EMC TESTİ | NASIL YAPILIR
EMC Testleri Nasil Yapilir? Elektromanyetik Uyumluluk (EMC) Nedir?
Elektromanyetik uyumluluk, elektromanyetik enerjinin olusmasi, iletilmesi ve alinmasi durumlarinda saglanan ve elektromanyetik acisindan bir girisim olusturmayacak her türlü etki olarak tanimlanabilir. Olusan standartlar sonucunda elektronik ürünün pazarlanabilmesi acisindan elektromanyetik uyumlulugu çok önemli kriter haline gelmistir. Eger bir ürün herhangi bir ülkenin kosullarini saglamiyorsa, ürün o ülkede satilamaz. 1996 yilindan itibaren EMC standartlari elektronik cihazlar için zorunlu hale getirilmistir.
Teknolojinin gelisimi sonucunda, sistem veya cihaz tasariminda elektromanyetik uyumluluk, diger tasarim kriterleri kadar önemli bir tasarim kriteri haline gelmistir. Bu yüzden ürünlerini satmak isteyen üreticilerin çesitli testlerden geçerek cihazlarina CE sembolünü koymalari gerekmektedir. Cihazlarin ya da sistemlerin bulundugu ortamda olusan elektromanyetik gürültüden ne kadar etkilendiginin kontrolü EMC testleri ile yapilmaktadir. Kullandigimiz elektronik cihazlarin sayisinin ve hassasiyet seviyelerinin her gün arttigi günümüzde EMC testleri artik bir zorunluluk haline gelmistir.
EMC Test Laboratuvari ve Test Ortamlari
EMC testleri, özel test ortamlari gerektiren hassas ölçümlerdir. Test ortamlari, standartlarda verilen sekilde olmalidir; test sonuçlarinin dogrulugu ve geçerliligi için bu birincil onceliktir. EMC deneyleri; tam yansimasiz oda, yari yansimasiz oda, açik saha deney alani ve ekranli odalar içerisinde gerçeklestirilmektedir. Asagidaki görseller, EMC test laboratuvarlarini ve test süreçlerini göstermektedir.
EMC standartlarinin elektronik cihazlar için zorunlu hale gelme yili
Elektromanyetik uyumluluk yönetmeligi
Uygun ürünlerde CE isareti zorunludur
EMC Kapsamindaki Testler ve Ürün Gruplari
EMC laboratuvarinda test ve belgelendirme hizmeti verilen ürün gruplari oldukça genis bir yelpazeyi kapsamaktadir. Her bir ürün grubu, kendine özgü EMC test standartlarina tabi olup, hem yayinim (emission) hem de bagisiklik (immunity) testlerinden geçmek zorundadir. Asagidaki tablo, EMC kapsaminda test edilen ana ürün gruplarini ve ilgili test kategorilerini detayli olarak sunmaktadir.
Elektrik Ev ve Ticari Aletleri
Elektrikli ev aletleri, ticari endüstriyel cihazlar, aydinlatma armatürleri, ölçüm ve kontrol cihazlari ve medikal cihazlar EMC test kapsamindadir. Bu ürünler günlük yasamda sikça kullanildigindan, elektromanyetik girisim yaratmamalari ve çevredeki gürültüden etkilenmemeleri büyük önem tasimaktadir.
Radyo ve Telekomünikasyon
Mobil ve ticari radyo, telefon cihazlari, radyo/TV vericileri ve alicilari, amatör radyo cihazlari, haberlesme aglari ve ilgili cihazlar EMC testlerinin önemli bir bölümünü olusturur. Özellikle radyo frekans bandinda çalisan bu cihazlar, hem yayinim hem de bagisiklik açisindan kapsamli testlere tabi tutulur.
Otomotiv Elektroniği
Motorlu tasitlarda kullanilan elektronik sistemler için EMC testleri, Avrupa E tip onay belgesi alinmasi için zorunludur. Arac çevresindeki hassas alicilar ve kuvvetli vericilerin artmasi ile birlikte araçlardaki elektromanyetik uyumluluk konusu önem kazanmis ve zorunluluk haline gelmistir.
