TurkExim Menü Çubuğu

DEFNE YAPRAĞI | İTHALAT PAZARI | RUSYA

Rusya Federasyonu Defne Yaprağı (Laurus Nobilis) İthalat Pazarı: Stratejik Yapılandırma, Tedarik Zinciri Dinamikleri ve Gelecek Projeksiyonları (2020-2030)


1. Yönetici Özeti ve Stratejik Pazar Görünümü


Rusya Federasyonu, sahip olduğu geniş coğrafya ve zengin mutfak kültürü ile küresel baharat ticaretinde belirleyici bir aktör konumundadır. Özellikle Rus mutfağının temel taşlarından biri olan ve hem hane halkı tüketiminde hem de endüstriyel gıda işleme sektöründe (et konserveleri, turşu ve balık ürünleri) vazgeçilmez bir hammadde niteliği taşıyan defne yaprağı (Laurus nobilis), stratejik bir ithalat kalemi olarak öne çıkmaktadır. Bu rapor, GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu) 0910995000 kodu altında sınıflandırılan defne yaprağı pazarını, 2020-2025 dönemindeki radikal değişimler, jeopolitik kırılmaların tedarik zinciri üzerindeki etkileri ve 2030 yılına uzanan projeksiyonlar ışığında derinlemesine analiz etmektedir.

Pazarın genel görünümü, 2022 yılı sonrası dönemde yaşanan yapısal dönüşümü net bir şekilde ortaya koymaktadır. Rusya baharat ve çeşni pazarının toplam büyüklüğü 2024 yılı itibarıyla 357 milyon ABD Doları seviyesine ulaşmış olup, sektörün 2033 yılına kadar yıllık ortalama %4,13 ila %5,05 arasında bir bileşik büyüme oranı (CAGR) ile genişleyerek yaklaşık 547 milyon ABD Doları hacmine ulaşması beklenmektedir.1 Bu büyüme projeksiyonu içerisinde defne yaprağı, hacimsel bazda pazarın en istikrarlı segmentlerinden birini oluşturmaktadır. Özellikle pandemi döneminde evde yemek pişirme alışkanlıklarının artması ve sonrasında yaşanan ekonomik belirsizliklerin tüketiciyi temel gıda ürünlerine ve ev yapımı konservelere yönlendirmesi, defne yaprağına olan talebi canlı tutmuştur.

Tedarik zinciri tarafında ise Rusya, geleneksel Batı eksenli lojistik ağlardan ve finansal sistemlerden kopuşun ardından, "dost ülkeler" olarak tanımlanan ticaret ortaklarına güçlü bir yönelim sergilemiştir. Türkiye ve Gürcistan, coğrafi yakınlıkları ve lojistik entegrasyon kabiliyetleri sayesinde pazarın dominant tedarikçileri haline gelirken, Hindistan gibi küresel baharat devleri, Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru (INSTC) gibi yeni lojistik hatlar üzerinden pazardaki ağırlıklarını artırmaktadır. Fiyat dinamikleri incelendiğinde, 2022-2023 döneminde yaşanan arz şokları ve lojistik maliyet artışları nedeniyle zirve yapan ithalat birim fiyatlarının, 2024 yılı itibarıyla yeni tedarik rotalarının oturması ve ödeme mekanizmalarındaki sorunların kısmen aşılmasıyla birlikte normalleşme eğilimine girdiği, hatta ton başına 1.200 ABD Doları seviyelerine kadar gerilediği gözlemlenmektedir.3

2. Pazarın Tanımı, Sınıflandırma ve Makroekonomik Bağlam

2.1. Ürün Sınıflandırması ve Gümrük Mevzuatı

Uluslararası ticarette ürünlerin doğru sınıflandırılması, pazar analizinin temelini oluşturmaktadır. Defne yaprağı, Harmonize Sistem (HS) kodları çerçevesinde "0910" ana başlığı altında yer alan karmaşık bir grubun parçasıdır. Bu grup; zencefil, safran, zerdeçal, kekik, köri ve diğer baharatları kapsamaktadır. Rusya Federasyonu gümrük mevzuatına göre defne yaprağı, 0910 99 500 0 kodu ile spesifik olarak tanımlanmıştır.

