalya'ya (Bari, Ancona) ve Ukrayna'ya düzenli seferler düzenlenmektedir. Limandaki gümrükleme işlemleri BTKGİS üzerinden elektronik olarak yürütülmekte olup, ortalama gümrük çıkış süresi altı ile on iki saat arasındadır. Bandırma Limanı, Türkiye'nin ihracat stratejisinde Marmara'nın güney kapısı olarak konumlandırılmıştır ve kapasite genişletme çalışmaları devam etmektedir.
Balıkesir Tarımsal Üretim Çeşitliliği ve Gıda İhracatı
Balıkesir, zeytinyağının yanı sıra buğday, arpa, ayçiçeği, domates, zeytin, üzüm ve peynir üretiminde de Türkiye'nin önde gelen illerinden biridir. İlde yılda ortalama altı yüz bin ton buğday, yüz elli bin ton ayçiçeği ve sekiz yüz bin ton domates üretilmektedir. Ayvalık ve Erdek ilçelerinde yoğunlaşan seracılık faaliyetleri, kış aylarında bile taze sebze ihracatına olanak tanımaktadır. Balıkesir peyniri (özellikle kelle peyniri), özgün tadıyla hem yurt içi hem yurt dışı pazarda talep görmektedir. Gıda ihracatında HACCP, ISO 22000 ve helal sertifikasyonu kritik gerekliliklerdir. İldeki gıda firmaları, konserve gıda, zeytin işleme, unlu mamuller ve süt ürünleri alanlarında dış pazarlara yönelik üretim yapmaktadır. Gönen ve Sındırgı ilçelerindeki termal tesisler, gastronomi ve sağlık turizmiyle entegre olarak bölge ekonomisine katkı sağlamaktadır. Ayçiçeği yağı üretimi de önemli bir ihracat kalemi olup, yılda ortalama elli bin ton ayçiçeği yağı ihraç edilmektedir. Balıkesir'in coğrafi işaret tescilli ürünleri arasında Ayvalık zeytinyağı, Edremit zeytinyağı ve Burhaniye kestanesi yer almaktadır.
Balıkesir Organize Sanayi Bölgeleri ve Yatırım Teşvikleri
Balıkesir'de Balıkesir OSB, Bandırma OSB, Edremit OSB ve Gönen OSB olmak üzere dört organize sanayi bölgesi faaliyet göstermektedir. Bu OSB'lerde toplamda üç binden fazla firma istihdam edilmektedir. Balıkesir OSB, en büyüğü olup, gıda, kimya, makine, metal ve ambalaj sektörlerinde yoğunlaşmıştır. Bandırma OSB ise seramik, tarım makinesi ve kimya sektörlerinde uzmanlaşmıştır. OSB firmalarının toplam ihracat hacmi yıllık ortalama bir buçuk milyar doların üzerindedir. Yatırım teşvikleri kapsamında, Balıkesir'deki yeni yatırım projeleri için KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, sigorta primi desteği ve vergi indirimi gibi avantajlar sunulmaktadır. Özellikle gıda işleme, zeytinyağı teknolojisi ve seramik Ar-Ge projeleri için hibe programları mevcuttur. Balıkesir Ticaret Odası ve Balıkesir Sanayi Odası, ihracatçı firmalara pazar geliştirme, fuar katılımı ve belgelendirme konularında destek sunmaktadır. İl, ayrıca Avrupa Birliği'nin INTERREG programları kapsamında sınır ötesi işbirliği projelerine de katılmaktadır. Teknopark altyapısı geliştirme çalışmaları, özellikle gıda teknolojisi ve seramik Ar-Ge alanlarında planlanmaktadır.
Balıkesir Dış Ticaret Süreçlerinde En Çok Sorulanlar
Balıkesir sızma zeytinyağı ihracatı için gerekli belgeler nelerdir?
Sızma zeytinyağı ihracatı için köken belgesi, analitik kontrol sertifikası (asitlik, peroksit değeri, UV absorbans), organik ürün sertifikası (organik ise), HACCP veya ISO 22000 gıda güvenliği belgesi ve hedef pazarın gerektirdiği ek sertifikalar gerekmektedir. AB pazarı için toplam aflotoksin seviyesi dört ppb'yi aşmamalıdır. Ayrıca uygun soğuk zincir taşıma sertifikası gereklidir.
Bandırma Limanı konteyner kapasitesi yıllık ne kadardır?
Bandırma Limanı, yılda yaklaşık sekiz milyon ton genel kargo ve dört yüz bin TEU konteyner kapasitesine sahiptir. Ro-ro terminali, dökme yükleme tesisi ve soğuk hava deposu ile donatılmıştır. Liman, Marmara Denizi'nde Bursa ve İstanbul sanayi tesislerine en yakın deniz çıkışı konumundadır.
Balıkesir seramik sektörü hangi ülkelere ihracat yapmaktadır?
Balıkesir seramik ürünleri başta Irak, Suriye, Libya, Almanya ve Romanya olmak üzere otuzdan fazla ülkeye ihraç edilmektedir. Özellikle kiremit ve tuğla ürünleri Irak ve Libya pazarlarında yoğun talep görmektedir. Seramik karo ürünleri ise Almanya ve Romanya'ya düzenli olarak sevkiyat edilmektedir.
Balıkesir OSB'de kaç firma ihracat yapmaktadır ve toplam ihracat ne kadardır?
Balıkesir'deki dört OSB'de toplamda üç binden fazla firma faaliyet göstermekte olup, yaklaşık dört yüz elli firma düzenli olarak ihracat gerçekleştirmektedir. Toplam ihracat hacmi yıllık ortalama bir buçuk milyar doların üzerindedir. Başlıca ihracat sektörleri gıda, seramik, kimya ve makinedir.
Ayvalık zeytinyağında organik sertifika nasıl alınır?
Organik zeytinyağı sertifikası için kontrol ve sertifikasyon kuruluşuna (ECOCERT, IMO Control, GIMDES vb.) başvuru yapılması gerekmektedir. Bağımın organik tarım standartlarına uygun işletildiğini belgeleyen üç yıllık dönüşüm süreci veya mevcut organik bağda yıllık denetimler gereklidir. AB pazarı için EU Regulation 2018/848'e, ABD pazarı için USDA NOP standartlarına uyum zorunludur.
Balıkesir dış ticaret süreçlerinizi profesyonel yönetmek ister misiniz? Uzman kadromuzla gümrük, lojistik ve sözleşme süreçlerinde yanınızdayız.