Özel Ürün Gruplari
Elektrikli oyuncaklar, agir endüstri ürünleri, insaat malzemeleri ve ekipmanlari, güvenlik sistemleri ve alarmlar, demiryolu ekipmanlari, saglik-fitnes-güzellik ürünleri ve laboratuvar ekipmanlari da EMC test kapsamina girmektedir. Her ürün grubu için özel test standartlari uygulanmaktadir.
EMC Testlerinin Ingilizce Karsiliklari
EMC testleri uluslararasi standartlar cercevesinde yürütüldügünden, test isimlerinin Ingilizce karsiliklarini bilmek büyük önem tasimaktadir. Asagidaki tablo, EMC kapsaminda gerçeklestirilen tüm test türlerinin Ingilizce tanimlarini ve Türkçe karsiliklarini kapsamli olarak sunmaktadir. Bu terimler, uluslararasi belgelendirme ve test raporlarinda sikça karsilasilan kavramlardir.
| Ingilizce Test Adi | Türkçe Karsiligi |
|---|---|
| Antenna immunity to RF voltage (S2b) | Anten RF gerilimine bagisiklik |
| Antenna input immunity (S1) | Anten giris bagisikligi |
| Antenna screening effectiveness (S4) | Anten ekranlama etkinligi |
| Conducted disturbances immunity | Iletken bozucu etkilere bagisiklik |
| Conducted emissions (continuous/discontinuous) | Iletken yayinim (sürekli/kesikli girisim) |
| Electrostatic discharge (ESD) immunity | Elektrostatik deşarj (ESD) bagisikligi |
| Electrical disturbances for vehicles | Araçlar için elektriksel bozucu etkiler |
| Electrical fast transient / burst immunity | Elektriksel hizli geçici / darbe bagisikligi |
| Harmonic current emission | Harmonik akim yayinimi |
| Harmonics and interharmonics immunity | Harmonik ve interharmonik bagisikligi |
| Immunity from radiated fields (S3) | Yayinli alanlardan bagisiklik (S3) |
| Immunity to induced voltages (S2a) | İndüklenmis gerilimlere bagisiklik (S2a) |
| On-site EMC testing | Yerinde EMC testi |
| Power frequency magnetic field immunity | Güç frekansli manyetik alan bagisikligi |
| Radiated emissions and EMF | Yayinim ve elektromanyetik alan |
| Radiated field immunity | Yayinli alan bagisikligi |
| Voltage fluctuation / flicker | Gerilim dalgalanmasi / titresim |
| Voltage surge immunity | Gerilim dalga bagisikligi |
| Voltage dips / interruptions immunity | Gerilim düsümleri / kesintileri bagisikligi |
| Power supply conditioning | Güç kaynagi kosullandirma |
EMC Test Ortamlari ve Laboratuvar Altyapisi
EMC testlerinin en önemli yeri; test düzenegi ve test kosullaridir. Test düzeneklerinin standartlarda verilen sekilde olmasi, test sonuçlarinin dogrulugu ve geçerliligi için birincil onceliktir. Bu izlenimde, EMC testleri özel test ortamlari gerektirmektedir. Yayinim testleri, cihazin bulundugu ortama yamis oldugu elektromanyetik enerjiyi degerlendirirken, bagisiklik testleri, ortamdaki elektromanyetik enerjinin cihazi ne derece etkiledigini inceler.
Bu iki temel konu, enerjinin "bagaşim yoluna" göre de "iletkenlik yoluyla" veya "uzaysal isima yoluyla" uygulanan 2 farkli test ile degerlendirilir. EMC deneyleri; öngörülen askeri ve ticari standartlar uyarinca tam yansimasiz oda, yari yansimasiz oda, açik saha deney alani ve ekranli odalar içerisinde gerçeklestirilmektedir.