GTİP KoduTanımKapsam ve Açıklama
0910Zencefil, safran, zerdeçal, kekik, defne yaprağı, köriAna kategori; geniş bir baharat yelpazesini içerir.
0910 99Diğer baharatlarAlt grup; zencefil, safran ve zerdeçal dışındaki ürünleri kapsar.
0910 99 500 0Defne Yaprağı

Raporun odaklandığı spesifik ürün. Taze veya kurutulmuş, bütün veya parçalanmış yapraklar.4

Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) Ortak Gümrük Tarifesi uyarınca, bu ürün grubuna uygulanan gümrük vergisi oranı %5 olarak belirlenmiştir.5 Ancak, Rusya'nın ikili ticaret anlaşmaları veya tercihli ticaret rejimleri (GSP) kapsamında bulunduğu ülkelerden yapılan ithalatlarda bu oran sıfırlanabilmekte veya indirimli uygulanabilmektedir. Özellikle BDT ülkeleri ve Gürcistan ile olan tarihi ticaret bağları, gümrük vergilerinden ziyade bitki sağlığı (fitosanitery) denetimleri ve menşe ispatı süreçlerini daha kritik hale getirmektedir.

2.2. Makroekonomik Etkiler ve Tüketim Kültürü

Rusya pazarında defne yaprağı tüketimi, ülkenin makroekonomik koşullarıyla doğrudan ilişkilidir. Enflasyonist baskıların arttığı ve reel gelirlerin dalgalandığı dönemlerde, Rus tüketicisi daha uygun fiyatlı protein kaynaklarına (tavuk, işlenmiş et ürünleri) ve evde hazırlanan yemeklere yönelmektedir. Defne yaprağı, Rus mutfağının temel yemekleri olan Borş, Şçi (lahana çorbası), Pelmeni (mantı) ve çeşitli et marinasyonlarında zorunlu bir bileşen olarak kullanıldığından, talebi fiyat esnekliği düşük (inelastik) bir yapı sergiler.1

Buna ek olarak, Rusya'da güçlü bir ev konserveciliği geleneği bulunmaktadır. Yaz sonu ve sonbahar aylarında hane halkları tarafından yapılan turşu ve konserve hazırlıkları, perakende defne yaprağı talebinde mevsimsel bir zirve yaratmaktadır. Endüstriyel tarafta ise, Rusya'nın artan et üretimi (özellikle domuz ve kanatlı eti) ve bu ürünlerin işlenerek (sosis, salam, konserve et) piyasaya sunulması, dökme (bulk) defne yaprağı talebini sürekli kılan bir faktördür.7

3. Küresel Ticaret Dinamikleri ve Rusya'nın Konumu

Küresel defne yaprağı ticaretinde Rusya, ithalat hacmi bakımından dünyanın önde gelen pazarlarından biridir. Volza verilerine göre, küresel ithalat sıralamasında Singapur ve Amerika Birleşik Devletleri ile birlikte ilk üçte yer alan Rusya, stratejik bir alıcı konumundadır.9 Bu durum, Rusya'nın sadece kendi iç tüketimi için değil, aynı zamanda Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) coğrafyasına yönelik bir re-eksport veya işleme merkezi olma potansiyelini de işaret etmektedir.

2021 yılı verileri incelendiğinde, Rusya'nın "0910" genel kategorisindeki (zencefil, safran, zerdeçal, kekik, defne yaprağı) ithalatında, "diğer baharatlar ve defne yaprağı" alt grubunun (091099) %23'lük bir paya sahip olduğu ve yaklaşık 11,7 milyon ABD Doları değerinde bir hacim oluşturduğu görülmektedir.10 Bu veri, pazarın büyüklüğünü ve çeşitliliğini ortaya koymaktadır. Ancak 2022 sonrası dönemde resmi istatistiklerin şeffaflığının azalması, "ayna istatistikleri" (ihracatçı ülkelerin verileri) üzerinden analiz yapmayı zorunlu kılmıştır.

