Azerbaycan Cumhuriyeti Bankacılık Sektörü: Kurumsal Yapı ve Oyuncular
Azerbaycan'ın bankacılık sistemi, Güney Kafkasya'nın en dinamik finansal yapılarından biridir. Sektör, Azerbaycan Cumhuriyeti Merkez Bankası (AMB) tarafından düzenlenen ve denetlenen iki kademeli bir yapı üzerine inşa edilmiştir. Son yıllarda petro-dolar gelirlerinin çeşitlendirilmesi ve dijital ekonomi hedefleri doğrultusunda bankacılıkta ciddi bir teknolojik dönüşüm yaşanmaktadır.
Ülkenin para politikasını yürütür, ulusal para birimi olan Manat (AZN) istikrarını korur ve bankacılık lisanslarını denetler. Bakü merkezli otorite, Basel standartlarına uyum sürecini yönetmektedir.
Azerbaycan'ın En Büyük Bankaları
Ülke ekonomisinde baskın olan "Büyük Üçlü" (ABB, PASHA ve Kapital) toplam bankacılık varlıklarının büyük bir kısmını kontrol etmektedir.
| Banka Adı | Kategori | Öne Çıkan Özellik |
|---|---|---|
| ABB (Azerbaycan Beynelhalk Bankı) | Devlet Katılımlı | Ülkenin en büyük varlık toplamına sahip bankası. |
| PASHA Bank | Özel / Yatırım | Kurumsal bankacılık ve bölgesel ticarette lider. |
| Kapital Bank | Özel / Perakende | En geniş şube ağı ve emekli maaşı operasyonları. |
| Xalq Bank | Özel Ticari | Büyük ölçekli kurumsal projelerin finansmanı. |
| Bank Respublika | Özel Ticari | KOBİ ve mikro finansman alanında uzmanlık. |
| Unibank | Özel Ticari | Bireysel kredi ve inovatif dijital çözümler. |
| AccessBank | Yabancı Katılımlı | Kalkınma odaklı finansman ve küçük işletme desteği. |
| Rabitabank | Özel Ticari | Ticaretin finansmanı ve genişleyen dijital servisler. |
Sektörel Oyuncuların Tam Listesi
Azerbaycan'da faaliyet gösteren diğer önemli lisanslı bankalar şunlardır:
| Banka Adı | Banka Adı (Orijinal) |
|---|---|
| Azer-Türk Bank | Azər-Türk Bank ASC |
| Yelo Bank | Yelo Bank ASC |
| Expressbank | Expressbank ASC |
| Bank of Baku | Bank of Baku ASC |
| Muganbank | Muğanbank ASC |
| AFB Bank | AFB Bank ASC |
| TuranBank | TuranBank ASC |
| Premium Bank | Premium Bank ASC |
| Ziraat Bank Azerbaijan | Ziraat Bank Azərbaycan ASC |
Dijital Bankacılık ve Yenilikler
Azerbaycan bankaları, özellikle Mobil Bankçılık ve Temassız Ödemeler konusunda hızlı bir ilerleme kaydetmiştir. PASHA Bank'ın dijital ekosistemi ve ABB'nin mobil uygulaması (TamKart), pazarda standartları belirlemektedir. Ülke genelinde "Nakasız Ödemeler" (nakitsiz ödemeler) stratejisi kapsamında kartlı işlemler teşvik edilmektedir.
Yabancı Yatırımcılar ve Uluslararası İlişkiler
Azerbaycan pazarı, özellikle Türkiye merkezli bankaların (Ziraat Bank) ve Avrupa kalkınma fonlarının (EBRD) ilgisini çekmektedir. Enerji koridoru üzerindeki konumu sayesinde, dış ticaretin finansmanı bankalar için en kârlı kalemlerden birini oluşturmaktadır.