Tam Yansimasiz Oda
Harici elektromanyetik girisimlerden izole edilmis ve icleri elektromanyetik sogutucu malzemelerle kaplanmis özel ortamlardir. 700 MHz - 40 GHz frekans araliginda izotropik prob kalibrasyonlari yapilabilmektedir. En yüksek hassasiyet gerektiren testler için kullanilan bu odalar, EMC laboratuvarlarinin en kritik altyapisini olusturur.
Yari Yansimasiz Oda
Tam yansimasiz odalara göre daha ekonomik çözüm sunan bu ortamlar, 30 MHz - 40 GHz frekans araliginda yönlü anten kalibrasyonlari için kullanilmaktadir. Yansima kontrolü kismi olarak saglanan bu odalar, birçok ticari EMC testi için yeterli performans sunmaktadir.
Açik Saha Deney Alani
Standartlarda belirtilen kosullarda olusturulmus, harici elektromanyetik girisimlerden uzak açık hava test alanidir. Özellikle büyük boyutlu endüstriyel ekipmanlarin test edilmesinde kullanilir ve belirli frekans araliklarinda geçerli ölçümler saglar.
Ekranli Odalar
Sadece topraklanmis düz metal plakalardan olusan, harici elektromanyetik girisimlerden izole edilmis yapilara sahip odalardir. Iletkenlik yoluyla yayinim testleri ve bazi bagisiklik testleri için kullanilan bu ortamlar, temel EMC ölçümleri için uygun altyapi saglamaktadir.
Ülkemizde Nadir Bulunan Altyapi: EMC Laboratuvarinda, ülkemizde nadir olarak kurulu bulunan büyük hacme sahip tam ve yari yansimasiz odalar bulunmaktadir. Tam yansimasiz oda içerisinde 700 MHz - 40 GHz frekans araliginda izotropik prob kalibrasyonlari, yari yansimasiz oda ve açik saha deney alani birlikte kullanilarak 30 MHz - 40 GHz frekans araliginda yönlü anten kalibrasyonlari yapilabilmektedir.
Test Yapilabilen Ürün Standartlari
EMC testleri, her ürün grubu için belirlenmis uluslararasi standartlara göre gerçeklestirilir. Bu standartlar, Avrupa Komitesi ve uluslararasi elektroteknik komisyonu (IEC) tarafindan yayimlanmakta olup, Avrupa Birliği'nde 2014/30/AB yönetmeligi cercevesinde zorunlu kılınmistir. Asagidaki tablo, EMC test laboratuvarlarinda uygulanan temel ürün standartlarini ve kapsamalarini göstermektedir.
| Standart No | Kapsam ve Aciklama |
|---|---|
| EN 61000-6-1 | Yerlesim Birimleri, Ticari ve Hafif sanayi ortamlari için Bagisiklik Standardi |
| EN 61000-6-2 | Endüstriyel çevreler için bagisiklik standardi |
| EN 61000-6-3 | Yerlesim Birimleri, Ticari ve Hafif Sanayi Ortamlari Için Yayinim Standardi |
| EN 61000-6-4 | Endüstriyel Ortamlar Için Yayinim Standardi |
| EN 60601-1-2 | Elektrikli Tibbi Cihazlar - Elektromanyetik Uyumluluk - Kurallar ve Deneyler |
| EN 55024 | Bilgi teknolojisi cihazlari - Bagisiklik karakteristikleri |
| EN 62052-11 | Elektrik ölçme donanimi - Genel kurallar, deneyler: Sayaç |
| EN 55014-1 | Ev ve Benzeri Yerlerde Kullanilan Elektrikli Aletler Için Yayilim Özellikleri |
| EN 55014-2 | Ev ve Benzeri Yerlerde Kullanilan Cihazlar Için Bagisiklik Kurallari - Ürün Aile Standardi |
| EN 61326 | Ölçme, Kontrol ve Laboratuvarda Kullanilan Elektrikli Cihazlar - EMC Sartlari |
| EN 61000-6-1 | Yerlesim Birimleri, Ticari ve Hafif sanayi ortamlari için Bagisiklik Standardi |
| EN 61000-6-2 | Endüstriyel çevreler için bagisiklik standardi |