Tedarikçi ülkelerin ihracat verileri, Rusya pazarının 2022'deki şokun ardından hızla toparlandığını ve tedarik kaynaklarını çeşitlendirdiğini göstermektedir. Özellikle Asya ve Orta Doğu menşeli ürünlerin payı artarken, Avrupa Birliği ülkelerinden yapılan doğrudan sevkiyatlar, yaptırımlar ve lojistik kısıtlamalar nedeniyle minimum seviyeye inmiş veya üçüncü ülkeler üzerinden dolaylı ticarete dönüşmüştür.

4. Kaynak Ülke Analizi: Başlıca İhracatçılar ve Ticaret Akışları

Rusya'nın defne yaprağı ithalatında "dost ülkeler" ekseninde şekillenen yeni bir coğrafi dağılım söz konusudur. Türkiye, Gürcistan, Hindistan ve Suriye, pazarın ana tedarikçileri olarak öne çıkmaktadır.

4.1. Türkiye: Lojistik ve Hacimsel Lider

Türkiye, dünya defne yaprağı üretiminde ve ihracatında tartışmasız bir liderdir. Akdeniz ve Ege bölgelerindeki (özellikle Mersin, İzmir, Hatay) uygun iklim koşulları ve gelişmiş işleme tesisleri, Türkiye'yi Rusya için en güvenilir ve büyük tedarikçi yapmaktadır.

  • Ticaret Hacmi ve Derinliği: Türkiye ile Rusya arasındaki genel ticaret hacminin 2024 yılında yüksek seviyelerde seyretmesi, tarım ürünleri ticaretine de yansımaktadır. Türkiye'nin Rusya'ya toplam ihracatı 2024'te 8,56 milyar ABD Doları olarak kaydedilmiştir.11 Defne yaprağı, bu devasa ticaret hacminin içinde niş ancak istikrarlı bir kalemdir.

  • Ürün Kalitesi ve Segmentasyon: Türk defne yaprakları, yüksek uçucu yağ oranları, kurutma kalitesi ve standart boylama özellikleriyle hem perakende paketleme (B2C) hem de endüstriyel kullanım (B2B) için tercih edilmektedir. Rus ithalatçılar, Türk ürünlerini genellikle "standart kalite" ve "premium kalite" olarak iki ayrı kategoride değerlendirmektedir.

  • Lojistik Avantajlar: Türkiye'nin Rusya'ya erişimde çok modlu lojistik imkanlara sahip olması en büyük stratejik avantajıdır. Karadeniz üzerinden Samsun-Novorossiysk ve İstanbul-Novorossiysk denizyolu hatları, konteyner taşımacılığı için maliyet etkin çözümler sunmaktadır. Ayrıca, Gürcistan üzerinden geçen karayolu hattı (Sarp Sınır Kapısı - Yukarı Lars), özellikle acil sevkiyatlar ve daha küçük partiler için kullanılmaktadır.

4.2. Gürcistan: Tarihsel Bağlar ve Premium Algısı

Gürcistan, Sovyet döneminden bu yana Rusya'nın "defne bahçesi" olarak bilinmektedir. İklimsel yakınlık ve tarihsel tüketim alışkanlıkları, Gürcü defne yaprağını Rus pazarında özel bir konuma yerleştirmektedir.

  • İhracat Patlaması: Gürcistan'ın defne yaprağı ihracatı 2024 yılında tarihi bir rekor kırarak değer bazında 34,4 milyon ABD Doları'na ulaşmıştır. Bu ihracatın yaklaşık %14'ü doğrudan Rusya pazarına yöneliktir.12 Geri kalan büyük kısmın (%80) Çin'e gitmesi, Gürcü üreticilerin pazar çeşitlendirmesine gittiğini gösterse de, Rusya hala kritik bir alıcıdır.

  • Fiyatlandırma Stratejisi: Gürcü defne yaprağının ortalama ihraç fiyatı 2024 yılında %40 artışla kilogram başına 3,98 ABD Doları'na yükselmiştir.12 Bu fiyat artışı, küresel talepteki canlanma ve Gürcistan'daki işleme kalitesinin artmasıyla açıklanabilir. Rusya pazarında Gürcü defne yaprağı, genellikle daha aromatik ve "doğal" algısıyla premium segmentte konumlanmaktadır.

