Azərbaycan Respublikası Bankçılıq Sektoru: Korporativ Struktur və Oyunçular
Azərbaycanın bankçılıq sistemi Cənubi Qafqazın ən dinamik maliyyə strukturlarından biridir. Sektor, Azərbaycan Respublikası Mərkəzi Bankı (AMB) tərəfindən tənzimlənən və nəzarət edilən iki pilləli struktur üzərində inşa edilmişdir. Son illərdə neft-dollar gəlirlərinin şaxələndirilməsi və rəqəmsal iqtisadiyyat hədəfləri çərçivəsində bankçılıqda ciddi texnoloji transformasiya yaşanmaqdadır.
Ölkənin pul siyasətini həyata keçirir, milli valyuta olan Manatın (AZN) sabitliyini qoruyur və bank lisenziyalarına nəzarət edir. Bakı mərkəzli qurum, Basel standartlarına uyğunlaşma prosesini idarə edir.
Azərbaycanın Ən Böyük Bankları
Ölkə iqtisadiyyatında hakim olan "Böyük Üçlük" (ABB, PASHA və Kapital) ümumi bank aktivlərinin böyük bir hissəsinə nəzarət edir.
| Bankın Adı | Kateqoriya | Fərqləndirici Xüsusiyyət |
|---|---|---|
| ABB (Azərbaycan Beynəlxalq Bankı) | Dövlət Paylı | Ölkənin ən böyük aktiv həcminə malik bankı. |
| PASHA Bank | Özəl / İnvestisiya | Korporativ bankçılıq və regional ticarətdə lider. |
| Kapital Bank | Özəl / Pərakəndə | Ən geniş filial şəbəkəsi və pensiya əməliyyatları. |
| Xalq Bank | Özəl Kommersiya | Böyük miqyaslı korporativ layihələrin maliyyələşdirilməsi. |
| Bank Respublika | Özəl Kommersiya | KOB və mikro-maliyyələşdirmə sahəsində ixtisaslaşma. |
| Unibank | Özəl Kommersiya | Fərdi kreditlər və innovativ rəqəmsal həllər. |
| AccessBank | Xarici Paylı | İnkişafyönümlü maliyyələşdirmə və kiçik biznes dəstəyi. |
| Rabitabank | Özəl Kommersiya | Ticarətin maliyyələşdirilməsi və genişlənən rəqəmsal xidmətlər. |
Sektor Oyunçularının Tam Siyahısı
Azərbaycanda fəaliyyət göstərən digər mühüm lisenziyalı banklar bunlardır:
| Bankın Adı | Bankın Adı (Orijinal) |
|---|---|
| Azər-Türk Bank | Azər-Türk Bank ASC |
| Yelo Bank | Yelo Bank ASC |
| Expressbank | Expressbank ASC |
| Bank of Baku | Bank of Baku ASC |
| Muğanbank | Muğanbank ASC |
| AFB Bank | AFB Bank ASC |
| TuranBank | TuranBank ASC |
| Premium Bank | Premium Bank ASC |
| Ziraat Bank Azərbaycan | Ziraat Bank Azərbaycan ASC |
Rəqəmsal Bankçılıq və Yeniliklər
Azərbaycan bankları, xüsusilə Mobil Bankçılıq və Təmassız Ödənişlər mövzusunda sürətli irəliləyiş əldə etmişdir. PASHA Bank-ın rəqəmsal ekosistemi və ABB-nin mobil tətbiqi (TamKart), bazarda standartları müəyyən edir. Ölkə miqyasında "Nağdsız Ödənişlər" strategiyası çərçivəsində kart əməliyyatları təşviq edilir.
Xarici İnvestorlar və Beynəlxalq Əlaqələr
Azərbaycan bazarı, xüsusilə Türkiyə mərkəzli bankların (Ziraat Bank) və Avropa inkişaf fondlarının (EBRD) marağına səbəb olur. Enerji dəhlizi üzərindəki mövqeyi sayəsində xarici ticarətin maliyyələşdirilməsi banklar üçün ən gəlirli sahələrdən biridir.