| EN 61000-6-3 | Yerlesim Birimleri, Ticari ve Hafif Sanayi Ortamlari Için Yayinim Standardi |
| EN 61000-6-4 | Endüstriyel Ortamlar Için Yayinim Standardi |
| EN 60601-1-2 | Elektrikli Tibbi Cihazlar - Elektromanyetik Uyumluluk - Kurallar ve Deneyler |
| EN 55024 | Bilgi teknolojisi cihazlari - Bagisiklik karakteristikleri |
| EN 62052-11 | Elektrik ölçme donanimi - Genel kurallar, deneyler: Sayaç |
| EN 55014-1 | Ev ve Benzeri Yerlerde Kullanilan Elektrikli Aletler Için Yayilim Özellikleri |
| EN 55014-2 | Ev ve Benzeri Yerlerde Kullanilan Cihazlar Için Bagisiklik Kurallari - Ürün Aile Standardi |
| EN 61326 | Ölçme, Kontrol ve Laboratuvarda Kullanilan Elektrikli Cihazlar - EMC Sartlari |
EMC Ölcüm Cihazlari ve Kapsam
EMC testlerinde kullanilan ölçüm cihazlari, genis bir frekans araliginda elektromanyetik yayinimlari algilayabilen ve degerlendirebilen yüksek hassasiyetli cihazlardir. Asagidaki ürün gruplari, elektromanyetik dalgalarndan etkilenmesi ama kendisinin olusturdugu elektromanyetikten etkilenmemesi gerekmektedir. Bu ürünlerin tümü, CE isaretleme zorunlulugu cercevesinde EMC testlerinden geçmek durumundadir.
| Endüstriyel üretim cihazlari | Fabrika ve üretim tesislerinde kullanilan tüm elektronik ekipmanlar |
| Mobil ve ticari radyo, telefon cihazlari | GSM, 4G/5G, radyo verici/alicilari |
| Evlerde kullanilan radyo/TV alicilari | Tüketici elektroniği ve yayin alici cihazlari |
| Amatör radyo cihazlari | Ham radyo ve amatör telsiz ekipmanlari |
| Tibbi ve bilimsel cihazlar | Hastane ve laboratuvar medikal cihazlari |
| Evlerde kullanilan elektronik cihazlar | Beyaz esiya, küçük ev aletleri |
| Bilgi teknolojilerine yönelik cihazlar | Bilgisayar, sunucu, ag ekipmanlari |
| Radyo/TV vericileri | Yayin istasyonu verici ekipmanlari |
| Havacilik ve denizcilik radyolari | Uçak, gemi ve navigasyon ekipmanlari |
| Haberlesme aglari ve cihazlari | Telekom altyapi ve terminal cihazlari |
| Egitim elektronik cihazlari | Okul ve egitim kurumu cihazlari |
| Aydinlatma cihazlari | Flamanli ve florasan lambali armatürler |
EMC Neden Gereklidir?
EMC testinin önemi, günlük hayattan birçok ornekle açiklanabilir. Prize takili televizyon ve farkli elektronik cihazin birbirini etkileyerek televizyon ekraninda dalgalanma yapmasi, cep telefonlarinin araç ABS sistemlerini etkilemesi, baski devrelerde sizinti, cep telefonu ile konusurken bilgisayarda gürültü olusmasi gibi örnekler verilebilir. Bütün bu olumsuzluklar ürünlerin hatali çalismasina yol açacagi gibi ciddi is kazalarina da sebep olmaktadir. Bu yüzden elektromanyetik uyumluluk ciddi önem tasimaktadir.
Zorunlu olarak elektronik aksamli veya elektronik ürün, makinenin pazarlanabilmesi için CE Belgesi ve isaretlemesi uygun yapilmalidir. 2014/30/AB Elektromanyetik uyumluluk yönetmeligi sinirlari içinde olusan zorunlu standartlara göre uygun olmasi gerekmektedir. Bu uygunluk standartlara göre test ve raporlamayla desteklenmelidir. Avrupa Birligi içinde elektrik ve elektronik cihazlarin tümü elektromanyetik uyumluluk konusunda bu regülasyonu esas almak zorundadir.