  • Sınır Ticareti: Rusya ile tek kara sınır kapısı olan Yukarı Lars (Verkhny Lars), ticaretin can damarıdır. Ancak bu kapıda kış aylarında yaşanan hava muhalefeti kaynaklı kapanmalar ve jeopolitik gerilimler, tedarik zincirinde zaman zaman kesintilere yol açabilmektedir.

4.3. Hindistan: Yükselen Dev ve Alternatif Rota

Küresel baharat ticaretinin devi Hindistan, Rusya pazarında giderek daha fazla söz sahibi olmaktadır. Batı yaptırımları sonrası Rusya'nın Asya pazarlarına yönelimi, Hindistan ile olan ticareti stratejik bir boyuta taşımıştır.

  • Yeni Ticaret Koridorları: Hindistan'dan Rusya'ya yapılan sevkiyatlar için geleneksel Süveyş Kanalı - Avrupa rotası yerine, Uluslararası Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru (INSTC) önem kazanmaktadır. Mumbai'den İran'ın Bender Abbas limanına, oradan da Hazar Denizi veya karayolu/demiryolu ile Rusya'ya ulaşan bu rota, teslimat sürelerini ve maliyetleri düşürme potansiyeline sahiptir.13

  • Ürün Profili: Hindistan, Rusya'ya daha çok endüstriyel kullanım (konserve sanayi, baharat karışımları üretimi) için dökme defne yaprağı ve diğer baharatları (zerdeçal, kimyon vb.) ihraç etmektedir. Hint menşeli ürünler, fiyat rekabetçiliği açısından avantajlıdır.

  • Finansal Entegrasyon: Rupi-Ruble ticaret mekanizmalarının geliştirilmesi ve Rus bankalarının Hindistan'daki varlığı, ödeme sorunlarını minimize ederek ticareti kolaylaştırmaktadır.

4.4. Suriye ve Diğer Niş Tedarikçiler

Suriye, tarihsel olarak defne bitkisiyle özdeşleşmiş bir coğrafya olsa da (Halep sabunları vb.), Rusya'ya yönelik ihracat hacmi diğer ülkelere kıyasla daha sınırlıdır. Ancak, Suriye ile Rusya arasındaki siyasi yakınlık ve Lazkiye limanı üzerinden kurulan doğrudan denizyolu bağlantıları, tarım ürünleri ticaretini desteklemektedir. Suriye menşeli defne yaprakları, genellikle daha düşük fiyat segmentinde veya özel etnik pazarlarda yer bulmaktadır.14

5. İthalat Fiyat Dinamikleri ve Finansal Analiz

Rusya defne yaprağı pazarındaki fiyat hareketleri, son beş yılda yaşanan küresel ve bölgesel krizlerin bir kronolojisi niteliğindedir. Fiyatlar, sadece ürün maliyetini değil, aynı zamanda lojistik risk primlerini, sigorta maliyetlerini ve döviz kurlarındaki volatiliteyi de yansıtmaktadır.

5.1. Fiyat Volatilitesi ve Dönemsel Analiz

  • 2020-2021 (Pandemi Dönemi): Küresel tedarik zincirindeki aksamalar ve navlun fiyatlarındaki artış, ithalat maliyetlerini yukarı çekmiştir. Ancak talep tarafındaki güçlülük (ev tüketimi artışı), bu maliyetlerin tüketiciye yansıtılmasını mümkün kılmıştır.

  • 2022-2023 (Jeopolitik Şok ve Zirve): Ukrayna krizinin başlamasıyla birlikte Rusya'ya yönelik lojistik hatların büyük kısmı kapanmış veya aşırı pahalı hale gelmiştir. Batılı sigorta şirketlerinin Rus limanlarına giden gemileri sigortalamaktan kaçınması, navlun fiyatlarını rekor seviyelere taşımıştır. Bu dönemde defne yaprağı ithalat birim fiyatları 3,83 ABD Doları/kg, hatta bazı sevkiyatlarda 9,25 ABD Doları/kg seviyelerine kadar tırmanmıştır.3

  • 2024-2025 (Normalleşme ve Düşüş): Pazarın yeni gerçekliğe adapte olmasıyla birlikte fiyatlarda dramatik bir düşüş gözlemlenmektedir. 2024 verileri, ithalat birim fiyatlarının kilogram başına 1,20 ABD Doları seviyelerine kadar gerilediğini göstermektedir.3 Bu düşüşün temel nedenleri şunlardır:

    • Lojistik Rotaların Oturması: Türkiye ve İran üzerinden geçen rotaların standartlaşması ve risk primlerinin düşmesi.