CE Isaretleme Zorunlulugu: 1996 yilindan itibaren EMC standartlari elektronik cihazlar için zorunlu hale getirilmistir. Ürünlerini satmak isteyen üreticilerin çesitli testlerden geçerek cihazlarina CE sembolünü koymalari gerekmektedir. Eger bir ürün herhangi bir ülkenin kosullarini saglamiyorsa, ürün o ülkede satilamaz. Bu nedenle EMC test ve belgelendirmesi, ürünün pazara sunulmasinin ön kosuludur.
EMC Test Rehberi - Hizli Özet
| Tanim | Elektromanyetik enerjinin olusmasi, iletilmesi ve alinmasi durumlarinda girisim olusturmayacak etki |
| Zorunluluk Yili | 1996 yilindan itibaren elektronik cihazlar için zorunlu |
| Yönetmelik | 2014/30/AB Elektromanyetik Uyumluluk Yönetmeligi |
| Isaret | CE sembolü zorunludur |
| Test Türleri | Yayinim testleri + Bagisiklik testleri (iletkenlik ve uzaysal isima yoluyla) |
| Test Ortamlari | Tam yansimasiz oda, yari yansimasiz oda, açik saha, ekranli oda |
| Frekans Araligi | 30 MHz - 40 GHz (laboratuvar altyapisina göre) |
| Otomotiv | E tip onay belgesi için EMC testi zorunludur |
| Bagvururu | Akredite EMC test laboratuvarlarina basvuru |
EMC Test Sürecinin Temel Adimlari
Ürün Tanimlama ve Standart Belirleme
EMC test sürecinin ilk adimi, test edilecek ürünün teknik özelliklerinin belirlenmesi ve ilgili EMC standartlarinin tespit edilmesidir. Her ürün grubu için farkli standartlar geçerlidir. Ürünün çalisma frekansi, güc tüketimi, kullanilacagi ortam (endüstriyel veya konutsal) gibi faktörler, uygulanacak test standardini belirlemektedir.
Yayinim (Emission) Testleri
Cihazin çevreye yaydigi elektromanyetik enerjiyi ölçen testlerdir. Iletkenlik yoluyla yayinim testlerinde, cihazin güç kablosu ve sinyal kablolarindan yayilan parazitler ölçülür. Uzaysal isima yoluyla yayinim testlerinde ise, cihazin havaya yaydigi elektromanyetik alanlar antenler araciligiyla tespit edilir ve standart sinirlar ile karsilastirilir.
Bagisiklik (Immunity) Testleri
Cihazin çevredeki elektromanyetik enerjiden ne kadar etkilendigini ölçen testlerdir. ESD testi, elektrostatik deşarj dayanimini; hizli geçici darbe testi, güç hattindaki ani dalgalanmalara karsi dayanimi; gerilim dalga testi, yüksek gerilim dalgalarna karsi bagisikligi degerlendirir. Bu testler, ürünün gerçek dünya kosullarinda güvenilir çalismasini garanti altina almayi amaçlar.
Test Raporu ve CE Uygunluk Beyani
Basarili geçen testlerin sonucunda düzenlenen EMC test raporu, CE uygunluk beyaninin temelini olusturur. Üretici, bu rapora dayanarak CE isaretini ürününe yerlestirebilir ve Avrupa Birligi pazarinda ürününü serbestçe satabilir. Test raporu, ürünün ilgili tüm EMC standartlarina uygun oldugunu dokümante eder.
Sikca Sorulan Sorular
Profesyonel EMC Test ve Belgelendirme Hizmeti
Elektronik ürünleriniz için EMC test, CE belgelendirme ve uyumluluk danismanligi hizmetlerimizden yararlanin. Akredite laboratuvar ortaminda kapsamli test çözümleri sunuyoruz.
WhatsApp ile Iletisime GeçinYorumlar - Yorum Yaz