    • Kaynak Değişimi: Daha pahalı Avrupalı aracılar yerine doğrudan üretici ülkelerden (Türkiye, Hindistan) alım yapılması.

    • Yerel Para Birimleri: Dolar endeksli maliyet baskısının, yerel para birimleriyle (Ruble, Lira, Rupi) yapılan ticaret sayesinde kısmen hafifletilmesi.

5.2. Toptan ve Perakende Marj Yapısı

Moskova toptan pazarındaki fiyatlar, ithalat maliyeti ile nihai tüketici fiyatı arasındaki makası net bir şekilde ortaya koymaktadır. 2025 başı itibarıyla Moskova'daki toptan satış fiyatları şu şekildedir:

  • Yüksek Kalite (Seçilmiş) Defne Yaprağı: ~571 Ruble/kg (Kur 90-95 Ruble/Dolar varsayımıyla yaklaşık 6-6,5 USD).

  • Endüstriyel (Dökme) Defne Yaprağı: ~344 Ruble/kg (yaklaşık 3,6 - 4 USD).

  • Öğütülmüş Defne Yaprağı: ~229 Ruble/kg (yaklaşık 2,5 USD).16

Bu veriler, 1,20 USD/kg seviyesindeki ithalat fiyatı (CIF) üzerine; gümrük vergisi (%5), KDV (%20), iç nakliye, depolama, fire oranları, paketleme maliyetleri ve distribütör kâr marjlarının eklendiğini göstermektedir. Özellikle "Seçilmiş" ürünlerdeki yüksek fiyat, Rus tüketicisinin kalite algısına (bütün, yeşil, lekesiz yaprak) verdiği önemi ve bu segmentteki katma değer potansiyelini kanıtlamaktadır.

6. Rekabet Ortamı ve Pazar Oyuncuları

Rusya baharat pazarının rekabet yapısı, yerli üreticilerin (paketleyicilerin) güçlendiği, uluslararası markaların ise strateji değiştirmek zorunda kaldığı bir evrim geçirmektedir. İthalatın yapısı, "bitmiş paketli ürün"den "hammadde" ithalatına kaymış, bu da Rusya içindeki işleme ve paketleme sanayisini canlandırmıştır. 2024 yılında Rusya'daki baharat üretimi %13,7 artarak 22,8 bin tona ulaşmıştır.7

6.1. Önde Gelen Yerli Oyuncular

  • Aidigo (Айдиго): Ural bölgesi merkezli (Yekaterinburg) bu firma, pazarın en dinamik yerli oyuncularından biridir. Şirket, 2023-2024 döneminde kârlılığını 3,4 kat artırarak 20,5 milyon Ruble net kâra ulaşmıştır.17 Aidigo, hem geniş perakende dağıtım ağına hem de HoReCa sektörüne yönelik profesyonel çözümlere sahiptir. İthal hammaddeyi (Türkiye, Çin, Hindistan) doğrudan tedarik ederek kendi tesislerinde işleyip paketlemesi, maliyet avantajı sağlamaktadır.

  • LLC TTEM: Gümrük kayıtlarında sıkça rastlanan bu firma, özellikle Moğolistan gibi çevre ülkelere re-eksport yapabilme kabiliyetiyle de dikkat çekmektedir.18 Perakende zincirleri için "Private Label" üretim yapma potansiyeli yüksektir.

  • Proxima (Pripravyç): Novosibirsk merkezli büyük bir baharat üreticisi olan Proxima, Sibirya ve Uzak Doğu pazarında güçlüdür ve lojistik olarak Asya'dan gelen ürünlere daha yakındır.

6.2. Uluslararası Markaların Durumu

  • Kamis (McCormick) ve Kotanyi: Rusya pazarının tarihsel olarak en güçlü iki yabancı markasıdır. Polonya (Kamis) ve Avusturya (Kotanyi) kökenli bu markalar, jeopolitik gerilimlere rağmen pazardan tamamen çekilmemiş, ancak operasyonlarını küçültmüş veya yerelleştirmiştir. Tüketici nezdindeki yüksek marka sadakatleri devam etse de, artan fiyatları nedeniyle yerli rakipler karşısında pazar payı kaybetme riski altındadırlar. "Dost olmayan ülke" menşeli olmaları, tedarik zincirinde ekstra bürokrasi ve maliyet yaratmaktadır.

6.3. Perakende Zincirleri ve Private Label

Rusya'nın dev perakende zincirleri X5 Group (Pyaterochka, Perekrestok) ve Magnit, kendi markalı (Private Label) baharat ürünlerine ağırlık vermektedir. "Krasnaya Tsena" (Kırmızı Fiyat) veya "Moya Tsena" (Benim Fiyatım) gibi alt markalar altında satılan defne yaprakları, genellikle en uygun fiyatlı segmenti oluşturmakta ve hacimsel olarak pazarın büyük kısmını domine etmektedir. Bu zincirler, doğrudan ithalat yaparak veya büyük yerli paketleyicilerle (Aidigo vb.) anlaşarak maliyetleri aşağı çekmektedir.

7. Lojistik Altyapı ve Gümrük İşlemleri

7.1. Lojistik Rotaların Yeniden Yapılandırılması

Rusya'ya yönelik lojistik, 2022 öncesindeki "Avrupa üzerinden kara nakliyesi" modelinden, "Güney ve Doğu Koridorları" modeline geçmiştir.

  1. Karadeniz Rotası (Türkiye - Rusya): En yoğun kullanılan hattır. İstanbul, Ambarlı ve Samsun limanlarından kalkan gemiler, Rusya'nın Novorossiysk ve Tuapse limanlarına ulaşmaktadır. Konteyner taşımacılığının yanı sıra Ro-Ro seferleri de tır taşımacılığı için kritiktir. Ancak Novorossiysk limanındaki hava koşulları ve askeri hareketlilik kaynaklı dönemsel kapanmalar, bu hattın en büyük riskidir.

  2. Trans-Kafkasya Rotası (Türkiye - Gürcistan - Rusya): Karayolu taşımacılığının ana arteridir. Sarp Sınır Kapısı'ndan giren tırlar, Gürcistan'ı boydan boya geçerek Kazbegi-Yukarı Lars (Verkhny Lars) sınır kapısından Rusya'ya (Kuzey Osetya) giriş yapar. Bu kapı, kış aylarında çığ tehlikesi ve yoğun kar yağışı nedeniyle sık sık kapanmakta, kilometrelerce tır kuyruğu oluşmasına neden olmaktadır. Bu durum, teslimat sürelerinde öngörülemezlik yaratır.

  3. Uluslararası Kuzey-Güney Ulaştırma Koridoru (INSTC): Hindistan'dan gelen mallar için stratejik öneme sahiptir. Mumbai'den İran'ın Bender Abbas limanına deniz yoluyla gelen yükler, İran üzerinden karayolu veya demiryolu ile Hazar Denizi kıyısındaki limanlara (Enzeli, Amirabad) taşınır, oradan da deniz yoluyla Rusya'nın Astrahan veya Mahaçkale limanlarına ulaştırılır. Bu rota, Süveyş Kanalı rotasına göre %40'a varan zaman ve maliyet tasarrufu vadetmektedir.

7.2. Gümrük ve Mevzuat Zorlukları

  • Fitosanitery Kontroller: Rusya Federal Veterinerlik ve Bitki Sağlığı Gözetim Servisi (Rosselkhoznadzor), ithal edilen bitkisel ürünlerde son derece titiz denetimler yapmaktadır. Defne yaprağında rastlanabilecek zararlılar veya limit üstü pestisit kalıntıları, tüm partinin reddedilmesine veya imha edilmesine yol açabilir. İhracatçıların, Rusya'nın belirlediği karantina listesindeki zararlılara karşı temiz ürün garantisi vermesi şarttır.19

  • Etiketleme Standartları (EAC): Avrasya Ekonomik Birliği'nin teknik düzenlemesi olan TR CU 022/2011 (Gıda Ürünlerinin Etiketlenmesi) uyarınca, tüm ithal ürünlerin Rusça etiketlenmesi zorunludur. Etiket üzerinde; ürün adı, menşei, ithalatçı firma bilgileri, üretim tarihi, son kullanma tarihi, saklama koşulları ve "EAC" (Eurasian Conformity) işaretinin bulunması gerekmektedir. Bu etiketin gümrükten çekilmeden önce (genellikle gümrük antrepolarında veya çıkış ülkesinde) yapıştırılması gerekmektedir.20

  • Menşe Şahadetnamesi (Certificate of Origin): Ürünlerin "dost olmayan" ülkelerden gelmediğinin veya yaptırım kapsamındaki bir üreticiye ait olmadığının kanıtlanması için menşe belgelerinin doğruluğu sıkı bir şekilde sorgulanmaktadır.

8. Gelecek Öngörüleri ve Stratejik Sonuçlar (2025-2030)

8.1. Pazar Büyüme ve Trend Beklentileri

Analizler, Rusya baharat ve çeşni pazarının önümüzdeki 10 yıllık periyotta istikrarlı bir büyüme trendi izleyeceğini göstermektedir.

  • Hacimsel Genişleme: Pazarın 2033 yılına kadar 547 milyon ABD Doları seviyesine ulaşması öngörülmektedir.1 Defne yaprağı, "sağlıklı yaşam" ve "doğal katkı maddesi" trendlerinden olumlu etkilenecektir. Özellikle antioksidan ve sindirim dostu özellikleri nedeniyle, sadece gıda değil, bitkisel takviye ve kozmetik sektörlerinde de kullanım alanının genişlemesi beklenmektedir.21

  • İthal İkamesi ve Yerelleşme: Rusya'nın Krasnodar Bölgesi ve Kırım gibi subtropikal iklime sahip bölgelerinde sınırlı da olsa defne yaprağı üretimi yapılmaktadır. Hükümetin tarımsal destek politikaları ve ithal ikamesi stratejileri, yerel üretimin artırılmasını teşvik edebilir.2 Ancak iklimsel kısıtlar nedeniyle, yerli üretimin toplam talebi karşılama ihtimali düşüktür; bu da ithalatın stratejik önemini koruyacağı anlamına gelir.

8.2. Riskler ve Fırsatlar

  • Risk: Küresel iklim değişikliği, Akdeniz havzasındaki (Türkiye, Yunanistan) defne üretimini olumsuz etkileyebilir. Kuraklık ve orman yangınları, rekolte kayıplarına ve fiyat artışlarına yol açabilir.

  • Risk: Jeopolitik gerilimlerin artması durumunda, Türkiye ve Gürcistan rotalarında yaşanabilecek aksamalar, tedarik güvenliğini tehdit edebilir.

  • Fırsat: Rus tüketicisinin "organik" ve "gurme" ürünlere olan ilgisi artmaktadır. Premium paketli, dalında kurutulmuş veya özel menşeli (örneğin "Ege Defnesi", "Kafkas Defnesi") ürünler için niş ama yüksek kârlı bir pazar oluşmaktadır.

  • Fırsat: Endüstriyel alanda, Rusya'nın artan et ve balık işleme kapasitesi, büyük tonajlı ve uzun vadeli tedarik anlaşmaları için zemin hazırlamaktadır.

Sonuç:

Rusya defne yaprağı ithalat pazarı, 2020-2025 yılları arasında yaşadığı türbülansın ardından yeni bir denge noktasına oturmuştur. Pazar, Batı ekseninden uzaklaşarak Avrasya ve Asya eksenine kaymış; Türkiye ve Gürcistan, bu yeni yapının ana sütunları haline gelmiştir. Gelecek dönemde, lojistik maliyetlerin optimizasyonu, yerli paketleme sanayisinin büyümesi ve tüketici tercihlerindeki kalite odaklı değişim, pazarın ana sürücü güçleri olacaktır. İhracatçılar için başarı anahtarı; esnek ödeme koşulları sunabilmek, lojistik riskleri yönetebilmek ve Rusya'nın katı fitosanitery standartlarına tam uyum sağlamaktan geçmektedir.